Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 47
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn GD Kinh Tế & PhĂ¡p Luáºt · Trang 47–48
Tóm tắt lý thuyết: Doanh nghiệp nhà nước
- Doanh nghiệp nhà nước là tổ chức kinh doanh do Nhà nước thành lập hoặc tham gia thành lập, đầu tư trên 50% vốn điều lệ và quản lí (hoặc tham gia quản lí) với tư cách chủ sở hữu. Đây là một pháp nhân kinh tế, hoạt động theo pháp luật và bình đẳng trước pháp luật.
- Có hai loại:
- Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ: công ty TNHH một thành viên.
- Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết: công ty TNHH hai thành viên trở lên, công ty cổ phần.
Phân tích tình huống doanh nghiệp K: Trước cổ phần hoá, K là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Sau cổ phần hoá, vốn của Nhà nước chỉ còn 54% nhưng vẫn trên 50%, nên K vẫn là doanh nghiệp nhà nước (loại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ).
Bài 1: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào sau đây? Vì sao?
a. Sản xuất kinh doanh góp phần làm giảm tệ nạn xã hội.
→ Đồng tình. Sản xuất kinh doanh tạo ra việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. Khi có việc làm ổn định, đời sống được cải thiện thì những nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội (thất nghiệp, đói nghèo, nhàn rỗi) cũng giảm theo.
b. Kinh doanh phát triển làm hạn chế các nghề truyền thống ở địa phương.
→ Không đồng tình. Ngược lại, kinh doanh phát triển còn giúp giới thiệu, quảng bá và mở rộng thị trường cho các sản phẩm của nghề truyền thống, tạo điều kiện cho nghề truyền thống tồn tại và phát triển bền vững hơn.
c. Kinh doanh trực tuyến không đòi hỏi phải đầu tư nhiều nhà xưởng và trí tuệ.
→ Không đồng tình. Kinh doanh trực tuyến có thể bớt chi phí nhà xưởng, mặt bằng, nhưng vẫn rất cần đầu tư trí tuệ: xây dựng thương hiệu, thiết kế gian hàng, quảng cáo, chăm sóc khách hàng, quản lí dữ liệu, hiểu biết công nghệ. Thiếu trí tuệ và sự đầu tư nghiêm túc thì không thể thành công.
d. Sản xuất kinh doanh góp phần quan trọng để thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh.
→ Đồng tình. Sản xuất kinh doanh tạo ra của cải vật chất, đóng góp ngân sách qua thuế, giải quyết việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đây chính là nền tảng để đạt mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Bài 2: Nhận biết điểm khác nhau của các mô hình sản xuất kinh doanh
Em hãy lập bảng so sánh để dễ thảo luận nhé.
a. Hộ sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân
| Tiêu chí | Hộ sản xuất kinh doanh | Doanh nghiệp tư nhân |
|---|---|---|
| Quy mô | Nhỏ, do cá nhân hoặc hộ gia đình làm chủ | Lớn hơn, có tổ chức bài bản |
| Tư cách pháp nhân | Không có tư cách pháp nhân | Không có tư cách pháp nhân |
| Số lao động | Thường ít (dưới 10 lao động) | Không giới hạn |
| Đăng kí | Đăng kí ở cấp huyện | Đăng kí thành lập doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp |
b. Hộ sản xuất kinh doanh và hợp tác xã
| Tiêu chí | Hộ sản xuất kinh doanh | Hợp tác xã |
|---|---|---|
| Chủ sở hữu | Cá nhân/hộ gia đình | Tập thể các thành viên tự nguyện góp vốn |
| Tư cách pháp nhân | Không có | Có tư cách pháp nhân |
| Nguyên tắc | Tự chủ, tự chịu trách nhiệm | Tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi, quản lí dân chủ |
c. Doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH một thành viên
| Tiêu chí | Doanh nghiệp tư nhân | Công ty TNHH một thành viên |
|---|---|---|
| Chủ sở hữu | Một cá nhân | Một cá nhân hoặc một tổ chức |
| Tư cách pháp nhân | Không có | Có tư cách pháp nhân |
| Trách nhiệm | Chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản | Chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp |
d. Doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh
| Tiêu chí | Doanh nghiệp tư nhân | Công ty hợp danh |
|---|---|---|
| Số chủ sở hữu | Một cá nhân | Ít nhất 2 thành viên hợp danh |
| Tư cách pháp nhân | Không có | Có tư cách pháp nhân |
| Trách nhiệm | Vô hạn (1 người) | Thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn; thành viên góp vốn chịu trách nhiệm hữu hạn |
e. Công ty cổ phần và công ty TNHH hai thành viên trở lên
| Tiêu chí | Công ty cổ phần | Công ty TNHH hai thành viên trở lên |
|---|---|---|
| Số thành viên | Tối thiểu 3 cổ đông, không giới hạn tối đa | Từ 2 đến 50 thành viên |
| Vốn | Chia thành các cổ phần | Theo phần vốn góp |
| Huy động vốn | Được phát hành cổ phiếu | Không được phát hành cổ phiếu |
| Chuyển nhượng vốn | Tự do hơn (trừ một số hạn chế) | Có điều kiện ưu tiên cho thành viên trong công ty |
Bài 3: Tìm hiểu các mô hình sản xuất kinh doanh ở địa phương
Đây là bài thực hành, em tự khảo sát ở địa phương. Mình gợi ý hướng làm:
- Ưu/nhược điểm mô hình hộ sản xuất kinh doanh ở địa phương: Em chọn một hộ cụ thể (ví dụ hộ trồng rau, làm bún, sửa xe...).
- Ưu điểm: vốn ít, thủ tục đơn giản, linh hoạt, quản lí dễ.
- Hạn chế: quy mô nhỏ, khó mở rộng, khó vay vốn lớn, chịu trách nhiệm vô hạn.
- Mô hình hợp tác xã thực tế: Ví dụ hợp tác xã nông nghiệp, hợp tác xã dịch vụ. Giới thiệu cách tổ chức, sản phẩm, lợi ích cho thành viên.
- Một doanh nghiệp cụ thể: Chọn doanh nghiệp em biết, nêu loại hình (tư nhân, cổ phần, TNHH...), lĩnh vực kinh doanh, quy mô, sản phẩm tiêu biểu.
Bài 4: Em có lời khuyên gì cho các nhân vật trong những tình huống sau?
a. Tình huống anh C đi làm thuê xa nhà, thu nhập thấp; có người khuyên về quê chọn mô hình kinh doanh phù hợp.
→ Anh C nên cân nhắc làm theo lời khuyên đó. Vì:
- Làm thuê xa nhà vất vả, tốn nhiều chi phí (thuê trọ, ăn uống, đi lại) nên thu nhập thực tế còn lại không nhiều.
- Phát triển kinh doanh ở quê giúp anh tiết kiệm chi phí sinh hoạt, được gần gia đình, tận dụng được nguồn lực và lợi thế địa phương.
- Tuy nhiên, anh C cần tìm hiểu kĩ, chọn mô hình phù hợp với khả năng, vốn liếng và nhu cầu thị trường địa phương, có kế hoạch cụ thể trước khi bắt tay làm để tránh rủi ro.
b. Tình huống bạn N khéo tay làm bánh ngon, muốn mở cửa hàng bánh tại nhà; bạn bè khuyên nên học đại học.
→ Lời khuyên cho N:
- N nên trân trọng năng khiếu và đam mê của mình. Việc mở cửa hàng bánh tại nhà gần chợ phố huyện là một mô hình kinh doanh khả thi, tận dụng tốt sở trường và vị trí thuận lợi.
- Tuy nhiên học vấn vẫn rất quan trọng. N không nhất thiết phải bỏ học để kinh doanh. N có thể vừa học thêm kĩ thuật làm bánh, vừa trang bị kiến thức về quản lí, kinh doanh, marketing (có thể qua các khoá học, trường nghề, hoặc thậm chí ngành học phù hợp).
- Quan trọng nhất là chọn con đường phù hợp với năng lực, sở thích và điều kiện của bản thân, không nên chạy theo số đông. Học đại học hay học nghề đều tốt nếu phục vụ đúng mục tiêu của N.
Vận dụng
Đây là hai bài viết em tự thực hiện. Mình gợi ý dàn ý:
Bài 1: Giới thiệu dự định mô hình kinh doanh trong tương lai
- Mô hình em định làm là gì? (ví dụ: cửa hàng cà phê, kinh doanh online, trang trại...)
- Lí do chọn mô hình đó (sở thích, năng lực, nhu cầu thị trường).
- Vốn, địa điểm, khách hàng mục tiêu dự kiến.
- Dự định phát triển trong tương lai.
Bài 2: Bài thuyết trình về đóng góp của sản xuất kinh doanh đối với đời sống kinh tế – xã hội địa phương
- Mở bài: nêu vai trò chung của sản xuất kinh doanh.
- Thân bài: tạo việc làm, tăng thu nhập, đóng góp ngân sách qua thuế, thúc đẩy phát triển hạ tầng, giảm tệ nạn xã hội, gìn giữ nghề truyền thống.
- Kết bài: khẳng định ý nghĩa và liên hệ trách nhiệm bản thân.
Em cần mình triển khai chi tiết bài viết mẫu cho phần Vận dụng không? Mình có thể viết hoàn chỉnh một bài để em tham khảo.