Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 132
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn GD Kinh Tế & PhĂ¡p Luáºt · Trang 132–133
Tóm tắt lý thuyết
Phần này giới thiệu hai chức năng đầu tiên của Quốc hội:
Chức năng lập hiến, lập pháp
- Lập hiến: quyền làm Hiến pháp, gồm sửa đổi, bổ sung Hiến pháp hoặc làm Hiến pháp mới.
- Lập pháp: quyền làm luật, xây dựng luật và ban hành các văn bản luật áp dụng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước
- Được quy định tại Điều 69, Điều 70 Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức Quốc hội 2014 (sửa đổi, bổ sung 2020).
- Quốc hội quyết định mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội; các vấn đề về xây dựng, phát triển nhà nước và nâng cao đời sống nhân dân; các vấn đề đối nội, đối ngoại và quốc phòng, an ninh của đất nước.
Câu hỏi phần Chức năng lập hiến, lập pháp
Câu 1: Quốc hội đã thực hiện chức năng lập pháp như thế nào trong kì họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV?
Trả lời:
Trong kì họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV, Quốc hội đã thực hiện chức năng lập pháp bằng việc chính thức thông qua 10 luật, gồm:
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội
- Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng
- Luật Đầu tư (sửa đổi)
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều
- Luật Doanh nghiệp (sửa đổi)
- Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án
- Luật Thanh niên (sửa đổi)
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp
Việc ban hành mới và sửa đổi, bổ sung các luật trên chính là biểu hiện cụ thể của chức năng lập pháp – làm luật và xây dựng luật.
Câu 2: Chức năng lập hiến, lập pháp của Quốc hội được biểu hiện như thế nào?
Trả lời:
Quốc hội là cơ quan duy nhất thực hiện quyền lập hiến và quyền lập pháp:
- Quyền lập hiến: làm Hiến pháp, sửa đổi, bổ sung Hiến pháp hoặc làm Hiến pháp mới. Ví dụ: năm 2013, Quốc hội khóa XIII (kì họp thứ 6) đã thông qua Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam sau khi công bố dự thảo lấy ý kiến nhân dân.
- Quyền lập pháp: làm luật, xây dựng luật và ban hành các văn bản luật áp dụng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Ví dụ: thông qua 10 luật trong kì họp thứ 9 khóa XIV.
Câu hỏi phần Chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước
Câu 1: Trong nhiệm kì khóa XIV, Quốc hội đã quyết định những vấn đề quan trọng nào của đất nước?
Trả lời:
Trong nhiệm kì khóa XIV (2016 – 2021), Quốc hội đã quyết định nhiều vấn đề quan trọng, tiêu biểu:
- Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
- Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc – Nam phía đông giai đoạn 2017 – 2020.
- Đề án tổng thể phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030.
Đây đều là những dự án, đề án lớn mang tầm quốc gia, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của cả nước.
Câu 2: Theo em, Quốc hội có quyền quyết định những vấn đề nào để thực hiện chức năng của mình? Nêu ví dụ minh họa.
Trả lời:
Quốc hội có quyền quyết định những vấn đề quan trọng nhất của đất nước, bao gồm:
| Lĩnh vực | Nội dung quyết định | Ví dụ minh họa |
|---|---|---|
| Kinh tế – xã hội | Mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội dài hạn và hằng năm | Quyết định kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2021–2025 |
| Tài chính, tiền tệ | Chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc gia; dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước | Phê duyệt ngân sách nhà nước hằng năm |
| Đầu tư | Chủ trương đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia | Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành |
| Dân tộc, tôn giáo, đối ngoại | Chính sách dân tộc, tôn giáo, chính sách cơ bản về đối ngoại | Đề án phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi |
| Quốc phòng, an ninh | Các vấn đề quốc phòng, an ninh của đất nước | Quyết định về chính sách quốc phòng |
Tóm lại, Quốc hội quyết định các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội; các vấn đề liên quan đến xây dựng, phát triển nhà nước, nâng cao đời sống nhân dân; cùng các vấn đề đối nội, đối ngoại và quốc phòng, an ninh.