Giải Lịch Sử 10 trang 40
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Lịch Sá» · Trang 40–41
Phần lý thuyết trang 39 – 40
1. Văn minh Ai Cập cổ đại (phần cuối)
Khoa học, kĩ thuật là điểm nhấn quan trọng:
| Lĩnh vực | Thành tựu tiêu biểu |
|---|---|
| Toán học | Dùng hệ số thập phân, phép cộng và trừ, tính diện tích hình tam giác, hình chữ nhật, biết số $\pi \approx 3{,}16$ |
| Thiên văn học | Quan sát thiên thể, sáng tạo kĩ thuật làm lịch dựa trên chu kì vận động của Mặt Trời |
| Y học | Hiểu biết khá chính xác về các cơ quan trong cơ thể, dùng kiến thức giải phẫu để chữa bệnh và ướp xác |
Ngoài ra, nhiều công trình kiến trúc, điêu khắc của người Ai Cập (như nắp quan tài bằng vàng của pha-ra-ông Tu-tan-kha-mun ở Hình 5) đến nay vẫn còn, thể hiện sức lao động và trí tuệ vĩ đại của con người. Những thành tựu này đặt nền móng cho sự phát triển nhiều lĩnh vực của văn minh nhân loại.
2. Văn minh Ấn Độ thời kì cổ – trung đại (mở đầu)
a) Cơ sở hình thành
- Điều kiện tự nhiên: Hình thành trên không gian rộng lớn ở Nam Á. Miền Bắc có dãy Hi-ma-lay-a và châu thổ sông Ấn, sông Hằng; miền Nam là cao nguyên, ít thuận lợi hơn. Khí hậu chủ yếu khô nóng. Ấn Độ có ba mặt giáp biển, thuận lợi giao thương, giao lưu văn hóa.
- Dân cư và xã hội: Chủ nhân đầu tiên là người Đra-vi-đa, sau đó người A-ri-a di cư đến (giữa thiên niên kỉ II TCN) trở thành cư dân chủ yếu ở miền Bắc. Tồn tại lâu dài chế độ đẳng cấp Vác-na gồm 4 đẳng cấp: Bra-man, Ksa-tri-a, Vai-si-a và Su-đra.
- Kinh tế: Nông nghiệp đa dạng (lúa, hoa màu, bông, đay, lanh...), coi trọng chăn nuôi và thủ công nghiệp.
- Chính trị: Văn minh sông Ấn hình thành khoảng thiên niên kỉ III TCN. Các triều đại tiêu biểu: Mô-ri-a, Gúp-ta (thế kỉ IV – VI), Hác-sa (thế kỉ VII)...
b) Những thành tựu cơ bản – Tôn giáo: Ấn Độ là quê hương của nhiều tôn giáo lớn. Hai tôn giáo ảnh hưởng sâu rộng nhất là Hin-đu giáo và Phật giáo.
Câu hỏi trang 39
Trang 39 có hộp câu hỏi gồm 2 câu sau phần Văn minh Ai Cập. Mình giải chi tiết:
Câu 1: Hãy giới thiệu về một số thành tựu cơ bản của văn minh Ai Cập cổ đại.
Trả lời:
Văn minh Ai Cập cổ đại để lại nhiều thành tựu rực rỡ trên các lĩnh vực:
- Chữ viết: Người Ai Cập sáng tạo ra chữ tượng hình, được khắc trên đá, viết trên giấy pa-pi-rút.
- Toán học: Dùng hệ số thập phân, biết phép cộng và trừ, tính được diện tích hình tam giác và hình chữ nhật, biết tính số $\pi \approx 3{,}16$.
- Thiên văn học và lịch pháp: Quan sát thiên thể và sáng tạo ra lịch dựa trên chu kì vận động của Mặt Trời.
- Y học: Hiểu biết tương đối chính xác về các cơ quan trong cơ thể; vận dụng kiến thức giải phẫu để chữa bệnh và ướp xác.
- Kiến trúc, điêu khắc: Để lại nhiều công trình đồ sộ như kim tự tháp, tượng Nhân sư, nắp quan tài bằng vàng của pha-ra-ông Tu-tan-kha-mun (Hình 5).
Câu 2: Các thành tựu văn minh Ai Cập cổ đại có ý nghĩa như thế nào?
Trả lời:
- Thể hiện sức lao động sáng tạo và trí tuệ vĩ đại của cư dân Ai Cập cổ đại.
- Góp phần tạo nên sự phát triển rực rỡ của nền văn minh Ai Cập.
- Đặt nền móng cho sự phát triển của nhiều lĩnh vực thuộc văn minh nhân loại sau này (toán học, thiên văn, y học, kiến trúc...).
- Nhiều thành tựu (đặc biệt là các công trình kiến trúc) vẫn còn tồn tại đến ngày nay, trở thành di sản văn hóa quý giá của loài người.
Giải thích cách trả lời: Câu này yêu cầu nêu "ý nghĩa", nên em cần trả lời theo hướng đánh giá giá trị (đối với chính Ai Cập và đối với nhân loại), chứ không chỉ liệt kê lại thành tựu như câu 1.