Giải Lịch Sử 10 trang 77
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Lịch Sá» · Trang 77–78
🔍 Kiến thức cần nhớ
Chủ đề 5: VĂN MINH ĐÔNG NAM Á
Bài 9: Cơ sở hình thành văn minh Đông Nam Á thời kì cổ - trung đại
Mục tiêu bài học:
- Phân tích được cơ sở hình thành văn minh Đông Nam Á thời kì cổ - trung đại
- Phân tích được những ảnh hưởng của văn minh Trung Hoa, Ấn Độ đối với văn minh Đông Nam Á
Kiến thức trọng tâm về cơ sở tự nhiên:
a) Vị trí địa lí:
- Đông Nam Á bao gồm các bán đảo và quần đảo chạy dài từ Thái Bình Dương sang Ấn Độ Dương
- Gồm 11 quốc gia, chia thành 2 nhóm:
- Đông Nam Á lục địa: Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan, Mi-an-ma
- Đông Nam Á hải đảo: Bru-nây, In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po, Đông Ti-mo
- Đông Nam Á được xem như "ngã tư đường" - cầu nối của những nền văn minh lớn trên thế giới
⚙️ Bài tập
Câu hỏi (trang 76)
Đề bài: Xác định trên lược đồ (Hình 1, tr. 77) các nước Đông Nam Á lục địa và Đông Nam Á hải đảo. Xác định và nêu nhận xét của em về vị trí địa lí khu vực Đông Nam Á.
Cách 1 — Phương pháp phân tích lược đồ cơ bản
Bước 1: Xác định các nước Đông Nam Á lục địa (5 nước)
Dựa vào Hình 1, các nước Đông Nam Á lục địa nằm trên bán đảo Trung - Ấn, tiếp giáp với Trung Quốc:
| STT | Tên nước | Thủ đô |
|---|---|---|
| 1 | Việt Nam | Hà Nội |
| 2 | Lào | Viêng Chăn |
| 3 | Cam-pu-chia | Phnôm Pênh |
| 4 | Thái Lan | Băng Cốc |
| 5 | Mi-an-ma | Nây-pi-tô |
Bước 2: Xác định các nước Đông Nam Á hải đảo (6 nước)
Các nước nằm trên các đảo và quần đảo:
| STT | Tên nước | Thủ đô |
|---|---|---|
| 1 | In-đô-nê-xi-a | Gia-các-ta |
| 2 | Ma-lai-xi-a | Cua-la Lăm-pơ |
| 3 | Phi-líp-pin | Ma-ni-la |
| 4 | Xin-ga-po | Xin-ga-po |
| 5 | Bru-nây | Ban-đa Xê-ri Bê-ga-oan |
| 6 | Đông Ti-mo | Đi-li |
Bước 3: Nhận xét về vị trí địa lí khu vực Đông Nam Á
Nhận xét:
- Vị trí chiến lược - "Ngã tư đường":
- Nằm ở vị trí giao nhau giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương
- Là cầu nối giữa lục địa Á - Âu với châu Đại Dương
- Nằm trên con đường hàng hải quốc tế quan trọng
- Tiếp giáp với các nền văn minh lớn:
- Phía Bắc giáp Trung Quốc (văn minh Trung Hoa)
- Phía Tây giáp Ấn Độ (văn minh Ấn Độ)
- Thuận lợi cho giao lưu, tiếp thu văn hóa
- Đặc điểm địa hình đa dạng:
- Vừa có phần lục địa (bán đảo) vừa có phần hải đảo (quần đảo)
- Bờ biển dài, nhiều vịnh, cảng biển tự nhiên
- Ý nghĩa lịch sử:
- Vị trí địa lí thuận lợi giúp Đông Nam Á sớm trở thành nơi giao thoa văn hóa Đông - Tây
- Tạo điều kiện hình thành nền văn minh đặc sắc, đa dạng
Cách 2 — Phương pháp so sánh đối chiếu
Phân loại theo tiêu chí địa lí:
| Tiêu chí | Đông Nam Á lục địa | Đông Nam Á hải đảo |
|---|---|---|
| Vị trí | Bán đảo Trung - Ấn | Các đảo và quần đảo |
| Số nước | 5 nước | 6 nước |
| Tiếp giáp | Trung Quốc, Ấn Độ | Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương |
| Đặc điểm | Có biên giới đất liền | Hoàn toàn bao quanh bởi biển |
Nhận xét tổng hợp về vị trí địa lí:
- Thuận lợi:
- Vị trí "cầu nối" giữa các đại dương và lục địa
- Nằm trên tuyến đường giao thương quốc tế từ cổ đại
- Dễ dàng tiếp nhận ảnh hưởng văn hóa từ Ấn Độ và Trung Hoa
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa, thuận lợi cho nông nghiệp
- Thách thức:
- Vị trí chiến lược khiến khu vực thường xuyên bị các thế lực bên ngoài nhòm ngó
- Địa hình chia cắt (nhiều đảo, núi) gây khó khăn cho thống nhất
💡 Mẹo nhớ: "5 LỤC - 6 ĐẢO" - 5 nước lục địa: Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan, Mi-an-ma (nhớ: "Việt Lào Cam Thái Miến") - 6 nước hải đảo: In-đô, Ma-lai, Phi, Sing, Bru, Đông Ti-mo
⚠️ Lưu ý thi: - Câu hỏi về vị trí địa lí Đông Nam Á thường yêu cầu nêu ý nghĩa "ngã tư đường" - đây là điểm quan trọng cần nhấn mạnh - Phân biệt rõ 2 nhóm nước: lục địa và hải đảo - Liên hệ vị trí địa lí với việc tiếp thu văn minh Ấn Độ, Trung Hoa
🎯 Ghi nhớ: - Đông Nam Á gồm 11 quốc gia, chia thành 2 nhóm: lục địa (5 nước) và hải đảo (6 nước) - Vị trí "ngã tư đường" giúp Đông Nam Á trở thành nơi giao thoa của các nền văn minh lớn (Ấn Độ, Trung Hoa) - Vị trí địa lí là cơ sở tự nhiên quan trọng đầu tiên cho sự hình thành văn minh Đông Nam Á