Giải Lịch Sử 10 trang 96
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Lịch Sá» · Trang 96–97
📝 Nhận xét về nội dung trang
Trang này không có bài tập. Đây là phần trình bày lý thuyết về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang – Âu Lạc, thuộc nội dung bài học về văn hóa Đông Sơn.
🔍 Tóm tắt nội dung lý thuyết
1. Về nghề thủ công và kỹ thuật luyện kim
Trang 96 trình bày:
- Nghề nông nghiệp: Cư dân Văn Lang – Âu Lạc đã có bước tiến lớn về công cụ và kỹ thuật canh tác nông nghiệp, đặc biệt là làm ruộng ở vùng đồng bằng đất phù sa màu mỡ, thuận lợi tưới tiêu.
- Các nghề khác: Chăn nuôi, đánh cá và làm thủ công cũng phát triển.
- Nghề thủ công thời kỳ Đông Sơn: Các nghề như chế tác đá, làm gốm, mộc, dệt, luyện kim phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, nghề đúc đồng phát triển vượt bậc với nhiều sản phẩm tinh xảo: công cụ lao động, đồ trang sức, vũ khí, trống đồng, thạp đồng...
- Bí ẩn kỹ thuật: Cho đến nay, kỹ thuật đúc trống đồng, thạp đồng của người Việt cổ vẫn còn nhiều điều bí ẩn.
Mục "Em có biết?":
- Các nhà khảo cổ đã tìm được nhiều khuôn đúc, nồi nấu đồng, rót đồng trong các di tích Làng Cả (Phú Thọ), Làng Vạc, Đồng Mỏm (Nghệ An) và mảnh khuôn đúc trống đồng ở Luy Lâu (Bắc Ninh).
- Đã có gần 300 trống đồng Đông Sơn được phát hiện trên lãnh thổ Việt Nam. Trống đồng còn được tìm thấy ở miền Nam Trung Quốc, các nước Đông Nam Á. Việt Nam là trung tâm xuất hiện, truyền bá sớm và quan trọng.
Hình ảnh minh họa:
- Hình 4: Muôi đồng Việt Khê (Hải Phòng)
- Hình 5: Lưỡi cày đồng Cổ Loa (Hà Nội)
- Hình 6: Trống đồng Ngọc Lũ (Hà Nam)
2. Đời sống vật chất (Trang 97)
Về bữa ăn:
- Thành phần chính: cơm, rau, cá...
- Lương thực chính: lúa gạo
- Thức ăn: các loại rau, củ, quả và sản phẩm từ nghề đánh cá, săn bắt, chăn nuôi
Về trang phục:
- Phụ nữ: mặc váy và áo yếm
- Đàn ông: đóng khố, ở trần
- Đi chân đất, tóc để xõa ngang vai hoặc để dài búi tó
- Đồ trang sức: làm từ sừng, ngà động vật, đá, kim loại (sắt, đồng)...
Về nhà ở:
- Cư dân chủ yếu cư trú trong các nhà sàn làm bằng gỗ, tre, nứa, lá
- Phân bố ở cả miền núi và đồng bằng
- Những ngôi nhà quây quần trong một khu vực tạo thành những xóm làng định cư
Về giao thông:
- Đi lại chủ yếu bằng đường thủy (đường sông, đường biển)
- Phương tiện chính: thuyền, bè...
Hình ảnh minh họa (Hình 7):
- 7.1: Hình đôi nam nữ giã gạo trên mặt trống đồng Ngọc Lũ (Hà Nam)
- 7.2: Tượng trên cán kiếm ngắn Đông Sơn (Thanh Hóa)
- 7.3: Hình nhà sàn mái cong trên mặt trống đồng Hoàng Hạ (Hà Nội)
- 7.4: Hoa văn hình thuyền trang trí trên thân thạp đồng Đào Thịnh (Yên Bái)
🎯 Ghi nhớ
💡 Kiến thức trọng tâm cần nhớ: - Văn hóa Đông Sơn nổi bật với nghề đúc đồng phát triển vượt bậc, tiêu biểu là trống đồng Đông Sơn. - Đời sống vật chất của cư dân Văn Lang – Âu Lạc: ăn cơm – rau – cá, mặc váy/khố, ở nhà sàn, đi lại bằng thuyền. - Việt Nam là trung tâm xuất hiện và truyền bá trống đồng Đông Sơn.
⚠️ Lưu ý thi: - Câu hỏi thường gặp: Nêu đặc điểm đời sống vật chất của cư dân Văn Lang – Âu Lạc; Vì sao nói nghề đúc đồng thời Đông Sơn phát triển vượt bậc? - Cần nhớ các hiện vật tiêu biểu: trống đồng Ngọc Lũ, lưỡi cày đồng Cổ Loa, thạp đồng Đào Thịnh.