Giải Tin Học 10 trang 32

Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Tin Há»c · Trang 32–33

Tóm tắt lý thuyết

Một số ý chính cần nhớ:

Ảnh đen trắng chỉ có hai sắc độ (đen và trắng), tương đương độ sâu màu là 1 bit.
Ảnh bitmap nguyên gốc lưu vào tệp có phần mở rộng .bmp. Lưu theo từng điểm ảnh nên rất tốn bộ nhớ.
Hai cách giảm dung lượng: nén tệp (không mất chất lượng) hoặc giảm bớt thông tin (mất một phần chất lượng).
Định dạng phổ biến trên web:
.jpeg: ảnh đã nén, có mất mát chất lượng nhưng dung lượng nhỏ, tốn ít thời gian truyền và không gian lưu trữ.
.png: nén tốt, không mất chất lượng, có thể có nền trong suốt.

Hộp kiến thức trọng tâm:

Loại ảnh	Độ sâu màu	Ý nghĩa
Ảnh màu RGB	24 bit	Mỗi màu cơ bản (Đỏ, Lục, Lam) dùng 8 bit, mô tả sắc độ từ 0 (đen) đến 255 (đậm nhất)
Ảnh xám	8 bit	Cho 256 sắc độ xám khác nhau

Câu hỏi củng cố (trang 31)

Câu 1: Hình ảnh hiển thị trên màn hình máy tính sử dụng hệ màu nào?

A. Đỏ – Lam – Vàng (RBY)
B. Đỏ – Lục – Lam (RGB)
C. Xanh lơ – Hồng sẫm – Vàng (CMY)
D. Xanh lơ – Hồng sẫm – Vàng – Đen (CMYK)

Đáp án: B. Đỏ – Lục – Lam (RGB)

Lý giải: Màn hình máy tính phát sáng theo nguyên lý cộng màu ánh sáng, dùng ba màu cơ bản là Red (Đỏ), Green (Lục), Blue (Lam). Hệ CMYK chủ yếu dùng cho máy in (trộn mực trên giấy), không phải cho màn hình.

Câu hỏi củng cố (trang 32)

Câu 2: Điều nào sai khi nói về ảnh định dạng ".jpeg"?

A. Kích thước tệp nhỏ, giảm được chi phí lưu trữ.
B. Kích thước tệp nhỏ nên khi dùng với web tải về nhanh hơn.
C. Tuy kích thước giảm đáng kể so với ảnh bitmap nhưng chất lượng ảnh đủ tốt.
D. Công nghệ web không dùng được với các định dạng ảnh khác với ".jpeg".

Đáp án: D

Lý giải: A, B, C đều đúng (đây là ưu điểm thật của .jpeg). Câu D sai vì web vẫn dùng được nhiều định dạng khác như .png, .gif, .webp,... chứ không chỉ riêng .jpeg.

LUYỆN TẬP

Bài 1: Bảng quảng cáo LED

Đề: Có một bảng quảng cáo LED như Hình 6.9. Nếu coi mỗi vị trí đặt bóng LED tương ứng với một điểm ảnh thì độ sâu màu của ảnh này là bao nhiêu?

Trả lời: Độ sâu màu là 1 bit.

Lý giải: Mỗi bóng LED chỉ có hai trạng thái là sáng (bật) hoặc tắt. Hai trạng thái này tương ứng với hai sắc độ, giống như ảnh đen trắng. Mà với ảnh chỉ có 2 sắc độ thì cần:

$$2^n = 2 \Rightarrow n = 1 \text{ bit}$$

Bài 2: Thời gian nghe nhạc của đĩa CD

Đề: Nhạc CD có tốc độ bit là 1411 Kb/s. Hãy ước tính một đĩa nhạc CD có dung lượng 650 MB có thể nghe được bao lâu?

Lời giải từng bước:

Bước 1 – Đổi dung lượng đĩa ra bit:
$$650 \text{ MB} = 650 \times 1024 \times 1024 \times 8 \text{ bit} \approx 5\,452\,595\,200 \text{ bit}$$

Bước 2 – Tốc độ bit tính ra bit/giây:
$$1411 \text{ Kb/s} = 1411 \times 1024 = 1\,444\,864 \text{ bit/s}$$

Bước 3 – Lấy dung lượng chia cho tốc độ:
$$t = \frac{5\,452\,595\,200}{1\,444\,864} \approx 3774 \text{ giây}$$

Bước 4 – Đổi ra phút:
$$3774 \text{ giây} \approx 62,9 \text{ phút} \approx 63 \text{ phút}$$

Trả lời: Đĩa CD nghe được khoảng 63 phút (hơn 1 giờ một chút), đúng với thực tế đĩa CD nhạc thường chứa khoảng 60–74 phút.

Lưu ý: Nếu quy ước 1 MB = 1.000.000 byte thì kết quả ra khoảng 61 phút. Sự chênh lệch nhỏ này tùy cách quy đổi đơn vị, em chọn cách nào cũng được miễn ghi rõ.

VẬN DỤNG

Bài 1: Ý nghĩa các lựa chọn 128 Kbps, 320 Kbps, Lossless

Đề: Khi tải nhạc thường có gợi ý lựa chọn 128 Kbps, 320 Kbps hay Lossless (Hình 6.10). Em hãy giải thích ý nghĩa của những lựa chọn đó.

Trả lời:

Đây là các mức chất lượng âm thanh, thể hiện qua tốc độ bit (bitrate) – số bit dùng để mô tả âm thanh trong mỗi giây. Bitrate càng cao thì chất lượng càng tốt nhưng dung lượng tệp càng lớn.

Lựa chọn	Ý nghĩa	Đặc điểm
128 Kbps	Tiêu chuẩn	Chất lượng vừa đủ nghe, tệp nhẹ, tải nhanh, tiết kiệm dung lượng. Có nén làm mất một phần chất lượng
320 Kbps	Chất lượng cao	Âm thanh rõ và đầy đặn hơn, tệp lớn hơn. Vẫn là nén có mất mát
Lossless	Chất lượng cao nhất	Nén nhưng không mất chất lượng, gần như giữ nguyên âm gốc, tệp lớn nhất

Tóm lại: chọn 128 Kbps khi cần tiết kiệm dung lượng/mạng yếu, chọn 320 Kbps khi muốn nghe hay hơn, chọn Lossless khi muốn chất lượng tốt nhất và không ngại tệp nặng.

Bài 2: Thực hành lưu ảnh nhiều định dạng bằng Paint

Đề: Dùng Paint mở một hình, chọn Save As, lưu tệp với bốn định dạng .png, .jpeg, .bmp, .gif trong cùng một thư mục và so sánh độ lớn các tệp.

Hướng dẫn thực hiện:

Mở phần mềm Paint, mở một ảnh bất kỳ (File → Open).
Chọn File → Save As, lần lượt lưu thành 4 tệp: anh.bmp, anh.png, anh.jpeg, anh.gif trong cùng một thư mục.
Mở File Explorer, chuyển sang chế độ xem Details để xem cột Size (dung lượng).

Kết quả thường thấy (so sánh dung lượng từ lớn đến nhỏ):

$$.bmp > .png > .jpeg \;\text{(hoặc)}\; .gif$$

Giải thích:

.bmp lớn nhất vì lưu nguyên gốc, không nén.
.png nhỏ hơn vì có nén nhưng không mất chất lượng.
.jpeg thường nhỏ nhất với ảnh nhiều màu vì nén mạnh, chấp nhận mất chất lượng.
.gif nhỏ với ảnh ít màu (tối đa 256 màu), nhưng có thể không phù hợp ảnh nhiều màu.

Đây là bài thực hành nên kết quả cụ thể tùy ảnh em chọn, nhưng thứ tự dung lượng nhìn chung như trên.

Em cần mình giải thích kỹ hơn phần nào, ví dụ cách tính bitrate ở Bài 2 Luyện tập, cứ nói nhé!

Chế độ đọc sách →