Giải Tin Học 10 trang 88

Hai trang này thuộc Bài 16 "Ngôn ngữ lập trình bậc cao và Python" trong sách Tin học 10 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống). Mình sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải toàn bộ câu hỏi nhé.

Tóm tắt lý thuyết

Ngôn ngữ lập trình bậc cao và Python:

• Ngôn ngữ lập trình bậc cao có câu lệnh viết gần với ngôn ngữ tự nhiên, giúp đọc và hiểu chương trình dễ dàng hơn.
• Python do Guido van Rossum tạo ra, ra mắt năm 1991, cú pháp đơn giản, mã nguồn mở, chạy được trên nhiều thiết bị và hệ điều hành. Đây là ngôn ngữ bậc cao phổ biến trong nghiên cứu và giáo dục.

Môi trường lập trình Python có hai chế độ:

• Chế độ gõ lệnh trực tiếp: gõ lệnh sau dấu nhắc >>> rồi nhấn Enter, dùng để tính toán và kiểm tra nhanh các lệnh.
• Chế độ soạn thảo: chọn File/New File để viết chương trình nhiều dòng lệnh, sau đó lưu tệp và chọn Run để thực hiện.

Python tự nhận biết kiểu dữ liệu: số nguyên (5), số thực (2.6), xâu kí tự (đặt giữa cặp dấu nháy kép " ") và thực hiện các phép toán ngay trên dòng lệnh.

Câu hỏi củng cố (trang 87)

Đề: Theo em, viết chương trình bằng loại ngôn ngữ lập trình nào dễ nhất?

• A. Ngôn ngữ máy.
• B. Hợp ngữ.
• C. Ngôn ngữ lập trình bậc cao.

Đáp án: C. Ngôn ngữ lập trình bậc cao.

Giải thích: Ngôn ngữ máy chỉ gồm dãy số 0 và 1 nên rất khó viết, khó nhớ. Hợp ngữ dùng các từ gợi nhớ thay cho mã máy nhưng vẫn gắn chặt với phần cứng, khó học. Ngôn ngữ bậc cao có câu lệnh gần với ngôn ngữ tự nhiên (tiếng Anh, kí hiệu toán học) nên dễ viết, dễ đọc, dễ hiểu nhất.

Hoạt động 2: Làm quen với môi trường lập trình Python (trang 87)

Đây là hoạt động gợi mở để các em tự tìm hiểu, mình giải đáp như sau:

1. Cách viết và thực hiện lệnh trong môi trường Python:

• Khởi động phần mềm Python (IDLE Shell).
• Gõ lệnh sau dấu nhắc >>> rồi nhấn Enter, Python sẽ thực hiện và hiển thị kết quả ngay bên dưới.

1. Phân biệt hai chế độ:

Câu hỏi củng cố (trang 88)

Câu 1. Dấu nhắc chính là con trỏ soạn thảo chương trình Python. Đúng hay sai?

Đáp án: Sai.

Giải thích: Dấu nhắc của Python là kí hiệu >>> trong cửa sổ Shell, báo hiệu nơi để em gõ lệnh ở chế độ trực tiếp. Còn con trỏ soạn thảo là vạch nhấp nháy trong cửa sổ soạn thảo chương trình (File/New File). Hai khái niệm này khác nhau nên phát biểu trên là sai.

Câu 2. Việc thực hiện câu lệnh ở chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo có điểm gì giống nhau, khác nhau?

Đáp án:

Giống nhau:

• Cả hai đều dùng cùng một ngôn ngữ Python với cú pháp như nhau.
• Đều cho ra kết quả khi thực hiện lệnh.

Khác nhau:

• Chế độ gõ lệnh trực tiếp: nhập từng lệnh sau dấu nhắc >>>, nhấn Enter là lệnh được thực hiện ngay và kết quả hiện liền bên dưới. Phù hợp tính toán, kiểm tra nhanh.
• Chế độ soạn thảo: viết toàn bộ chương trình (nhiều dòng lệnh) trước, sau đó lưu tệp .py và chọn Run thì cả chương trình mới được thực hiện. Phù hợp viết chương trình dài, lưu lại để dùng nhiều lần.

Hoạt động 3: Làm quen với câu lệnh của Python (trang 88)

Quan sát một số lệnh trong chế độ gõ lệnh trực tiếp để biết chức năng của chúng.

Ví dụ 1. Các lệnh đầu tiên

>>> 5
5
>>> 2.6
2.6
>>> "học sinh lớp 10"
'học sinh lớp 10'

Giải thích:

• Khi nhập 5, Python hiểu đó là số nguyên 5 và in lại 5.
• Khi nhập 2.6, Python tự nhận ra đó là số thực 2.6.
• Khi gõ chữ giữa cặp dấu nháy kép " ", Python hiểu đó là xâu kí tự và in ra giữa dấu nháy đơn 'học sinh lớp 10'.

Kết luận: Python tự nhận biết kiểu dữ liệu và thực hiện các phép toán ngay trên dòng lệnh.

Ví dụ 2. Các lệnh với phép toán

>>> 3 + 7
10
>>> 12*5
60

Giải thích:

• 3 + 7 là phép cộng, kết quả 10.
• 125 là phép nhân (dấu ), kết quả 60.
• Các phép toán thông thường với số gồm: cộng +, trừ -, nhân * và chia /.