Giải Tin Học 10 trang 116

Nguon: Tin Hoc 10 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 116 – 117)

---

🔍 Kiến thức cần nhớ

Bài 23 giới thiệu cách làm việc với dữ liệu kiểu danh sách (list) trong Python.

1. Duyệt danh sách với toán tử in

• Toán tử in dùng để kiểm tra một phần tử có nằm trong danh sách hay không. Kết quả trả lại True (Đúng) hoặc False (Sai).

Cú pháp:
```python
in
```

• Có thể duyệt nhanh từng phần tử của danh sách bằng toán tử in kết hợp lệnh for mà không cần dùng range():

```python
A = [10, 11, 12, 13, 14, 15]
for k in A:
print(k, end = " ")
# Kết quả: 10 11 12 13 14 15
```
Khi đó biến k lần lượt nhận các giá trị của danh sách A.

2. Một số lệnh làm việc với danh sách

💡 Mẹo nhớ: Với insert(k, value), nếu k < 0 thì chèn vào đầu danh sách, nếu k > len() thì chèn vào cuối danh sách. Lệnh vẫn có tác dụng chứ không báo lỗi.

---

⚙️ Bài tập

Câu 1

Đề bài: Giả sử A = ["0", "1", "01", "10"]. Các biểu thức sau trả về giá trị đúng hay sai?

a) 1 in A

b) "01" in A

Cách 1 — Phân tích kiểu dữ liệu từng phần tử

Quan sát danh sách:

A = ["0", "1", "01", "10"]

Tất cả 4 phần tử đều được đặt trong dấu nháy kép, nên chúng là xâu kí tự (string), không phải số nguyên.

a) 1 in A

• Ở đây 1 (không có dấu nháy) là số nguyên kiểu int.
• Danh sách A chỉ chứa các xâu: "0", "1", "01", "10".
• Trong Python, số nguyên 1 và xâu "1" là hai giá trị khác kiểu, nên 1 ≠ "1".
• Do đó số nguyên 1 không nằm trong A.

➡️ Kết quả: False (Sai)

b) "01" in A

• Ở đây "01" là một xâu kí tự.
• Danh sách A có chứa đúng phần tử "01" (phần tử thứ ba).

➡️ Kết quả: True (Đúng)

Cách 2 — Kiểm chứng trực tiếp trên Python

>>> A = ["0", "1", "01", "10"]
>>> 1 in A
False
>>> "01" in A
True

⚠️ Lưu ý thi: Đây là lỗi rất hay gặp. Phải phân biệt rõ 1 (số) và "1" (xâu). Toán tử in chỉ trả về True khi giá trị đúng cả nội dung và kiểu dữ liệu với một phần tử trong danh sách.

---

Câu 2

Đề bài: Hãy giải thích ý nghĩa từ khoá in trong câu lệnh sau:

for i in range(10):
    

Cách 1 — Giải thích vai trò của in trong vòng lặp for

Trong câu lệnh này, từ khoá in không đóng vai trò là toán tử kiểm tra như ở Câu 1. Ở đây in là một phần trong cú pháp của vòng lặp for, dùng để duyệt (lần lượt lấy) các phần tử của một dãy.

Cụ thể:

• range(10) tạo ra dãy số nguyên: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
• Từ khoá in chỉ ra rằng biến i sẽ lần lượt nhận từng giá trị trong dãy range(10).
• Với mỗi giá trị của i, chương trình thực hiện một lần.

Như vậy, vòng lặp lặp lại 10 lần, với i lần lượt bằng 0, 1, 2, ..., 9.

Cách 2 — So sánh hai vai trò của in

➡️ Trong câu lệnh đề bài, in mang nghĩa: biến i lần lượt nhận các giá trị thuộc dãy do range(10) sinh ra.

💡 Mẹo nhớ: Cùng một từ khoá in nhưng có hai vai trò: khi đứng trong biểu thức kiểm tra thì cho kết quả Đúng/Sai; khi đứng trong cấu trúc for ... in ... thì dùng để duyệt phần tử.

---

🎯 Ghi nhớ: - Toán tử in kiểm tra phần tử có thuộc danh sách hay không (kết quả True/False), và phải khớp cả giá trị lẫn kiểu dữ liệu. - Trong for ... in ..., từ khoá in dùng để cho biến điều khiển duyệt qua từng phần tử của dãy. - Ba lệnh quan trọng với danh sách: clear() (xoá hết), remove(value) (xoá phần tử đầu tiên có giá trị value), insert(index, value) (chèn vào vị trí cho trước).