Giải Chuyên đề học tập Công Nghệ 12 (Lâm Nghiệp - Thủy Sản) trang 28
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 28–29
Bài 5: Kĩ thuật trồng và chăm sóc rừng (Phần I – Trồng rừng)
Tóm tắt lý thuyết
Phần này thuộc mục I – TRỒNG RỪNG, gồm hai nội dung chính:
- Thời vụ trồng rừng
- Trồng đúng thời vụ giúp cây có tỉ lệ sống cao, sinh trưởng và phát triển tốt.
- Thời vụ ở nước ta phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên từng miền:
| Khu vực | Thời vụ trồng | Lí do |
|---|---|---|
| Miền Bắc | Mùa xuân hoặc xuân hè (tháng 2 → tháng 7) | Thời tiết mát, đủ ẩm |
| Miền Trung | Mùa mưa (tháng 9 → tháng 12) | Thời tiết mát, đủ ẩm |
| Miền Nam | Mùa mưa (tháng 5 → tháng 11) | Thời tiết mát, đủ ẩm |
- Kĩ thuật trồng rừng – có hai cách:
a) Trồng rừng bằng gieo hạt thẳng
- Chuẩn bị đất: làm đất toàn diện hoặc cục bộ (theo hàng/theo khóm).
- Chuẩn bị hạt: hạt phẩm chất tốt, xử lí trước khi gieo để tăng nảy mầm.
- Phương thức gieo: toàn diện (gieo đều khắp) hoặc cục bộ (theo hàng, theo khóm — mỗi hố 3–5 hạt).
b) Trồng rừng bằng cây con
- Chuẩn bị hố: đào hố (30×30×30 cm hoặc 40×40×40 cm), bón lót phân hữu cơ/NPK, lấp đất tầng mặt.
- Chuẩn bị cây giống: khỏe mạnh, không sâu bệnh, đạt tiêu chuẩn tuổi, chiều cao, đường kính rễ.
- Kĩ thuật trồng: cây con rễ trần hoặc cây con có bầu (chú ý không làm vỡ bầu).
Câu hỏi mở đầu (trang 26)
Đề: Trồng rừng thường được thực hiện vào những thời gian nào trong năm? Trồng rừng như thế nào là đúng kĩ thuật? Chăm sóc rừng trồng (Hình 5.1) gồm những công việc gì?
Trả lời:
- Thời gian trồng: tùy theo từng miền. Miền Bắc trồng vào mùa xuân hoặc xuân hè (tháng 2–7); miền Trung trồng mùa mưa (tháng 9–12); miền Nam trồng mùa mưa (tháng 5–11). Nói chung là chọn lúc thời tiết mát, đủ ẩm để cây dễ sống.
- Trồng đúng kĩ thuật: chọn đúng thời vụ, chuẩn bị đất và hố trồng đúng kích thước, dùng hạt/cây giống đạt chất lượng, thực hiện đúng thao tác gieo hạt hoặc trồng cây con (lấp đất, nén đất, vun gốc, không làm vỡ bầu).
- Chăm sóc rừng trồng thường gồm: làm cỏ, vun xới, bón phân, tưới nước, tỉa cây, trồng dặm, phòng trừ sâu bệnh và bảo vệ cây (nội dung này sẽ học kĩ ở phần sau của bài).
Khám phá 1 (trang 26)
Đề: Giải thích cơ sở của việc lựa chọn thời vụ trồng rừng ở các vùng miền khác nhau của nước ta.
Trả lời:
Cơ sở chính là điều kiện khí hậu (nhiệt độ và độ ẩm) của mỗi miền. Cây con mới trồng cần thời tiết mát mẻ và đủ ẩm để rễ phát triển, giảm bốc hơi nước, nên tỉ lệ sống cao hơn.
- Miền Bắc: mùa xuân – xuân hè (tháng 2–7) khí hậu ấm dần, có mưa phùn, độ ẩm cao, tránh được cái rét đậm của mùa đông.
- Miền Trung: mùa mưa rơi vào tháng 9–12, là lúc đủ nước, mát; tránh được mùa khô nóng và gió Lào khắc nghiệt đầu năm.
- Miền Nam: khí hậu hai mùa rõ rệt, mùa mưa tháng 5–11 cung cấp đủ độ ẩm cho cây bén rễ; tránh trồng vào mùa khô thiếu nước.
Vì khí hậu mỗi miền lệch pha nhau nên thời vụ cũng khác nhau, mục tiêu chung vẫn là "mát và đủ ẩm".
Khám phá 2 (trang 27)
Đề: So sánh ưu, nhược điểm của trồng rừng bằng gieo hạt thẳng và trồng rừng bằng cây con.
Trả lời:
| Tiêu chí | Gieo hạt thẳng | Trồng bằng cây con |
|---|---|---|
| Ưu điểm | Phù hợp đặc tính sinh học của cây; bộ rễ phát triển tự nhiên; gieo được trên vùng đất rộng lớn | Cây có sức đề kháng tốt, tỉ lệ sống cao; tiết kiệm hạt giống; giảm số lần và thời gian chăm sóc |
| Nhược điểm | Phải chăm sóc nhiều lần; tốn nhiều hạt giống; cây con mọc từ hạt dễ bị côn trùng tấn công | Sản xuất cây con phức tạp, chi phí cao; vận chuyển tốn kém hơn; cây dễ bị tổn thương cơ giới, hệ rễ dễ biến dạng khi ươm và vận chuyển |
Nhận xét nhanh: gieo hạt thẳng hợp với diện tích lớn và tiết kiệm công sản xuất giống ban đầu, nhưng tốn hạt và rủi ro cao. Trồng cây con cho tỉ lệ sống cao và chủ động hơn, đổi lại chi phí và công sản xuất giống lớn hơn.
Kết nối năng lực (trang 27)
Đề: Mô tả kĩ thuật trồng một loài cây rừng mà em biết.
Gợi ý trả lời (ví dụ cây Keo lai – trồng bằng cây con có bầu):
- Thời vụ: trồng vào đầu mùa mưa để đủ ẩm (miền Bắc trồng xuân hè).
- Chuẩn bị hố: đào hố 30×30×30 cm, dọn cỏ quanh hố; bón lót phân hữu cơ hoặc NPK, lấp lớp đất mặt xuống đáy hố.
- Chuẩn bị cây giống: chọn cây con khỏe, cao khoảng 25–30 cm, thân thẳng, không sâu bệnh, bầu đất chắc.
- Kĩ thuật trồng:
- Tạo lỗ giữa hố.
- Rạch và xé bỏ vỏ bầu (chú ý không làm vỡ bầu đất).
- Đặt bầu cây thẳng đứng vào lỗ.
- Lấp đất và nén chặt lần thứ nhất, lấp tiếp và nén lần thứ hai, rồi vun đất cao quanh gốc.
- Chăm sóc sau trồng: tưới nước, làm cỏ, vun xới, trồng dặm cây chết và bảo vệ khỏi gia súc, sâu bệnh.
Em có thể thay bằng cây quế, cây bạch đàn, cây thông… và mô tả tương tự theo các bước trên nhé.
Nếu em gửi tiếp ảnh trang 28–29 thật (phần II – Chăm sóc rừng), mình sẽ giải tiếp cho trọn bài 5.