Giải Chuyên đề học tập Công Nghệ 12 (Lâm Nghiệp - Thủy Sản) trang 8
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 8–9
⚠️ Lưu ý: Hai trang ảnh em gửi tương ứng với trang 6 (phần mở đầu Chương I) và trang 7 (mở đầu Bài 1). Thầy sẽ giải đúng theo nội dung thực tế có trong ảnh.
📄 Trang 6 — Mở đầu Chương I: Giới thiệu chung về Lâm nghiệp
Trang này không có bài tập. Đây là trang giới thiệu chương, nêu các nội dung chính sẽ học trong Chương I:
- Vai trò, triển vọng của lâm nghiệp đối với đời sống và môi trường.
- Hoạt động lâm nghiệp cơ bản và đặc trưng cơ bản của sản xuất lâm nghiệp.
- Nguyên nhân chủ yếu làm suy thoái tài nguyên rừng và giải pháp khắc phục.
- Yêu cầu cơ bản với người lao động của một số ngành nghề phổ biến trong lâm nghiệp.
📄 Trang 7 — Bài 1: Vai trò và triển vọng của lâm nghiệp
🔍 Kiến thức cần nhớ
Khái niệm: Lâm nghiệp là ngành kinh tế – kĩ thuật bao gồm: quản lí, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng; chế biến và thương mại lâm sản.
Vai trò đối với đời sống con người:
- Cung cấp lâm sản, đặc sản cây công nghiệp phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu.
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng cơ bản.
- Cung cấp dược liệu quý phục vụ chữa bệnh, nâng cao sức khỏe.
- Tạo công ăn việc làm, mang lại thu nhập, ổn định đời sống đồng bào dân tộc miền núi.
- Một số khu rừng còn gắn với đời sống tinh thần (rừng tín ngưỡng).
💡 Mẹo nhớ: Vai trò đời sống của lâm nghiệp gói gọn trong 4 chữ "Sản – Liệu – Việc – Tín": lâm Sản, dược Liệu, việc làm (Việc), rừng Tín ngưỡng.
⚙️ Bài tập
Trang 7 có một câu hỏi khám phá (ở hộp dấu ?).
Câu 1 (Hộp ❓ đầu bài)
Đề bài: Quan sát Hình 1.1 và cho biết lâm nghiệp có vai trò như thế nào đối với đời sống con người và môi trường. Lâm nghiệp có triển vọng như thế nào trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0?
Cách 1 — Phân tích trực tiếp từ Hình 1.1
a) Vai trò của lâm nghiệp đối với đời sống con người và môi trường
Dựa vào các hình ảnh minh họa trong Hình 1.1, lâm nghiệp (cụ thể là rừng) có các vai trò:
Đối với môi trường:
- Điều tiết nguồn nước cho các dòng chảy, hồ chứa: rừng giữ nước, làm chậm dòng chảy, bổ sung nước ngầm, cung cấp nước ổn định cho sinh hoạt và sản xuất.
- Giảm thiểu nguy cơ lũ lụt, xói mòn, bảo vệ đất: tán rừng và bộ rễ cây giữ đất, chống xói mòn, sạt lở, hạn chế lũ quét.
- Điều hòa không khí (vòng tuần hoàn O₂ – CO₂ trong hình): cây xanh hấp thụ khí CO₂ và thải ra khí O₂, góp phần làm sạch không khí, giảm hiệu ứng nhà kính và ứng phó biến đổi khí hậu.
Đối với đời sống con người:
- Cung cấp lâm sản (gỗ), đặc sản (mật ong rừng), dược liệu quý (sâm Ngọc Linh)… phục vụ tiêu dùng, xuất khẩu và chữa bệnh.
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng.
- Tạo việc làm, thu nhập, góp phần ổn định đời sống đồng bào miền núi.
- Gắn với đời sống văn hóa – tinh thần của một số dân tộc (rừng tín ngưỡng).
b) Triển vọng của lâm nghiệp trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0
Lâm nghiệp có triển vọng phát triển mạnh nhờ ứng dụng các thành tựu công nghệ hiện đại:
- Công nghệ viễn thám, GIS, ảnh vệ tinh và máy bay không người lái (drone) giúp giám sát, quản lí và theo dõi diễn biến rừng từ xa, phát hiện sớm cháy rừng, phá rừng.
- Công nghệ sinh học chọn tạo giống cây lâm nghiệp năng suất cao, chống chịu sâu bệnh, thích ứng biến đổi khí hậu.
- Tự động hóa và cơ giới hóa trong trồng, chăm sóc, khai thác và chế biến lâm sản, nâng cao năng suất và giảm sức lao động.
- Trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), IoT hỗ trợ dự báo, quản lí tài nguyên rừng và truy xuất nguồn gốc lâm sản, phục vụ phát triển lâm nghiệp bền vững.
→ Nhờ đó, lâm nghiệp ngày càng phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, đồng thời nâng cao giá trị kinh tế của lâm sản.
Cách 2 — Hệ thống hóa theo sơ đồ "2 nhóm vai trò + 4 công nghệ"
Trả lời nhanh, gọn để dễ nhớ khi làm bài:
Vai trò = Môi trường + Con người
- Môi trường: giữ Nước – chống Lũ/Xói mòn – điều hòa Không khí (O₂/CO₂).
- Con người: Lâm sản – Dược liệu – Việc làm – Văn hóa tín ngưỡng.
Triển vọng 4.0 = 4 công nghệ chủ chốt
- Viễn thám/GIS/Drone → giám sát rừng.
- Công nghệ sinh học → giống tốt.
- Tự động hóa/cơ giới hóa → tăng năng suất.
- AI/Big Data/IoT → quản lí bền vững, truy xuất nguồn gốc.
💡 Mẹo nhớ vai trò môi trường: ghép thành cụm "Nước – Đất – Khí" (giữ nước, bảo vệ đất, điều hòa không khí).
⚠️ Lưu ý thi: Dạng câu hỏi này hay yêu cầu phân biệt rõ vai trò với đời sống (kinh tế, văn hóa) và vai trò với môi trường (sinh thái). Khi làm bài, nên trình bày tách thành 2 nhóm để không bị mất ý và thể hiện tư duy hệ thống.
🎯 Ghi nhớ: Lâm nghiệp vừa mang giá trị kinh tế – xã hội (lâm sản, dược liệu, việc làm, văn hóa) vừa mang giá trị sinh thái – môi trường (giữ nước, bảo vệ đất, điều hòa khí hậu). Trong thời đại công nghiệp 4.0, ứng dụng công nghệ số và công nghệ sinh học mở ra triển vọng phát triển lâm nghiệp hiện đại và bền vững.