Giải Chuyên đề học tập Công Nghệ 12 (Lâm Nghiệp - Thủy Sản) trang 140

Lưu ý: Hai trang trong ảnh được đánh số 138 và 139 (mở đầu Bài 27 – Khai thác nguồn lợi thủy sản), không phải 140 – 141. Mình sẽ giải đúng theo nội dung thực tế trong ảnh.

---

🔍 Kiến thức cần nhớ

Ý nghĩa của khai thác nguồn lợi thủy sản (Hình 27.2):

1. Tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động.
2. Đáp ứng nguồn thực phẩm cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
3. Cung cấp nguồn nguyên liệu, góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp chế biến phát triển.
4. Giúp ngư dân bám biển, vừa phát triển kinh tế biển vừa gắn với bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Nhiệm vụ khi khai thác (để hiệu quả và bền vững): tuân thủ quy định về vùng khai thác, ngư cụ, kích cỡ loài; bảo đảm an toàn cho người và tàu cá, an toàn thực phẩm; tham gia cứu hộ, cứu nạn; bảo vệ chủ quyền, an ninh trật tự; treo cờ Tổ quốc trên tàu khi khai thác.

Phương pháp lưới kéo: khai thác chủ động theo nguyên lí lọc nước, bắt thủy sản. Gồm các bước: Chuẩn bị → Thả lưới → Dắt lưới (kéo lưới).

---

⚙️ Bài tập

Câu 1 — Câu hỏi Mở đầu

Đề bài: Khai thác nguồn lợi thủy sản (Hình 27.1) có ý nghĩa gì? Thường được thực hiện như thế nào?

Trả lời

a) Ý nghĩa của khai thác nguồn lợi thủy sản

Khai thác nguồn lợi thủy sản có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống và phát triển kinh tế – xã hội. Riêng khai thác xa bờ còn có ý nghĩa trong bảo vệ chủ quyền biển đảo. Cụ thể:

• Tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, đặc biệt là ngư dân vùng ven biển.
• Đáp ứng nguồn thực phẩm giàu đạm cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và phục vụ xuất khẩu, mang lại nguồn ngoại tệ.
• Cung cấp nguồn nguyên liệu, góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp chế biến thủy sản phát triển.
• Giúp ngư dân bám biển, vừa phát triển kinh tế biển vừa góp phần khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

b) Thường được thực hiện như thế nào

Hoạt động khai thác được thực hiện bằng nhiều phương pháp phổ biến, chủ yếu dùng các loại ngư cụ và tàu thuyền để đánh bắt thủy sản, ví dụ phương pháp lưới kéo (khai thác chủ động theo nguyên lí lọc nước, bắt thủy sản). Quá trình khai thác diễn ra theo trình tự: chuẩn bị (ở bờ và ở ngư trường) → thả lưới → dắt lưới (kéo lưới) để thu sản phẩm.

Đồng thời, việc khai thác phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về vùng khai thác, ngư cụ, kích cỡ loài, bảo đảm an toàn cho người và tàu cá, và treo cờ Tổ quốc trên tàu khi hoạt động.

💡 Mẹo nhớ: 4 ý nghĩa gói trong cụm "Việc làm – Thực phẩm – Nguyên liệu – Chủ quyền". Đây là 4 ô bao quanh sơ đồ Hình 27.2.

---

Câu 2 — Kết nối năng lực

Đề bài: Quan sát Hình 27.2 và nêu ý nghĩa của khai thác nguồn lợi thủy sản. Liên hệ với thực tiễn ở địa phương em.

Trả lời

a) Ý nghĩa khai thác nguồn lợi thủy sản (theo Hình 27.2)

Sơ đồ Hình 27.2 nêu 4 ý nghĩa chính:

b) Liên hệ thực tiễn ở địa phương (gợi ý – em điều chỉnh theo địa phương mình)

• Với địa phương ven biển (ví dụ Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, Cà Mau…): nghề khai thác hải sản tạo việc làm cho nhiều hộ gia đình; sản phẩm cá, tôm, mực vừa bán cho chợ và nhà máy chế biến, vừa xuất khẩu; đội tàu xa bờ của ngư dân góp phần khẳng định chủ quyền tại các ngư trường truyền thống như Hoàng Sa, Trường Sa.
• Với địa phương không giáp biển (vùng đồng bằng, miền núi): hoạt động khai thác thường diễn ra ở sông, hồ, đầm; cung cấp nguồn thực phẩm tươi cho bữa ăn và chợ địa phương, tạo thêm thu nhập cho người dân ven sông, hồ.

⚠️ Lưu ý thi: Câu liên hệ thực tiễn cần nêu địa phương cụ thể + dẫn chứng cụ thể (loại thủy sản, nghề, lợi ích thực tế). Trả lời chung chung sẽ không được điểm tối đa.

---

🎯 Ghi nhớ: Khai thác nguồn lợi thủy sản mang lại 4 lợi ích: việc làm – thực phẩm – nguyên liệu – chủ quyền biển đảo. Khi khai thác phải tuân thủ pháp luật (vùng, ngư cụ, kích cỡ loài), bảo đảm an toàn và treo cờ Tổ quốc trên tàu. Phương pháp lưới kéo hoạt động theo nguyên lí "lọc nước, bắt thủy sản" với 3 bước: chuẩn bị → thả lưới → dắt lưới.