Giải Hóa học 12 trang 107
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn HĂ³a Há»c · Trang 107–108
📋 Tổng quan nội dung
Hai trang này bao gồm:
- Trang 107: Phần cuối của lý thuyết về phương pháp phủ bề mặt và câu hỏi 3
- Trang 108: Phần "Ôn tập Chương 6" - Hệ thống hóa kiến thức về kim loại
⚙️ Bài tập
Câu 3 (Trang 107)
Đề bài: Hãy tìm hiểu và cho biết cách bảo vệ các đồ vật làm từ gang, thép bằng phương pháp phủ bề mặt.
Cách 1 — Phân tích theo lý thuyết sách giáo khoa
Bước 1: Hiểu bản chất ăn mòn gang, thép
Gang và thép là hợp kim của sắt (Fe) với carbon. Trong môi trường ẩm, chúng dễ bị ăn mòn điện hóa:
- Cực âm (-): Fe → Fe²⁺ + 2e
- Cực dương (+): O₂ + 2H₂O + 4e → 4OH⁻
- Tổng quá trình: 2Fe + O₂ + 2H₂O → 2Fe(OH)₂ → Fe₂O₃·nH₂O (gỉ sắt)
Bước 2: Áp dụng phương pháp phủ bề mặt
Theo lý thuyết trang 107, có 2 cách phủ bề mặt:
a) Phủ kim loại khác:
- Mạ kẽm (tôn): Phủ lớp Zn lên bề mặt thép
- Zn hoạt động hơn Fe → bảo vệ cả khi lớp phủ bị trầy
- Zn bị ăn mòn trước, Fe được bảo vệ
- Mạ thiếc (sắt tây): Phủ lớp Sn lên bề mặt thép
- Sn kém hoạt động hơn Fe → chỉ bảo vệ khi lớp phủ còn nguyên
- Nếu lớp Sn bị trầy, Fe sẽ bị ăn mòn nhanh hơn
b) Phủ hợp chất vô cơ hoặc hữu cơ:
- Sơn: Tạo lớp màng cách ly với môi trường
- Dầu mỡ: Bôi lên bề mặt để chống ẩm
- Men, sứ: Nung chảy lên bề mặt (đồ dùng nhà bếp)
Bước 3: Ứng dụng thực tế
- Khung xe đạp, lan can: Sơn hoặc mạ kẽm
- Hộp đựng thực phẩm: Mạ thiếc (sắt tây)
- Mái nhà, tường rào: Tôn mạ kẽm
- Dụng cụ cơ khí: Bôi dầu mỡ chống gỉ
Cách 2 — Phân loại theo mục đích sử dụng
Nhóm 1: Đồ vật ngoài trời (mái nhà, cổng, lan can)
- Ưu tiên: Mạ kẽm (tôn) hoặc sơn chống gỉ
- Lý do: Tiếp xúc nhiều với mưa, nắng → cần bảo vệ lâu dài
Nhóm 2: Đồ dùng gia đình (nồi, chảo, hộp đựng)
- Ưu tiên: Mạ thiếc, men sứ, sơn epoxy
- Lý do: An toàn thực phẩm, dễ vệ sinh
Nhóm 3: Dụng cụ cơ khí, máy móc
- Ưu tiên: Bôi dầu mỡ, mạ crom
- Lý do: Chống gỉ đồng thời giảm ma sát
Nhóm 4: Đồ trang trí, mỹ nghệ
- Ưu tiên: Mạ vàng, mạ bạc, sơn tĩnh điện
- Lý do: Tính thẩm mỹ cao
💡 Mẹo nhớ: - Kẽm (Zn): Hoạt động hơn Fe → bảo vệ "hy sinh" (tôn) - Thiếc (Sn): Kém hoạt động hơn Fe → bảo vệ "vật lý" (sắt tây)
⚠️ Lưu ý thi: - Phân biệt rõ cơ chế bảo vệ của mạ kẽm và mạ thiếc - Mạ kẽm: bảo vệ điện hóa (Zn bị ăn mòn thay Fe) - Mạ thiếc: bảo vệ cơ học (ngăn cách môi trường)
📚 Phần "Ôn tập Chương 6" (Trang 108)
Nội dung: Đây là trang hệ thống hóa kiến thức chương 6, bao gồm:
I. HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC
1. Cấu tạo và liên kết trong tinh thể kim loại
- Nguyên tử kim loại có 1-3 electron lớp ngoài cùng
- Liên kết kim loại: electron hóa trị chuyển động tự do trong mạng tinh thể
- Lực hút tĩnh điện giữa electron và ion dương
2. Tính chất vật lí và hóa học của kim loại
- Vật lí: rắn (trừ Hg), dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt, ánh kim
- Hóa học: tác dụng với phi kim, nước, acid, muối
3. Kim loại trong tự nhiên và phương pháp tách kim loại
- Tồn tại dạng hợp chất (trừ vàng, bạc, platinum...)
- Nguyên tắc: M^n+ + ne → M
- Phương pháp điện phân và nhiệt luyện
4. Hợp kim
- Vật liệu gồm kim loại cơ bản + kim loại khác hoặc phi kim
- Tính chất hóa học tương tự, tính chất vật lí khác biệt
5. Sự ăn mòn kim loại
- Ăn mòn hóa học và ăn mòn điện hóa
- Phương pháp bảo vệ: điện hóa và phủ bề mặt
🎯 Ghi nhớ: Phương pháp phủ bề mặt là cách bảo vệ kim loại phổ biến nhất trong đời sống: - Mạ kim loại: Kẽm (tôn), thiếc (sắt tây), crom (đồ trang trí) - Phủ hợp chất: Sơn, dầu mỡ, men sứ - Chọn phương pháp phù hợp với mục đích sử dụng và điều kiện môi trường
Tóm tắt: Trang 107-108 kết thúc phần lý thuyết về bảo vệ kim loại bằng phương pháp phủ bề mặt và bắt đầu phần ôn tập chương 6 với hệ thống hóa kiến thức về kim loại. Câu 3 yêu cầu vận dụng kiến thức về phủ bề mặt vào thực tế bảo vệ đồ vật gang, thép.