Giải Lịch sử 12 trang 45

Trước khi vào bài, mình lưu ý nhỏ với bạn: số trang in trên ảnh là 43 – 44, nhưng mình vẫn dùng header theo yêu cầu của bạn nhé. Nội dung hai trang này thuộc bài về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).

Tóm tắt lý thuyết

Hai trang sách tập trung vào phần kết của bài: nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).

Nguyên nhân thắng lợi gồm hai nhóm:

• Chủ quan: sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh với đường lối kháng chiến đúng đắn; tinh thần yêu nước, đoàn kết của toàn dân, toàn quân; hệ thống chính quyền, mặt trận, lực lượng vũ trang và hậu phương ngày càng vững mạnh.
• Khách quan: sự ủng hộ của nhân dân Lào, Cam-pu-chia trong Liên minh Việt – Miên – Lào; sự giúp đỡ của Trung Quốc, Liên Xô, các nước dân chủ nhân dân và lực lượng yêu chuộng hoà bình thế giới.

Ý nghĩa lịch sử: chấm dứt chiến tranh xâm lược và ách thống trị của Pháp; bảo vệ, phát triển thành quả Cách mạng tháng Tám; mở ra thời kì mới (miền Bắc giải phóng, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội); giáng đòn vào chủ nghĩa đế quốc và cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

---

Câu hỏi 1 (trang 43): Diễn biến chính giai đoạn 1953 – 1954

Đề: Trình bày khái quát diễn biến chính của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1953 – 1954.

Lời giải:

• Cuối năm 1953, Pháp đề ra kế hoạch Na-va với hi vọng trong 18 tháng giành thắng lợi quyết định để "kết thúc chiến tranh trong danh dự".
• Đông – Xuân 1953 – 1954: ta chủ động mở các cuộc tiến công lên hướng Tây Bắc, Trung Lào, Hạ Lào, Bắc Tây Nguyên… buộc Pháp phải phân tán lực lượng ra nhiều nơi, làm phá sản bước đầu kế hoạch Na-va.
• Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương.
• Chiến dịch Điện Biên Phủ (13/3 – 7/5/1954): quân ta tiến công qua ba đợt, tiêu diệt và bắt sống toàn bộ quân địch, kết thúc thắng lợi chiến dịch.
• Thắng lợi Điện Biên Phủ tạo điều kiện đi đến kí Hiệp định Giơ-ne-vơ (21/7/1954), buộc Pháp rút quân, công nhận độc lập của Việt Nam.

Câu hỏi 2 (trang 43): Ý nghĩa chiến thắng Điện Biên Phủ

Đề: Chiến thắng Điện Biên Phủ có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Đông Dương?

Lời giải:

• Đập tan hoàn toàn kế hoạch Na-va, làm phá sản nỗ lực kéo dài và mở rộng chiến tranh của Pháp – Mỹ.
• Là thắng lợi quân sự lớn nhất, mang tính quyết định, buộc Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán và kí Hiệp định Giơ-ne-vơ.
• Giáng đòn nặng nề vào ách thống trị của thực dân Pháp trên toàn Đông Dương, góp phần giải phóng cả Lào và Cam-pu-chia.
• Cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân ba nước Đông Dương và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

Câu hỏi (cuối trang 43): Nguyên nhân thắng lợi

Đề: Hãy nêu nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).

Lời giải:

Nguyên nhân chủ quan:

• Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, với đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, tự lực cánh sinh, đúng đắn và sáng tạo.
• Toàn dân, toàn quân phát huy tinh thần yêu nước, đoàn kết, sáng tạo trong chiến đấu và sản xuất.
• Hệ thống chính quyền dân chủ nhân dân, mặt trận dân tộc thống nhất được củng cố; lực lượng vũ trang lớn mạnh; hậu phương vững chắc về mọi mặt.

Nguyên nhân khách quan:

• Sự đoàn kết chiến đấu của ba nước Đông Dương trong Liên minh nhân dân Việt – Miên – Lào.
• Sự ủng hộ, giúp đỡ của Trung Quốc, Liên Xô, các nước dân chủ nhân dân, nhân dân Pháp và lực lượng yêu chuộng hoà bình thế giới.

Câu hỏi (trang 44): Phân tích ý nghĩa lịch sử (Tư liệu 3)

Đề: Khai thác thông tin và Tư liệu 3, hãy phân tích ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).

Lời giải:

Tư liệu 3 (lời Chủ tịch Hồ Chí Minh) nhấn mạnh: lần đầu tiên một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh. Câu nói khẳng định tầm vóc lớn lao của thắng lợi. Từ đó có thể phân tích ý nghĩa theo hai cấp độ:

Đối với dân tộc Việt Nam:

• Chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược và ách thống trị của thực dân Pháp trên đất nước ta.
• Bảo vệ và phát triển thành quả của Cách mạng tháng Tám, đưa cách mạng sang thời kì mới: miền Bắc được giải phóng, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, tiếp tục nhiệm vụ giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Đối với thế giới:

• Giáng đòn nặng nề vào tham vọng xâm lược, nô dịch của chủ nghĩa đế quốc sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
• Cùng nhân dân Lào và Cam-pu-chia đập tan ách thống trị của Pháp trên bán đảo Đông Dương, góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc.
• Cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh, tăng cường sức mạnh các lực lượng cách mạng thế giới.

---

Luyện tập và vận dụng (trang 44)

Bài 1: Lập bảng các giai đoạn

Đề: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 – 1954) trải qua những giai đoạn nào? Lập bảng thống kê về diễn biến chính của mỗi giai đoạn.

Lời giải:

Bạn có thể trình bày gọn thành 2 – 3 giai đoạn lớn cũng được; ở đây mình chia chi tiết để thấy rõ mạch diễn biến.

Bài 2: Vì sao thắng lợi cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc?

Đề: Theo em, vì sao thắng lợi của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp lại cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ La-tinh?

Lời giải:

• Đây là lần đầu tiên một dân tộc thuộc địa nhỏ, yếu đánh thắng một đế quốc thực dân hùng mạnh, chứng minh rằng các dân tộc bị áp bức hoàn toàn có thể giành độc lập bằng đấu tranh.
• Thắng lợi để lại bài học quý về đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, dựa vào sức mình là chính, kết hợp đấu tranh quân sự với chính trị, ngoại giao.
• Góp phần làm lung lay và tan rã hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào giải phóng dân tộc bùng lên mạnh mẽ.
• Trở thành nguồn cổ vũ tinh thần to lớn, khích lệ niềm tin chiến thắng cho nhân dân các nước thuộc địa, phụ thuộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh.

Vận dụng: Sưu tầm tư liệu

Đề: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet, giới thiệu về một di tích, một thắng lợi quân sự hoặc một nhân vật lịch sử tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).

Gợi ý làm bài (ví dụ giới thiệu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp):

• Giới thiệu chung: Võ Nguyên Giáp (1911 – 2013), Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, Tổng Tư lệnh trong kháng chiến chống Pháp.
• Vai trò tiêu biểu: trực tiếp chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ, đưa ra quyết định lịch sử chuyển phương châm từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc", góp phần quyết định vào chiến thắng 7/5/1954.
• Ý nghĩa, bài học: tài thao lược, tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước; là tấm gương để thế hệ trẻ học tập.

Bạn cũng có thể chọn di tích chiến trường Điện Biên Phủ, chiến thắng Biên giới 1950, hay nhân vật như La Văn Cầu, Phan Đình Giót… và trình bày theo bố cục: tên – hoàn cảnh – diễn biến/đóng góp – ý nghĩa.

Nếu bạn muốn, mình có thể viết hoàn chỉnh phần Vận dụng thành một bài giới thiệu khoảng 200 từ để bạn chép vào vở.