Giải Tin học 12 - Định hướng khoa học máy tính trang 120

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Tin Há»c · Trang 120–121

Tóm tắt lý thuyết

1. Server (máy chủ)

Từ "server" bắt nguồn từ "serve" (phục vụ) → server là chủ thể cung cấp dịch vụ.
Máy tính làm server gọi là máy chủ; máy yêu cầu và nhận dịch vụ gọi là máy khách (client).
Một số loại server thường gặp:

Loại server	Chức năng
File server	Cung cấp dịch vụ lưu trữ tệp
Database server	Quản trị cơ sở dữ liệu, cho máy khách truy vấn
Web server	Chạy phần mềm dịch vụ web, cung cấp nội dung website
Mail server	Cung cấp dịch vụ thư điện tử
Print server	Cung cấp dịch vụ in ấn
Authentication server	Thẩm định quyền hạn người dùng khi đăng nhập
DNS (Domain Name Server)	Xác định địa chỉ IP từ tên miền

Server thường là máy có cấu hình cao, tin cậy, an toàn bảo mật, hiệu suất cao và có khả năng mở rộng vì phải đáp ứng nhiều máy khách.
Ghi nhớ:
Server là hệ thống phần cứng và phần mềm cung cấp dịch vụ qua mạng theo yêu cầu của máy khách.
Server cung cấp dịch vụ quản trị mạng có thể được coi như thành phần của mạng.

2. Nhận diện và tính năng kĩ thuật của thiết bị kết nối

Mạng gia đình: thường chỉ cần một router Wi-Fi, không cần switch/hub, không cần nhiều cổng WAN.
Mạng trường đại học (hàng chục nghìn người): cần router công suất lớn, nhiều cổng WAN để tăng băng thông và có cổng dự phòng (backup); cần thiết bị, cáp truyền xa hơn vì phạm vi địa lí lớn.
Khi thiết kế mạng, ngoài chức năng của thiết bị còn phải biết tính năng thể hiện qua các thông số kĩ thuật.

Hoạt động 1: Server là gì?

Đề: Chọn phương án đúng.

A. Là một máy tính mạnh.
B. Là một phần mềm cung cấp một dịch vụ nào đó.
C. Là một hệ thống gồm phần cứng và phần mềm cung cấp một dịch vụ nào đó trên mạng máy tính.
D. Là mạng máy tính để cung cấp dịch vụ.

Đáp án: C

Giải thích:

Server không chỉ là phần cứng (loại A) hay chỉ là phần mềm (loại B) đơn lẻ, mà là sự kết hợp cả phần cứng lẫn phần mềm cùng cung cấp dịch vụ qua mạng. Đúng như định nghĩa trong sách.
D sai vì server là một hệ thống cung cấp dịch vụ, không phải bản thân mạng máy tính.

Câu hỏi củng cố (sau mục 1)

Câu 1: Thế nào là server?

Trả lời: Server (máy chủ) là hệ thống gồm phần cứng và phần mềm cung cấp các dịch vụ qua mạng theo yêu cầu của các máy tính khác (máy khách). Ví dụ: web server, file server, database server, mail server...

Câu 2: Tại sao server cần làm việc trong môi trường mạng? Có nhất thiết phải có server trong mạng máy tính hay không?

Trả lời:

Server cần làm việc trong môi trường mạng vì bản chất của server là cung cấp dịch vụ cho các máy khách khác. Máy khách và máy chủ phải kết nối với nhau qua mạng thì việc gửi yêu cầu và trả kết quả dịch vụ mới thực hiện được. Nếu không có mạng thì không có máy khách nào kết nối tới để được phục vụ.
Không nhất thiết phải có server trong mạng máy tính. Một mạng có thể không có máy chủ (ví dụ mạng ngang hàng – peer-to-peer trong gia đình), nhưng nếu đã có máy chủ thì máy chủ đó thường nằm trong một mạng.

Hoạt động 2: Cần tính đến yếu tố nào của thiết bị khi thiết kế mạng máy tính?

Đề: Giả sử thiết kế một mạng cho gia đình và một mạng cho trường đại học hàng chục nghìn người. Có nên dùng thiết bị giống nhau cho cả hai không? Nếu không thì cần tính đến yếu tố nào?

Trả lời: Không nên dùng thiết bị giống nhau, vì quy mô và yêu cầu của hai mạng rất khác nhau.

Yếu tố	Mạng gia đình	Mạng trường đại học
Số người dùng	Ít	Hàng chục nghìn
Thiết bị chính	Một router Wi-Fi	Router công suất lớn
Cổng WAN	Một cổng là đủ	Nhiều cổng WAN (tăng băng thông, dự phòng backup)
Phạm vi địa lí	Nhỏ	Lớn, cần cáp/thiết bị truyền xa hơn
Chi phí	Thiết bị rẻ	Thiết bị đắt, cấu hình cao

Các yếu tố cần tính đến: công suất/băng thông, số cổng kết nối (WAN/LAN), khả năng dự phòng, phạm vi truyền dẫn, và các thông số kĩ thuật của thiết bị chứ không chỉ dựa vào chức năng cơ bản.

Chế độ đọc sách →