Giải Tiếng Việt 3 - Tập Một trang 119
Lời giải chi tiết SGK Lớp 3 · Môn Tiếng Việt · Trang 119–120
Chào các em! Cô trò mình cùng nhau làm phần Luyện tập về từ trái nghĩa, câu khiến và phần Đọc nhé. Cô sẽ giải thật kỹ từng câu.
Tóm tắt lý thuyết
Trang này thuộc phần Luyện tập của bài đọc Đi tìm mặt trời. Các em cần nắm:
- Từ trái nghĩa: là những từ có nghĩa ngược lại nhau (ví dụ: vui – buồn, cao – thấp).
- Câu khiến: là câu dùng để nhờ vả, đề nghị, yêu cầu, ra lệnh... Câu khiến thường có các từ như hãy, đừng, làm ơn, giúp, nhé, đi... và cuối câu thường có dấu chấm than (!).
Bài 1: Tìm các cặp từ có nghĩa trái ngược nhau
Đề: Tìm trong những từ dưới đây các cặp từ có nghĩa trái ngược nhau.
Các từ trên hoa: vui, đẹp, nóng, buồn, lạnh, bé, xấu, lớn.
Mẫu (M): vui – buồn
Lời giải – Các cặp từ trái nghĩa:
| Cặp từ trái nghĩa | Giải thích |
|---|---|
| vui – buồn | vui là vui vẻ, buồn là buồn bã (mẫu) |
| đẹp – xấu | đẹp ngược với xấu |
| nóng – lạnh | nóng ngược với lạnh (nhiệt độ) |
| bé – lớn | bé là nhỏ, lớn là to |
Vậy có 4 cặp từ trái nghĩa: vui – buồn, đẹp – xấu, nóng – lạnh, bé – lớn.
Bài 2: Tìm thêm cặp từ chỉ đặc điểm trái ngược nhau
Đề: Tìm thêm 3 – 5 cặp từ chỉ đặc điểm có nghĩa trái ngược nhau.
Mẫu (M): nhanh – chậm
Lời giải – Một số cặp từ gợi ý:
- cao – thấp
- dài – ngắn
- sáng – tối
- sạch – bẩn
- cứng – mềm
- ngọt – đắng
- rộng – hẹp
- khô – ướt
Các em chọn 3 đến 5 cặp bất kì là được nhé.
Bài 3: Đặt câu khiến (đóng vai nhân vật)
Đề: Đọc lại câu chuyện Đi tìm mặt trời, đặt câu khiến trong mỗi tình huống sau.
a. Đóng vai gõ kiến đến nhờ công, liếu điếu hoặc chích choè đi tìm mặt trời.
Gợi ý câu khiến:
- Bạn công ơi, bạn hãy giúp tôi đi tìm mặt trời nhé!
- Liếu điếu ơi, làm ơn cùng tôi đi tìm mặt trời đi!
- Chích choè ơi, bạn đi tìm mặt trời giúp khu rừng nhé!
b. Đóng vai gà trống, nói lời đề nghị mặt trời chiếu ánh sáng cho khu rừng tối tăm, ẩm ướt.
Gợi ý câu khiến:
- Mặt trời ơi, hãy chiếu ánh sáng cho khu rừng của chúng tôi với!
- Mặt trời ơi, xin hãy sưởi ấm và làm khô khu rừng tối tăm, ẩm ướt này nhé!
Vì sao đây là câu khiến? Vì các câu đều dùng để nhờ vả, đề nghị, có từ hãy, làm ơn, giúp, nhé và kết thúc bằng dấu chấm than.
Bài 1 (phần Nói và nghe): Kể tên câu chuyện em yêu thích
Đề: Kể tên một số câu chuyện em yêu thích.
Gợi ý: Thạch Sanh, Cây tre trăm đốt, Tấm Cám, Sọ Dừa, Cây khế, Rùa và Thỏ, Sự tích cây vú sữa...
Bài 2 (phần Nói và nghe): Hỏi – đáp về nhân vật
Đề: Hỏi – đáp về nhân vật em thích hoặc không thích trong câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe.
Gợi ý câu hỏi (G):
- Em muốn nói về nhân vật nào, trong câu chuyện nào?
- Em thích hoặc không thích nhân vật đó ở điểm nào? (ngoại hình, tính nết, hành động, suy nghĩ, tình cảm, lời nói…)
- Nêu rõ lí do vì sao em thích hoặc không thích điều đó ở nhân vật.
Mẫu hỏi – đáp:
- Hỏi: Bạn thích nhân vật nào trong câu chuyện Thạch Sanh? Vì sao?
- Đáp: Tớ thích Thạch Sanh. Thạch Sanh là người hiền lành, có tình có nghĩa, sẵn sàng giúp người gặp hoạn nạn.
Bài 3 (phần Viết): Viết 2 – 3 câu nêu lí do
Đề: Viết 2 – 3 câu nêu lí do em thích hoặc không thích nhân vật trong câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe.
Đoạn văn mẫu:
Trong các câu chuyện đã đọc, em thích nhất nhân vật Thạch Sanh. Thạch Sanh hiền lành, thật thà và rất dũng cảm. Chàng luôn sẵn sàng giúp đỡ người gặp khó khăn mà không hề tính toán. Em mong mình cũng tốt bụng và can đảm như Thạch Sanh.
Phần đọc mở rộng: Bài hát trồng cây
Đề: Tìm đọc câu chuyện, bài văn, bài thơ… về một nghề nghiệp hoặc công việc nào đó. Sách đưa ra ví dụ là bài thơ Bài hát trồng cây của Bế Kiến Quốc.
Nội dung bài thơ: Bài thơ nói về niềm vui và ý nghĩa của việc trồng cây. Ai trồng cây thì sẽ có tiếng chim hót, có bóng mát, có ngọn gió, có hạnh phúc khi nhìn cây mau lớn. Bài thơ khuyến khích mọi người, nhất là các em nhỏ, chăm trồng cây để cuộc sống thêm xanh, đẹp và vui tươi.
Đây là phần đọc tham khảo, các em không cần làm bài tập, chỉ cần đọc và cảm nhận nhé.
Chúc các em học tốt! Phần từ trái nghĩa và câu khiến rất hay gặp trong đề kiểm tra, các em nhớ ôn kỹ nha.