Giải Tự Nhiên và Xã Hội 3 trang 93
Lời giải chi tiết SGK Lớp 3 · Môn Tá»± NhiĂªn & XĂ£ Há»™i · Trang 93–94
Tóm tắt lý thuyết
Em cần nhớ những ý chính sau:
- Cơ quan thần kinh gồm: não, tủy sống và các dây thần kinh.
- Nhiệm vụ: tiếp nhận và trả lời các kích thích từ bên trong và bên ngoài cơ thể; điều khiển, phối hợp các cơ quan để thực hiện mọi hoạt động của cơ thể.
- Phản xạ: khi gặp một kích thích bất ngờ, cơ thể tự động phản ứng rất nhanh. Tủy sống điều khiển các phản xạ này.
- Não điều khiển suy nghĩ, cảm xúc và chỉ dẫn cho mắt nhìn, tai nghe, tay viết... Vì vậy khi học bài cần phải tập trung.
- Em có biết: Ở người trưởng thành, não nặng trung bình từ 1 220 g đến 1 440 g; tủy sống dài khoảng 45 cm.
Bài 1: Quan sát hình và cho biết các bạn phản ứng như thế nào
Đề: Quan sát hình và cho biết các bạn phản ứng như thế nào trong các tình huống dưới đây. Bộ phận nào của cơ quan thần kinh giúp các bạn phản ứng như vậy?
Lời giải:
| Hình | Tình huống | Phản ứng của bạn | Bộ phận điều khiển |
|---|---|---|---|
| 4 | Có con ong bay đến gần mặt | Bạn nhắm mắt, lấy tay che/gạt đi để tránh ong | Tủy sống (phản xạ) |
| 5 | Tay chạm vào cốc nước nóng | Bạn rụt tay lại thật nhanh | Tủy sống (phản xạ) |
| 6 | Giẫm phải vỏ chuối, bị trượt ngã | Bạn theo phản xạ chống tay xuống đất, kêu lên | Tủy sống (phản xạ) |
Giải thích: Cả ba tình huống đều là kích thích bất ngờ, nên cơ thể phản ứng rất nhanh mà không kịp suy nghĩ. Những phản ứng tự động, nhanh như vậy gọi là phản xạ, và chúng do tủy sống điều khiển.
Bài 2: Khi viết bài, em thực hiện những hoạt động nào
Đề: Khi viết bài, em thường thực hiện những hoạt động nào? Các hoạt động đó do cơ quan nào điều khiển?
Lời giải:
Khi viết bài, em thường thực hiện các hoạt động:
- Mắt nhìn vào sách, vở.
- Tai nghe lời cô giáo đọc/giảng.
- Tay cầm bút và viết chữ.
- Đầu óc suy nghĩ để hiểu và ghi lại nội dung.
Các hoạt động này đều do não (một bộ phận của cơ quan thần kinh) điều khiển và phối hợp.
Giải thích: Khác với phản xạ, viết bài là hoạt động có suy nghĩ, ý thức. Não chỉ dẫn cho mắt nhìn, tai nghe, tay viết một cách nhịp nhàng. Vì vậy khi học bài, em cần tập trung thì viết mới đúng và đẹp nhé.
Trò chơi: "Tôi là bộ phận nào?" (Hình 7)
Cách chơi: Một bạn đóng vai một bộ phận của cơ quan thần kinh và nêu đặc điểm, các bạn khác đoán xem đó là bộ phận nào.
Ví dụ trong hình:
- Bạn nói: "Tôi điều khiển suy nghĩ, cảm xúc... của cơ thể." → Đáp án: Não.
Gợi ý một số câu khác để em tự chơi:
| Lời gợi ý | Bộ phận |
|---|---|
| "Tôi điều khiển suy nghĩ, cảm xúc của cơ thể." | Não |
| "Tôi điều khiển các phản xạ, giúp cơ thể phản ứng nhanh." | Tủy sống |
| "Tôi dẫn truyền thông tin đi khắp cơ thể." | Các dây thần kinh |
Em nắm chắc hai điểm này là ổn nhé: phản xạ → tủy sống, còn hoạt động có suy nghĩ → não. Có chỗ nào chưa rõ cứ hỏi cô nha!