Giải Khoa Học 4 trang 28
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 28–29
Nguon: Khoa Hoc 4 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 28 – 29)
Phần lý thuyết quan trọng
Dưới ánh sáng mặt trời, các phần khác nhau của Trái Đất nóng lên không giống nhau. Phần đất liền nóng lên nhanh hơn phần nước biển, và cũng nguội đi nhanh hơn.
1. Gió giữa biển và đất liền (Quan sát hình 3)
Câu 1
Đề bài: Hãy cho biết vào ban ngày, trên đất liền và biển ở đâu nóng hơn.
Vào ban ngày, đất liền nóng hơn biển. Vì đất liền nóng lên nhanh hơn nước biển khi có ánh nắng mặt trời.
Câu 2
Đề bài: Quan sát hình 3a, cho biết chiều gió thổi giữa biển và đất liền vào ban ngày và giải thích.
Vào ban ngày, gió thổi từ biển vào đất liền. Giải thích từng bước: - Ban ngày, đất liền nóng nhanh nên không khí ở đất liền nóng và nhẹ, bay lên cao. - Chỗ không khí bay lên để lại khoảng trống. - Không khí mát hơn từ biển liền tràn vào để bù chỗ trống đó. - Vì vậy gió thổi từ biển vào đất liền.
Câu 3
Đề bài: Hãy cho biết vào ban đêm, trên đất liền và biển ở đâu lạnh hơn.
Vào ban đêm, đất liền lạnh hơn biển. Vì đất liền nguội đi nhanh hơn nước biển khi mặt trời lặn.
Câu 4
Đề bài: Quan sát hình 3b, cho biết chiều gió thổi giữa biển và đất liền vào ban đêm và giải thích.
Vào ban đêm, gió thổi từ đất liền ra biển. Giải thích từng bước: - Ban đêm, đất liền nguội nhanh nên lạnh hơn biển. - Lúc này nước biển còn ấm, không khí trên biển nóng và nhẹ, bay lên cao. - Không khí mát từ đất liền tràn ra biển để bù chỗ trống. - Vì vậy gió thổi từ đất liền ra biển.
🎯 Ghi nhớ: Gió luôn thổi từ nơi mát (không khí nặng) đến nơi nóng (không khí nhẹ bay lên). Ban ngày gió từ biển vào đất liền, ban đêm gió từ đất liền ra biển.
2. Mức độ mạnh của gió (Quan sát hình 4)
Thí nghiệm với chong chóng và quạt
Đề bài:
- Trường hợp nào chong chóng quay nhanh nhất, trường hợp nào chậm nhất?
- Qua thí nghiệm, hãy kết luận không khí chuyển động mạnh sẽ gây ra gió mạnh hay nhẹ.
Trả lời: - Khi bật quạt ở mức mạnh nhất, chong chóng quay nhanh nhất. - Khi bật quạt ở mức nhẹ nhất, chong chóng quay chậm nhất. Kết luận: Không khí chuyển động càng mạnh thì gió càng mạnh. Không khí chuyển động nhẹ thì gió nhẹ.
Kiến thức thêm về cấp gió
Để phân biệt sức mạnh của gió, người ta chia gió thành 18 cấp (từ cấp 0 đến cấp 17). - Gió cấp 6 – 7 gọi là áp thấp nhiệt đới. - Gió từ cấp 8 trở lên gọi là bão.
🎯 Ghi nhớ: Gió mạnh hay nhẹ tùy theo không khí chuyển động nhanh hay chậm. Gió được chia thành 18 cấp, từ cấp 0 đến cấp 17.
3. Tác động của gió theo từng cấp (Quan sát hình 5)
Câu 1
Đề bài: So sánh mức độ mạnh của gió trong các hình. Dựa vào đặc điểm nào trong hình để so sánh mức độ đó?
Trả lời: Gió trong các hình mạnh dần theo thứ tự: a → b → c → d → e. Em dựa vào các đặc điểm sau để so sánh: - Lá cờ và khói bay nhiều hay ít. - Cây cối nghiêng ngả, lay động mạnh hay nhẹ. - Nhà cửa, mái nhà có bị hư hỏng hay không. Gió càng mạnh thì cây càng nghiêng nhiều, cờ bay căng và nhà cửa càng bị hư hại.
Câu 2
Đề bài: Dự đoán cấp gió và nêu tác động của gió trong mỗi hình.
Trả lời (dựa theo bảng cấp gió):
| Hình | Dự đoán cấp gió | Tác động của gió |
|---|---|---|
| a | Cấp 0 – 3 | Gió nhẹ, khói bay thẳng hoặc hơi nghiêng. Không gây nguy hại. |
| b | Cấp 4 – 5 | Cây nhỏ, lá cây bắt đầu lay động. Cờ bay phấp phới. |
| c | Cấp 6 – 7 | Cây cối rung chuyển. Đi ngược gió rất khó. |
| d | Cấp 8 – 9 | Gió làm gãy cành cây, tốc mái nhà. Không đi ngược gió được. |
| e | Cấp 10 – 17 | Gió rất mạnh, làm đổ cây cối, sập nhà cửa. Gây thiệt hại nặng. |
Câu 3
Đề bài: Gió đến cấp nào thì cần phải đề phòng những thiệt hại do tác động của nó gây ra?
Trả lời: Từ cấp 6 – 7 trở lên (áp thấp nhiệt đới và bão), em cần đề phòng vì gió bắt đầu nguy hiểm. Đặc biệt từ cấp 8 trở lên là bão, gió rất mạnh, làm gãy cây, tốc mái, sập nhà và rất nguy hiểm cho tàu thuyền. Lúc này phải đề phòng cẩn thận để tránh thiệt hại.
🎯 Ghi nhớ: Gió mạnh dần qua từng cấp. Từ cấp 6 – 7 (áp thấp nhiệt đới) trở lên, nhất là cấp 8 trở lên (bão), gió gây nhiều thiệt hại nên cần đề phòng và bảo vệ an toàn.