Giải Khoa Học 4 trang 56
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 56–57
Nguon: Khoa Hoc 4 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 56 – 57)
1. Các yếu tố cần cho sự sống và phát triển của thực vật
Kiến thức chính:
Thực vật cần đủ nước, chất khoáng, không khí, ánh sáng và nhiệt độ thích hợp để sống và phát triển. Khi thiếu một trong các yếu tố đó, thực vật kém phát triển, thậm chí có thể bị chết.
Câu 1
Đề bài: Có năm chậu cây đậu giống nhau về kích thước, phát triển tốt. Cây từ 1 đến 4 trồng trong đất (chứa chất khoáng), cây 5 trồng trong cát sỏi rửa sạch (không có chất khoáng). Đặt các chậu cây ở nơi có nhiệt độ khoảng từ 25°C đến 30°C với một số điều kiện khác nhau (Hình 2). Hãy quan sát hình 2, đọc thông tin và cho biết:
- Các cây đậu được đặt trong điều kiện như thế nào?
- Dự đoán sự thay đổi của các cây đậu đặt trong các điều kiện đó sau hai tuần. Giải thích dự đoán đó.
Cách giải
Điều kiện đặt các cây đậu:
| Cây | Điều kiện | Thiếu yếu tố gì? |
|---|---|---|
| Cây 1 | Tưới nước thường xuyên, che kín bằng túi giấy đen ngăn cản ánh sáng | Thiếu ánh sáng |
| Cây 2 | Tưới nước thường xuyên, bôi một lớp keo mỏng trong suốt lên hai mặt lá ngăn trao đổi không khí | Thiếu không khí |
| Cây 3 | Không tưới nước | Thiếu nước |
| Cây 4 | Tưới nước thường xuyên | Đủ tất cả yếu tố |
| Cây 5 | Tưới nước thường xuyên (trồng trong cát sỏi sạch) | Thiếu chất khoáng |
Dự đoán sau hai tuần:
- Cây 1: Vì bị che kín không có ánh sáng nên cây phát triển kém, lá vàng úa, thân yếu. - Cây 2: Vì lá bị bôi keo nên không trao đổi được không khí, cây kém phát triển và có thể chết. - Cây 3: Vì không được tưới nước nên cây bị khô héo và chết. - Cây 4: Vì có đủ nước, ánh sáng, không khí, chất khoáng nên cây phát triển tốt, xanh tươi. - Cây 5: Vì thiếu chất khoáng (trồng trong cát sỏi) nên cây phát triển kém, èo uột.
Giải thích: Chỉ có cây 4 được đủ cả 5 yếu tố nên sống khỏe nhất. Các cây còn lại đều thiếu một yếu tố cần thiết nên phát triển kém hoặc chết.
🎯 Ghi nhớ: Thực vật cần đủ nước, chất khoáng, không khí, ánh sáng và nhiệt độ phù hợp để sống tốt. Thiếu một yếu tố là cây kém phát triển hoặc chết.
Câu 2
Đề bài: Hình 3 là kết quả năm cây đậu sau hai tuần duy trì trong các điều kiện khác nhau như hình 2. Quan sát hình 3 và mô tả sự thay đổi của các cây đó. Theo em, vì sao có sự thay đổi đó?
Cách giải
Mô tả các cây sau hai tuần (Hình 3):
- Cây 1 (thiếu ánh sáng): Cây vẫn mọc cao nhưng thân gầy yếu, lá nhạt màu, èo uột. - Cây 2 (thiếu không khí): Cây nhỏ, lá héo, phát triển kém. - Cây 3 (thiếu nước): Cây khô héo, ngã rạp xuống, gần như chết. - Cây 4 (đủ các yếu tố): Cây cao, xanh tươi, nhiều lá, khỏe mạnh nhất. - Cây 5 (thiếu chất khoáng): Cây thấp bé, lá ít, phát triển kém hơn cây 4.
Vì sao có sự thay đổi đó?
Có sự thay đổi này vì mỗi cây được sống trong điều kiện khác nhau: - Cây thiếu ánh sáng, không khí, nước hoặc chất khoáng thì phát triển kém hoặc chết. - Cây 4 có đủ cả 5 yếu tố nên phát triển tốt nhất. Điều này chứng tỏ thực vật cần đầy đủ các yếu tố mới sống và lớn lên khỏe mạnh được.
🎯 Ghi nhớ: So sánh các cây giúp ta thấy rõ: cây nào đủ điều kiện thì xanh tốt, cây nào thiếu thì héo úa. Mỗi yếu tố đều quan trọng với cây.
Em có biết?
Kiến thức bổ sung về nhiệt độ:
Phần lớn thực vật sống trong khoảng nhiệt độ từ 0°C đến 50°C. Khi nhiệt độ quá thấp hoặc quá cao thì thực vật sẽ bị chết.
Một số loài thực vật có thể phát triển tốt ở những nơi có nhiệt độ thấp như cây bắp cải (Hình 4) hoặc nhiệt độ cao như cây sầu riêng (Hình 5).
🎯 Ghi nhớ: Mỗi loài cây thích hợp với một mức nhiệt độ riêng. Có cây ưa lạnh, có cây ưa nóng. Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều làm cây chết.