Giải Khoa Học 4 trang 72
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 72–73
Tóm tắt lý thuyết
Mục tiêu của bài học:
- Nhận ra nấm có hình dạng, kích thước, màu sắc và nơi sống rất khác nhau.
- Vẽ được sơ đồ và ghi chú tên một số bộ phận của nấm thường dùng trong đời sống.
Kiến thức trọng tâm phần 1 – Hình dạng, kích thước và màu sắc của nấm:
Trong tự nhiên, nấm có hình dạng, kích thước và màu sắc rất khác nhau. Có loại nấm to mắt thường nhìn thấy rõ, nhưng cũng có loại nấm kích thước rất nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy được.
Câu hỏi mở đầu
Đề: Hãy kể tên các nấm mà em biết. Làm thế nào để phân biệt được chúng?
Gợi ý trả lời:
- Một số loại nấm thường gặp: nấm rơm, nấm hương (nấm đông cô), nấm kim châm, nấm mỡ, nấm sò (bào ngư), nấm mộc nhĩ, nấm linh chi, nấm mốc trên thức ăn…
- Cách phân biệt: dựa vào hình dạng (mũ tròn, dạng tai, dạng sợi dài…), kích thước (to – nhỏ), màu sắc (trắng, nâu, vàng, đỏ…) và nơi sống (trên đất, trên thân cây, trên thức ăn ôi thiu…).
Bài 1: Mô tả hình dạng và màu sắc của nấm (Hình 1 → 7)
Đề: Quan sát từ hình 1 đến 7 về một số nấm thường gặp, mô tả hình dạng và màu sắc của chúng.
| Hình | Tên nấm | Hình dạng | Màu sắc |
|---|---|---|---|
| 1 | Nấm thông | Mũ nấm tròn, dày; thân (cuống) to mập | Nâu sẫm ở mũ, thân trắng ngà |
| 2 | Nấm mỡ gà (nấm mồng gà) | Hình phễu loe, mép mũ lượn sóng | Vàng cam |
| 3 | Nấm kim châm | Thân nhỏ, dài như sợi; mũ rất nhỏ ở đầu, mọc thành chùm | Trắng |
| 4 | Nấm yến | Mọc thành cụm xòe ra, mũ dạng phễu nhỏ | Xám nâu |
| 5 | Nấm linh chi | Mũ dẹt, dày, cứng, hình tròn hoặc dạng quạt, mọc trên thân cây | Nâu đỏ bóng |
| 6 | Nấm mỡ | Mũ tròn như chiếc ô úp, thân ngắn mập | Trắng đến nâu nhạt |
| 7 | Nấm độc đỏ | Mũ tròn rộng, có nhiều chấm trắng, thân cao trắng | Mũ đỏ tươi, chấm trắng |
Nhận xét chung: Qua các hình trên, em thấy mỗi loại nấm có hình dạng và màu sắc rất khác nhau – từ dạng sợi mảnh (nấm kim châm) đến mũ tròn to (nấm độc đỏ, nấm mỡ), màu sắc thì đủ loại trắng, vàng, nâu, đỏ.
Bài 2: Nhận xét kích thước của một số nấm (Hình 8)
Đề: Quan sát hình 8 và nhận xét về kích thước của một số nấm.
| Ảnh | Mô tả | Kích thước |
|---|---|---|
| a | Tay cầm một cây nấm rất bé | Rất nhỏ, chỉ bằng đầu ngón tay |
| b | Tay cầm cây nấm có thân dài | Trung bình, vừa tay cầm |
| c | Nấm mốc mọc trên quả cam | Cực nhỏ, phải nhìn qua kính lúp mới thấy rõ sợi nấm |
| d | Tay cầm cây nấm có mũ rộng | To, mũ nấm xòe rộng hơn bàn tay |
Nhận xét: Kích thước của nấm rất khác nhau. Có loại nấm to nhìn thấy rõ bằng mắt thường (ảnh b, d), nhưng cũng có loại nấm rất nhỏ (ảnh a) hoặc nhỏ đến mức mắt thường không nhìn thấy mà phải dùng kính lúp/kính hiển vi mới quan sát được (nấm mốc ở ảnh c).
→ Đây chính là điều mà phần lý thuyết đã nói: nấm có kích thước từ rất nhỏ đến lớn, rất đa dạng trong tự nhiên.
Em nắm được điểm cốt lõi của bài rồi đó: nấm vô cùng đa dạng về hình dạng, kích thước và màu sắc. Nếu muốn, cô có thể giúp em vẽ sơ đồ các bộ phận của một cây nấm (mũ nấm, phiến nấm, cuống nấm) ở phần tiếp theo nhé!