Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 55
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 55–56
Chào các em! Hai trang này gồm phần Luyện từ và câu, phần Viết đoạn văn nêu ý kiến và phần Đọc mở rộng. Cô sẽ cùng các em giải thật kĩ nhé.
Bài 1: Tìm từ có tiếng "tài" mang nghĩa "có khả năng hơn người bình thường"
Đề bài: "Tài" trong những từ nào dưới đây mang nghĩa "có khả năng hơn người bình thường"?
Các từ: tài nghệ – tài sản – tài trợ – tài hoa – tài năng
Đáp án: tài nghệ, tài hoa, tài năng
Giải thích từng từ:
| Từ | Nghĩa của tiếng "tài" | Có khả năng hơn người? |
|---|---|---|
| tài nghệ | tài năng, kĩ thuật khéo léo | ✅ Có |
| tài sản | của cải, tiền bạc | ❌ Không (nghĩa "của cải") |
| tài trợ | giúp đỡ về tiền của | ❌ Không (nghĩa "tiền của") |
| tài hoa | giỏi giang, khéo léo, có năng khiếu | ✅ Có |
| tài năng | năng lực nổi bật hơn người | ✅ Có |
Lưu ý: Tiếng "tài" có hai nghĩa. Một là "khả năng giỏi hơn người" (tài năng, tài hoa, tài nghệ). Hai là "của cải, tiền bạc" (tài sản, tài trợ). Em chỉ chọn nhóm nghĩa đầu tiên.
Bài 2: Tìm nghĩa của từng thành ngữ
Đề bài: Tìm nghĩa của từng thành ngữ dưới đây.
Đây là bài nối, các em hãy ghép đúng thành ngữ với nghĩa của nó. Trong sách, các nghĩa đã bị xếp lệch nên ta cần nối lại cho đúng:
| Thành ngữ | Nghĩa đúng |
|---|---|
| Văn võ song toàn | Toàn năng, vừa có tài văn chương vừa giỏi võ nghệ. |
| Bách chiến bách thắng | Đánh trận nào thắng trận đó, không có đối thủ. |
| Bài binh bố trận | Bố trí lực lượng, trận địa để chuẩn bị chiến đấu. |
| Hao binh tổn tướng | (Trận đánh) thiệt hại nhiều. |
Giải thích lí do ghép:
- Văn võ song toàn: "văn" là chữ nghĩa, "võ" là võ nghệ, "song toàn" là cả hai đều giỏi → vừa giỏi văn vừa giỏi võ.
- Bách chiến bách thắng: "bách" là trăm, "chiến" là đánh, "thắng" là thắng → trăm trận trăm thắng, đánh đâu thắng đó.
- Bài binh bố trận: "bài binh" là sắp xếp quân lính, "bố trận" là bố trí trận địa → chuẩn bị lực lượng trước khi đánh.
- Hao binh tổn tướng: "hao binh" là mất quân lính, "tổn tướng" là mất tướng → thiệt hại lớn về người trong trận đánh.
Bài viết: Viết đoạn văn nêu ý kiến
Đề bài: Viết đoạn văn nêu lí do em yêu thích một câu chuyện về tình yêu thương hoặc lòng biết ơn.
Dàn ý gợi ý (theo sách):
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở đầu | Giới thiệu câu chuyện (tên, tác giả) và nêu ý kiến chung. |
| Triển khai | Nêu lí do yêu thích (bài học, nhân vật, chi tiết cảm động…) kèm dẫn chứng. |
| Kết thúc | Khẳng định lại ý kiến của em. |
Đoạn văn mẫu (về truyện "Tờ báo tường của tôi"):
Trong những câu chuyện đã đọc, em yêu thích nhất là câu chuyện "Tờ báo tường của tôi". Em thích câu chuyện này vì nó mang đến cho em một bài học sâu sắc về lòng dũng cảm và tình yêu thương con người. Nhân vật bạn nhỏ trong truyện đã không quản đêm tối, một mình băng qua quãng đường vắng để báo tin cho mọi người, giúp cứu được người bị nạn. Chi tiết bạn nhỏ run sợ nhưng vẫn cố gắng vượt qua nỗi sợ khiến em vô cùng xúc động và khâm phục. Qua câu chuyện, em hiểu rằng lòng tốt và sự dũng cảm có thể giúp ích cho rất nhiều người. Em sẽ học tập theo tấm gương của bạn nhỏ ấy. Đây thật sự là một câu chuyện ý nghĩa mà em sẽ nhớ mãi.
Lưu ý khi viết (theo sách):
- Đoạn văn có đủ 3 phần.
- Lí do được trình bày rõ ràng.
- Không có lỗi về từ, câu, chính tả.
- Khi có nhiều lí do, em chọn lí do nổi bật và sắp xếp theo trình tự hợp lí.
Đọc mở rộng
Bài 1: Đọc đoạn thơ, bài thơ hoặc bài ca dao về lòng biết ơn.
Sách gợi ý bài ca dao sau:
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, Có bát cơm đầy, nhớ đến nhà nông. Đường đi cách bến cách sông, Muốn qua dòng nước, nhờ ông lái đò.
Phân tích nhanh để em hiểu: Bài ca dao nhắc nhở chúng ta phải biết ơn những người đã làm ra thành quả cho mình hưởng — biết ơn người trồng cây khi ăn quả, biết ơn người nông dân khi ăn cơm, biết ơn ông lái đò khi qua sông.
Bài 2: Viết phiếu đọc sách theo mẫu.
Mẫu phiếu để em điền:
- Ngày đọc: (ghi ngày em đọc)
- Tên bài thơ hoặc chủ đề bài ca dao: ví dụ Ca dao về lòng biết ơn
- Điều em ấn tượng: ví dụ Câu "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây" dạy em phải biết ơn người đi trước.
- Mức độ yêu thích: tô số sao tùy em (ví dụ ⭐⭐⭐⭐⭐)
Bài 3: Đọc lại cho bạn nghe đoạn thơ, bài thơ, bài ca dao và trao đổi cảm nghĩ. Đây là hoạt động thực hành nói, em hãy đọc to, diễn cảm rồi nói cho bạn nghe điều em rút ra (ví dụ: cần sống có lòng biết ơn).
Hoạt động ở nhà: Kể lại câu chuyện "Chàng trai làng Phù Ủng" cho người thân nghe. Em nhớ kể đủ các ý chính: Phạm Ngũ Lão ngồi đan sọt giữa đường, mải suy nghĩ việc nước nên không tránh kiệu của Trần Hưng Đạo, bị lính đâm vào đùi mà vẫn không hay biết. Nhờ vậy ông được Trần Hưng Đạo phát hiện là người tài và trọng dụng.
Chúc các em học tốt! Nếu cần cô viết thêm đoạn văn mẫu về truyện khác hoặc gợi ý thêm ca dao về lòng biết ơn, cứ nói với cô nhé.