Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 79
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 79–80
(Lưu ý nhỏ: số in ở góc sách là trang 77 và 78, nhưng cô vẫn dùng header theo yêu cầu là Trang 79 – 80.)
Tóm tắt câu chuyện
Một bác nông dân tốt bụng cứu chữa một con chim ưng bị thương, rồi thả nó về bầu trời. Một hôm bác tựa lưng vào bức tường và ngủ thiếp đi. Con chim ưng năm xưa bay tới quắp chiếc mũ của bác. Bác tức giận đuổi theo để đòi lại mũ. Khi bác chạy xa khỏi bức tường thì bức tường bất ngờ đổ sập xuống. Hóa ra chim ưng đã cố tình kéo bác ra xa để cứu mạng bác, trả ơn ngày xưa bác đã cứu nó.
Bài học: Ở hiền thì gặp lành — làm việc tốt sẽ được đền đáp.
A. ĐỌC HIỂU
Câu 1: Con chim ưng bị thương nằm ở đâu?
Trả lời: Con chim ưng bị thương nằm bẹp ở bìa rừng (bác nông dân trông thấy nó khi đi làm nương).
Câu 2: Bác nông dân đã giúp chim ưng mau lành vết thương bằng cách nào?
Trả lời: Bác mang con chim ưng về nhà, tận tình chăm sóc và chữa chạy vết thương cho nó.
Câu 3: Khi chim ưng khoẻ trở lại, bác nông dân đã làm gì? Việc làm đó cho thấy bác là người thế nào?
Trả lời:
- Khi chim ưng khoẻ trở lại, bác nông dân đã thả cho chim trở về với bầu trời bao la.
- Việc làm đó cho thấy bác là người nhân hậu, tốt bụng, yêu thương loài vật, không vụ lợi (cứu chữa xong là trả tự do cho chim chứ không giữ lại làm của riêng).
Câu 4: Cho biết mỗi ý dưới đây đúng (Đ) hay sai (S)
| Ý | Nội dung | Đáp án |
|---|---|---|
| a | Sau khi được bác nông dân chữa lành vết thương, chim ưng trở về với bầu trời bao la. | Đ |
| b | Chim ưng không quay trở lại gặp người đã cứu mình. | S |
| c | Thỉnh thoảng chim ưng về thăm ngôi nhà của bác nông dân. | S |
| d | Một hôm, thấy bác nông dân tựa lưng vào bức tường rào để nghỉ, chim ưng liền quắp mũ của bác để bác đuổi theo mình. | Đ |
| e | Nhờ chạy đuổi theo chim để lấy lại chiếc mũ, bác nông dân đã thoát khỏi tai nạn khi bức tường đổ sập. | Đ |
Giải thích:
- b sai vì chim ưng có quay lại (chính nó đã quắp mũ của bác).
- c sai vì truyện không hề kể chim về thăm nhà, chim chỉ quay lại đúng một lần để cứu bác.
Câu 5: Theo em, câu chuyện muốn nói với chúng ta điều gì? Tìm câu trả lời đúng.
Đáp án: C. Ở hiền thì gặp lành.
Giải thích: Bác nông dân làm việc thiện (cứu chim ưng), nên về sau được chim ưng trả ơn, cứu bác thoát khỏi tai nạn. Đó chính là ý nghĩa "ở hiền gặp lành". Các đáp án A, B, D chỉ là chi tiết phụ, không phải bài học chính của câu chuyện.
B. LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Câu 6: Xác định các trạng ngữ và cho biết chúng bổ sung thông tin gì
Câu: "Một ngày kia, trong lúc đi làm nương, bác trông thấy một con chim ưng bị thương nặng, nằm bẹp ở bìa rừng."
| Trạng ngữ | Bổ sung thông tin |
|---|---|
| Một ngày kia | Chỉ thời gian |
| trong lúc đi làm nương | Chỉ thời gian (lúc nào, đang làm gì) |
| ở bìa rừng | Chỉ nơi chốn (địa điểm) |
Như vậy các trạng ngữ cho biết câu chuyện xảy ra khi nào và ở đâu.
Câu 7: Đặt câu có trạng ngữ chỉ mục đích hoặc nguyên nhân (dựa vào nội dung câu chuyện)
Gợi ý câu mẫu:
- Câu có trạng ngữ chỉ mục đích: "Để cứu sống con chim ưng, bác nông dân đã tận tình chăm sóc nó."
- Câu có trạng ngữ chỉ mục đích: "Để đòi lại chiếc mũ, bác nông dân đã chạy đuổi theo chim ưng."
- Câu có trạng ngữ chỉ nguyên nhân: "Vì biết ơn người đã cứu mình, chim ưng đã quay lại cứu bác nông dân."
(Trạng ngữ "Để cứu sống...", "Để đòi lại..." trả lời câu hỏi Để làm gì?; trạng ngữ "Vì biết ơn..." trả lời câu hỏi Vì sao?)
Câu 8: Viết tiếp để tạo thành câu có vị ngữ nêu đặc điểm của đối tượng ở chủ ngữ
Câu cho sẵn: "Trong câu chuyện, người nông dân ____."
Gợi ý hoàn thành (phần thêm vào nêu đặc điểm/tính cách):
- "Trong câu chuyện, người nông dân rất nhân hậu và giàu lòng yêu thương loài vật."
- "Trong câu chuyện, người nông dân tốt bụng, sẵn sàng giúp đỡ con vật gặp nạn."
B. VIẾT
Phần này yêu cầu chọn 1 trong 3 đề. Cô gợi ý dàn ý và bài mẫu cho Đề 2 (sát với câu chuyện vừa đọc):
Đề 2: Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về nhân vật bác nông dân
Dàn ý:
- Câu mở đoạn: Giới thiệu nhân vật và cảm xúc chung.
- Thân đoạn: Nêu những việc làm đẹp của bác (cứu chim, chăm sóc, thả chim về trời) và tình cảm của em.
- Câu kết: Bài học em rút ra.
Đoạn văn mẫu:
Trong câu chuyện "Người nông dân và con chim ưng", em rất yêu quý và cảm phục nhân vật bác nông dân. Bác là một người hiền lành, giàu lòng nhân ái. Khi bắt gặp con chim ưng bị thương nặng nằm bẹp ở bìa rừng, bác không bỏ mặc mà mang nó về nhà, tận tình chăm sóc, chữa chạy. Đến khi chim khoẻ lại, bác lại vui vẻ thả nó về với bầu trời tự do mà không hề tính toán thiệt hơn. Hành động ấy khiến em hiểu rằng bác là người sống tốt bụng và biết yêu thương muôn loài. Chính tấm lòng nhân hậu của bác đã được đền đáp khi chim ưng quay lại cứu bác thoát nạn. Em mong mình cũng sẽ luôn biết sống tử tế và sẵn lòng giúp đỡ người khác như bác nông dân trong truyện.
Em muốn cô viết mẫu cho Đề 1 hoặc Đề 3 nữa thì nhắn cô nhé!