Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 89
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 89–90
VIẾT – TÌM HIỂU CÁCH VIẾT BÀI VĂN MIÊU TẢ CÂY CỐI (tiếp theo)
Bài 1. Đọc bài văn "Cây cà chua" và trả lời câu hỏi.
Câu a
Đề bài: Tìm phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn trên và nêu ý chính của từng phần.
Cách giải
Mở bài: "Khi những con chim sếu từ thượng nguồn sông Hồng bay dọc lòng sông xuôi về nam, đồng cà chua đã chín rộ. Ruộng cà chua đẹp từ lúc trồng cho đến khi thu hái. Dưới bàn tay vun bón, tưới tắm của dân làng, cà chua lớn lên trông thấy." → Ý chính: Giới thiệu cây cà chua và sự chăm sóc của con người. --- Thân bài: Từ "Cây cà chua vươn những ngọn..." đến "...báo hiệu riêng gọi người đến hái." → Ý chính: Tả cây cà chua theo từng giai đoạn phát triển: vươn ngọn, toả tán, nở hoa, ra quả, quả chín. --- Kết bài: "Cà chua có mặt trong những bữa tiệc sang cho đến những bữa cơm đơn giản nấu vội vàng, cà chua còn là quà cho các trẻ em vùng đất bãi." → Ý chính: Nêu ích lợi, vai trò của cà chua trong đời sống.
Câu b
Đề bài: Trong phần thân bài, đặc điểm của cây cà chua được miêu tả theo trình tự nào?
Cách giải
Trong phần thân bài, cây cà chua được miêu tả theo trình tự thời gian phát triển (từ lúc cây nhỏ cho đến khi quả chín). Cụ thể: vươn ngọn → toả tán → nở hoa → ra quả → quả chín.
Câu c
Đề bài: Sắp xếp các chi tiết dưới đây theo trình tự phát triển của cây cà chua: vươn ngọn, nở hoa, toả tán, ra quả, quả chín.
Cách giải
Thứ tự đúng theo trình tự phát triển của cây cà chua: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |---|---|---|---|---| | vươn ngọn | toả tán | nở hoa | ra quả | quả chín | Giải thích: Cây mọc lên trước (vươn ngọn), rồi lá xoè ra (toả tán), sau đó mới nở hoa, rồi kết quả, cuối cùng quả chín.
Câu d
Đề bài: Trong bài văn, chi tiết nào cho thấy tác giả tả cây kết hợp với tả những sự vật có liên quan đến cây?
Cách giải
Các chi tiết cho thấy tác giả kết hợp tả sự vật liên quan đến cây: - Tả con chim sếu bay về nam → báo hiệu mùa cà chua chín rộ. - Tả bàn tay vun bón, tưới tắm của dân làng → cho thấy sự chăm sóc của con người. - Tả nắng gửi thêm màu đẹp trên hoa; nắng tạo vị thơm mát trong quả → cho thấy vai trò của thiên nhiên giúp cây phát triển. - Tả đàn bướm đồng nhỏ bạt ngàn chui rúc trong lá → làm cho cảnh vật thêm sinh động.
Bài 2
Đề bài: Em học được những gì về cách tả cây cối từ bài văn trên?
Cách giải
Từ bài văn "Cây cà chua", em học được: - Có thể tả cây cối theo trình tự thời gian phát triển (từ lúc trồng đến khi thu hoạch). - Khi tả cây, nên kết hợp tả các sự vật xung quanh có liên quan (con người, con vật, nắng gió...) để bài văn thêm sinh động. - Dùng các hình ảnh so sánh, nhân hoá để cây cối trở nên gần gũi, đáng yêu (ví dụ: "quả xum xuê chi chít", "quả leo nghịch ngợm lên ngọn", "cà chua thắp đèn lồng"). - Bài văn tả cây cần có đủ 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài.
Ghi nhớ (trang 88)
🎯 Ghi nhớ: Ngoài cách tả lần lượt từng bộ phận của cây, ta có thể tả đặc điểm của cây theo từng thời kì phát triển. Có thể kết hợp tả sự vật, hoạt động có liên quan đến cây.
NÓI VÀ NGHE – NHỮNG MIỀN QUÊ YÊU DẤU
Yêu cầu: Em hãy giới thiệu về một miền quê em yêu mến.
Bài 1. Chuẩn bị
Đề bài: Trả lời các câu hỏi gợi ý để chuẩn bị nội dung giới thiệu.
Cách giải
Gợi ý chuẩn bị: - Em muốn giới thiệu miền quê nào? → Ví dụ: Em muốn giới thiệu về quê ngoại ở Bến Tre. - Cảnh vật và con người nơi đó có gì thú vị? → Ví dụ: Quê ngoại em có những vườn dừa xanh mát, dòng sông nhỏ hiền hoà. Người dân hiền lành, hay cười. Mỗi sáng, bà ngoại hay nấu chè dừa thơm lừng. - Em mong ước điều gì cho miền quê đó? → Ví dụ: Em mong quê ngoại có thêm nhiều cây cầu mới để mọi người đi lại dễ dàng hơn. (Em có thể chọn tranh ảnh, tư liệu để sử dụng khi giới thiệu.)
Bài 2. Nói
Đề bài: Giới thiệu về miền quê em yêu mến theo nội dung đã chuẩn bị.
Cách giải
Bài nói mẫu: "Miền quê em yêu mến nhất là quê ngoại ở Bến Tre. Mỗi dịp hè, em được về thăm bà ngoại. Quê ngoại em có những hàng dừa cao vút, lá xanh mướt. Dòng sông nhỏ chảy hiền hoà trước nhà bà. Buổi sáng, em nghe tiếng chim hót líu lo. Buổi chiều, em cùng anh chị chèo xuồng trên sông, hái dừa nước. Người dân quê ngoại rất thân thiện. Ai gặp ai cũng cười chào. Bà ngoại em hay nấu chè dừa cho cả xóm ăn. Em mong quê ngoại ngày càng đẹp hơn, có thêm trường học mới để các bạn nhỏ được đi học gần nhà."
Bài 3. Trao đổi, góp ý
Đề bài: Hỏi bạn và góp ý cho bạn về nội dung giới thiệu, cách nói, giọng nói, cử chỉ, điệu bộ.
Cách giải
Gợi ý câu hỏi trao đổi: - Bạn đã đến quê đó mấy lần rồi? - Món ăn nào ở quê bạn ngon nhất? - Bạn thích nhất điều gì ở miền quê đó? Gợi ý góp ý: - Bạn nói rõ ràng, dễ nghe chưa? - Bạn có nhìn vào người nghe khi nói không? - Nội dung có đủ 3 ý (cảnh vật, con người, mong ước) chưa? - Bạn có thể thêm chi tiết gì để bài nói hay hơn?
Hoạt động mở rộng (cuối trang 88)
1. Chia sẻ với người thân thông tin về những miền quê em hoặc bạn đã giới thiệu.
2. Tìm đọc sách báo về quê hương, đất nước.
Gợi ý: Em có thể kể lại cho bố mẹ nghe về miền quê mà bạn đã giới thiệu trên lớp. Em cũng có thể đọc thêm các cuốn sách như "Dế Mèn phiêu lưu kí" (Tô Hoài), hoặc tìm đọc báo Nhi Đồng để biết thêm về các vùng quê Việt Nam.
🎯 Ghi nhớ: Khi giới thiệu về một miền quê, em cần nói rõ: quê đó ở đâu, cảnh vật và con người có gì đặc biệt, và em mong ước gì cho miền quê đó. Nói to, rõ ràng, tự tin và nhìn vào người nghe.