Giải Toán 4 - Tập Hai trang 55
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn ToĂ¡n · Trang 55–56
Tóm tắt lý thuyết
Bài học này nói về một điều rất quan trọng:
- Thương của một phép chia có thể viết dưới dạng phân số:
$$a : b = \frac{a}{b}$$
- Mọi số tự nhiên đều viết được thành phân số có mẫu số bằng 1:
$$a = \frac{a}{1}$$
Hoạt động 1: Viết thương dưới dạng phân số
a) Mẫu: $5 : 9 = \dfrac{5}{9}$
| Phép chia | Phân số |
|---|---|
| $13 : 17$ | $\dfrac{13}{17}$ |
| $21 : 11$ | $\dfrac{21}{11}$ |
| $40 : 51$ | $\dfrac{40}{51}$ |
| $72 : 25$ | $\dfrac{72}{25}$ |
b) Mẫu: $18 : 9 = \dfrac{18}{9} = 2$
| Phép chia | Phân số | Kết quả |
|---|---|---|
| $34 : 17$ | $\dfrac{34}{17}$ | $= 2$ |
| $20 : 5$ | $\dfrac{20}{5}$ | $= 4$ |
| $42 : 42$ | $\dfrac{42}{42}$ | $= 1$ |
| $0 : 6$ | $\dfrac{0}{6}$ | $= 0$ |
Hoạt động 2: Số?
Mẫu: $17 = \dfrac{17}{1}$
Ta chỉ việc đặt chính số đó làm tử số, mẫu số là 1:
- $20 = \dfrac{20}{1}$
- $47 = \dfrac{47}{1}$
- $0 = \dfrac{0}{1}$
- $85 = \dfrac{85}{1}$
Nhận xét: Mọi số tự nhiên đều có thể viết thành một phân số có tử số là số tự nhiên đó và mẫu số bằng 1.
Hoạt động 3: Chọn câu trả lời đúng
Đề: Có 2 thùng như nhau đựng đầy nước. Lấy hết nước của 2 thùng đó chia đều vào 5 can. Hỏi lượng nước ở mỗi can bằng mấy phần lượng nước của một thùng?
Lời giải:
- Coi lượng nước 1 thùng là 1 đơn vị, thì 2 thùng là 2 đơn vị.
- Chia đều cho 5 can: mỗi can có $2 : 5 = \dfrac{2}{5}$ (thùng).
Đáp án: C. $\dfrac{2}{5}$ thùng
Luyện tập 1: Viết thương dưới dạng phân số
a)
- $21 : 25 = \dfrac{21}{25}$
- $30 : 43 = \dfrac{30}{43}$
- $61 : 69 = \dfrac{61}{69}$
- $17 : 100 = \dfrac{17}{100}$
b)
- $9 : 4 = \dfrac{9}{4}$
- $51 : 7 = \dfrac{51}{7}$
- $60 : 39 = \dfrac{60}{39}$
- $200 : 163 = \dfrac{200}{163}$
Bài 2: Chọn phân số thích hợp là thương của mỗi phép chia
Cách làm: tử số là số bị chia, mẫu số là số chia.
| Con vật | Phép chia | Phân số (kết quả) |
|---|---|---|
| Thỏ | $7 : 9$ | $\dfrac{7}{9}$ |
| Trâu | $24 : 43$ | $\dfrac{24}{43}$ |
| Khỉ | $11 : 2$ | $\dfrac{11}{2}$ |
| Sóc | $11 : 5$ | $\dfrac{11}{5}$ |
Nối:
- Thỏ → $\dfrac{7}{9}$ (cà rốt)
- Trâu → $\dfrac{24}{43}$ (rơm)
- Khỉ → $\dfrac{11}{2}$ (chuối)
- Sóc → $\dfrac{11}{5}$ (hạt dẻ)
Bài 3: Số?
Mẫu: Cân 4 hộp kẹo như nhau cân thăng bằng với 1 kg, nên 1 hộp kẹo nặng $1 : 4 = \dfrac{1}{4}$ kg.
a) Cân 2 túi gạo như nhau, thăng bằng với 2 kg và 5 kg, tức là 2 túi nặng $2 + 5 = 7$ kg.
Một túi gạo nặng:
$$7 : 2 = \frac{7}{2} \text{ (kg)}$$
b) Rót hết 8 l nước được đầy 5 ca như nhau.
Mỗi ca có:
$$8 : 5 = \frac{8}{5} \text{ (l) nước}$$
Cô thấy điểm mấu chốt của cả hai trang là: khi chia mà chưa chia hết, em cứ mạnh dạn viết kết quả thành phân số "số bị chia trên số chia" là đúng nhé. Em muốn cô làm thêm vài ví dụ tương tự để luyện không?