Giải KhoaHoc5_KNTT trang 42
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 42–43
Tóm tắt lý thuyết
Đây là phần cuối của bài về năng lượng chất đốt và phần mở đầu của Bài 11: Năng lượng mặt trời, gió và nước chảy.
Ý chính cần nhớ:
- Cần sử dụng tiết kiệm năng lượng chất đốt bằng cách: điều chỉnh ngọn lửa khi đun nấu, dùng đồ bếp phù hợp, sử dụng phương tiện giao thông công cộng...
- Phải chú ý an toàn, phòng chống cháy, nổ, ô nhiễm.
- Bài 11 giới thiệu các dạng năng lượng tái tạo: mặt trời, gió, nước chảy.
Bài 3 (trang 40): Cần làm gì để tiết kiệm năng lượng chất đốt?
Câu hỏi 1: Những việc nào nên làm, không nên làm để tiết kiệm năng lượng chất đốt trong các hình dưới đây? Vì sao?
Cô lập bảng cho dễ nhìn nha:
| Hình | Nội dung | Nên / Không nên | Vì sao |
|---|---|---|---|
| 13 | Bạn nhỏ dùng nồi có kích thước phù hợp và vặn ngọn lửa vừa phải | ✅ Nên làm | Nồi vừa bếp giúp nhiệt truyền hiệu quả; lửa vừa phải tránh lãng phí chất đốt, đun chín thức ăn mà vẫn tiết kiệm |
| 14 | Ấm nước đặt trên bếp dầu, ngọn lửa cháy bùng lớn, khói đen tỏa ra | ❌ Không nên làm | Lửa quá lớn làm hao chất đốt, dễ gây cháy nổ và tạo nhiều khói gây ô nhiễm, không an toàn |
| 15 | Bạn nhỏ định "cứ để bếp cháy, lát nữa đun nước sau" (bếp than vẫn cháy mà không dùng) | ❌ Không nên làm | Để bếp cháy mà không dùng làm lãng phí chất đốt và dễ gây nguy hiểm |
| 16 | Các bạn đi học bằng xe đưa đón (xe buýt) | ✅ Nên làm | Dùng phương tiện công cộng giúp tiết kiệm nhiên liệu, giảm khí thải, bảo vệ môi trường |
Giải thích chung: Những việc nên làm đều giúp dùng năng lượng đúng lúc, đúng mức, không lãng phí và an toàn. Việc không nên làm thì gây hao phí chất đốt, ô nhiễm hoặc nguy hiểm.
Câu hỏi 2: Em và gia đình đã làm những việc gì để tiết kiệm khi sử dụng năng lượng chất đốt?
Đây là câu hỏi liên hệ bản thân. Em có thể trả lời như sau:
- Vặn nhỏ lửa hoặc tắt bếp ngay khi nấu xong.
- Dùng nồi, ấm có kích thước phù hợp với bếp.
- Đậy vung khi đun nấu để thức ăn nhanh chín, đỡ tốn gas.
- Hạn chế mở bếp gas khi chưa chuẩn bị xong nguyên liệu.
- Đi học, đi làm bằng xe buýt hoặc đi chung xe để tiết kiệm xăng dầu.
Em tập làm tuyên truyền viên
- Vẽ hoặc viết những việc em và gia đình đã làm để dùng an toàn và tiết kiệm năng lượng chất đốt.
- Chia sẻ với bạn và vận động mọi người cùng thực hiện.
Gợi ý: Em có thể vẽ một tấm áp phích nhỏ với khẩu hiệu như "Tắt bếp khi không dùng – Tiết kiệm chất đốt, bảo vệ môi trường" kèm hình minh họa.
Bài 11 (trang 41): Năng lượng mặt trời, gió và nước chảy
Câu hỏi mở đầu: Kể tên một số phương tiện, máy móc sử dụng năng lượng mặt trời, gió hoặc nước chảy mà em biết.
Gợi ý trả lời:
- Năng lượng mặt trời: đèn đường năng lượng mặt trời, pin mặt trời trên mái nhà, máy nước nóng năng lượng mặt trời.
- Năng lượng gió: tua-bin gió (cối xay gió), thuyền buồm, diều.
- Năng lượng nước chảy: nhà máy thủy điện, guồng nước, cối xay nước.
Câu hỏi 1: Quan sát các hình từ 1 đến 10 và cho biết năng lượng mặt trời, gió và nước chảy được dùng cho những phương tiện, máy móc, hoạt động nào của con người. Giải thích.
Lưu ý: Trong ảnh này chỉ hiển thị hình 1 đến hình 6, các hình 7–10 nằm ở trang sau. Cô giải các hình đang thấy nhé:
| Hình | Nội dung | Dạng năng lượng | Giải thích |
|---|---|---|---|
| 1 | Đèn đường có tấm pin mặt trời | ☀️ Mặt trời | Tấm pin hấp thụ ánh sáng mặt trời, chuyển thành điện để thắp sáng đèn vào ban đêm |
| 2 | Người nông dân phơi/quạt thóc | ☀️ Mặt trời (và gió) | Ánh nắng làm thóc khô; có thể nhờ gió tách hạt lép |
| 3 | Ô tô điện sạc điện bên cạnh tua-bin gió và pin mặt trời | ☀️ Mặt trời + 🌬️ Gió | Điện tạo từ mặt trời và gió được dùng để sạc cho ô tô điện hoạt động |
| 4 | Thuyền buồm trên biển | 🌬️ Gió | Gió thổi vào cánh buồm đẩy thuyền di chuyển trên mặt nước |
| 5 | Phơi lúa trên sân | ☀️ Mặt trời | Dùng nắng mặt trời để làm khô lúa, bảo quản được lâu |
| 6 | Người làm muối trên ruộng muối | ☀️ Mặt trời | Nắng làm bay hơi nước biển, để lại muối kết tinh |
Giải thích chung: Mặt trời, gió và nước chảy là những nguồn năng lượng sạch, tái tạo (dùng mãi không hết). Con người tận dụng chúng để chiếu sáng, di chuyển, sản xuất nông nghiệp, làm muối... mà không gây ô nhiễm môi trường.
Em thấy chưa, hai trang này vừa giúp mình biết cách tiết kiệm chất đốt, vừa mở ra một thế giới năng lượng sạch rất thú vị. Nếu em gửi tiếp ảnh trang có hình 7–10, cô sẽ giải nốt cho đầy đủ nha!