Giải Khoa_hoc_5-KNTT_61845 trang 32
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 32–33
Nguon: Khoa Hoc 5 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 32 – 33)
Thí nghiệm: Lắp một mạch điện thắp sáng đơn giản
Đề bài: Chuẩn bị: Một pin, một bóng đèn, một công tắc, ba đoạn dây dẫn.
Thực hiện: Mắc mạch điện như hình 3a. Đóng công tắc (hình 3b).
Phần Thảo luận
Câu 1. Khi công tắc mở (mạch điện hở), có dòng điện trong mạch điện không? Vì sao em biết?
Khi công tắc mở, mạch điện bị hở nên không có dòng điện chạy trong mạch. Em biết điều này vì bóng đèn không sáng. Đèn không sáng nghĩa là không có dòng điện đi qua đèn.
Câu 2. Khi công tắc đóng (mạch điện kín), có dòng điện trong mạch điện không? Vì sao em biết?
Khi công tắc đóng, mạch điện kín nên có dòng điện chạy trong mạch. Em biết điều này vì bóng đèn sáng lên. Đèn sáng chứng tỏ có dòng điện đi qua đèn.
Câu 3. Vai trò của mỗi bộ phận trong mạch điện thắp sáng là gì?
| Bộ phận | Vai trò | |---------|---------| | Pin (nguồn điện) | Cung cấp điện cho mạch | | Bóng đèn | Phát ra ánh sáng khi có dòng điện đi qua | | Công tắc | Dùng để đóng, ngắt (bật, tắt) dòng điện | | Dây dẫn | Nối các bộ phận lại và cho dòng điện đi qua |
Câu 4. Mô tả cấu tạo và hoạt động của mạch điện thắp sáng.
Cấu tạo: Mạch gồm pin, bóng đèn, công tắc và các đoạn dây dẫn nối với nhau thành một vòng kín. Hoạt động: Khi đóng công tắc, mạch điện kín, dòng điện từ pin chạy qua dây dẫn đến bóng đèn làm đèn sáng. Khi mở công tắc, mạch hở, đèn tắt.
Đố em
Đề bài: Bóng đèn nào trong các hình sau có thể sáng khi đóng công tắc? (hình 4a, 4b, 4c, 4d)
Cách giải
Để đèn sáng, mạch phải kín và nối đúng: dây nối từ cực này của pin qua đèn, qua công tắc rồi về cực kia của pin. Không được nối thẳng hai cực của pin với nhau. | Hình | Đèn có sáng không? | Vì sao | |------|--------------------|--------| | 4a | Sáng | Pin, đèn, công tắc nối thành vòng kín đúng cách | | 4b | Sáng | Mạch nối đúng, thành vòng kín hoàn chỉnh | | 4c | Không sáng | Mạch nối thiếu, đèn không nằm trong vòng kín | | 4d | Không sáng | Hai cực pin bị nối tắt, đèn không có dòng điện đi qua | Vậy đèn ở hình 4a và 4b sẽ sáng khi đóng công tắc.
(Em hãy lắp thử mạch điện thật để kiểm tra lại câu trả lời của mình nhé.)
Lưu ý quan trọng: Không nối trực tiếp hai cực của pin với nhau, vì pin sẽ nhanh hết và có thể bị nóng.
Kết luận về cách mắc mạch điện đúng để đèn sáng:
Muốn đèn sáng, em phải mắc các bộ phận (pin, đèn, công tắc, dây dẫn) thành một vòng kín, nối đúng hai cực của pin với đèn và công tắc. Khi đóng công tắc, đèn sẽ sáng.
2. Mạch điện thắp sáng trong đời sống
Khám phá mạch điện trong đèn pin
Đề bài: Quan sát hình và kể tên các bộ phận chính của mạch điện trong đèn pin. Công dụng của mỗi bộ phận này là gì?
Cách giải
Mạch điện trong đèn pin có các bộ phận chính sau: | Bộ phận | Tên | Công dụng | |---------|-----|-----------| | a | Bóng đèn | Phát ra ánh sáng | | b | Công tắc | Dùng để bật, tắt đèn | | c | Vỏ đèn (thân đèn) | Bao bọc, bảo vệ các bộ phận bên trong | | d | Pin (nguồn điện) | Cung cấp điện cho đèn sáng | Các bộ phận này nối với nhau bằng dây dẫn (hoặc lò xo, thanh kim loại) để tạo thành mạch kín.
Lấy ví dụ về mạch điện thắp sáng trong đời sống
Cách giải
Một số ví dụ về mạch điện thắp sáng quanh em: - Đèn pin - Đèn bàn học - Đèn trần, đèn tường trong nhà - Đèn pha xe đạp, xe máy - Đèn trang trí, đèn ngủ
Em tìm hiểu thêm
- Ngoài pin, người ta còn dùng các nguồn điện khác như ắc-quy (hình 6) và đi-na-mô (hình 7) để cung cấp điện. - Điện dùng trong gia đình được lấy từ nhà máy điện, truyền qua hệ thống dây đến ổ điện trong nhà.
🎯 Ghi nhớ: - Mạch điện thắp sáng đơn giản gồm: nguồn điện (pin), công tắc, bóng đèn và dây dẫn. - Dây dẫn nối các bộ phận lại và cho dòng điện đi qua. Nguồn điện cung cấp điện giúp đèn sáng. Công tắc dùng để đóng, ngắt điện. - Đèn chỉ sáng khi mạch kín (công tắc đóng) và được mắc đúng cách. - Không nối trực tiếp hai cực của pin với nhau.