Giải Khoa_hoc_5-KNTT_61845 trang 8
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 8–9
Nguon: Khoa Hoc 5 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 8 – 9)
Bài 1: Thành phần và vai trò của đất
Đây là bài học có nhiều câu hỏi để các em tự khám phá. Cô sẽ hướng dẫn từng câu nhé.
Câu hỏi mở đầu
Đề bài: Ngoài ánh sáng mặt trời và không khí, cây ở hình 1 còn cần gì để sống?
Ngoài ánh sáng mặt trời và không khí, cây còn cần: - Nước để cây không bị khô héo. - Đất để cây bám rễ và hút chất dinh dưỡng. - Chất dinh dưỡng có trong đất giúp cây lớn lên.
1. Một số thành phần của đất
Đề bài: Quan sát, đọc thông tin trong hình và cho biết:
Câu a: Thực vật lấy từ đất những gì để sống và phát triển?
Thực vật (cây cối) lấy từ đất: - Nước - Chất khoáng và chất hữu cơ (mùn) làm thức ăn cho cây Nhờ rễ cắm sâu trong đất, cây hút được nước và chất dinh dưỡng để lớn lên.
Câu b: Vì sao một số động vật có thể sống được trong đất?
Một số động vật như giun đất, kiến, dế... sống được trong đất vì: - Trong đất có không khí để chúng thở. - Trong đất có nước giúp chúng không bị khô. - Trong đất có thức ăn (chất hữu cơ, rễ cây, lá mục...).
Câu c: Theo em, đất có những thành phần nào?
Đất gồm các thành phần: - Chất khoáng - Chất hữu cơ (mùn) - Không khí - Nước
2. Em tập làm nhà khoa học
a) Thí nghiệm "Có gì trong đất?"
Chuẩn bị: Hai cốc thuỷ tinh trong suốt, một chai nước sạch, một cốc đất vườn, đũa khuấy, nắp cốc, găng tay.
Thí nghiệm 1
Đề bài: Rót nước vào cốc thuỷ tinh. Cho một cục đất khô vào cốc nước. Dự đoán và rút ra kết luận.
Dự đoán: Khi thả cục đất khô vào nước, em sẽ thấy có những bọt khí nổi lên mặt nước. Kết quả: Đúng như dự đoán, có nhiều bọt khí thoát ra từ cục đất. Kết luận: Trong đất có không khí. Khi nước thấm vào đất, không khí bị đẩy ra ngoài tạo thành bọt khí.
Thí nghiệm 2
Đề bài: Cho đất vào cốc thuỷ tinh và đậy kín. Để cốc đất dưới ánh nắng khoảng một giờ. Dự đoán và rút ra kết luận.
Dự đoán: Sau khoảng một giờ, em sẽ thấy có những giọt nước nhỏ đọng trên thành cốc và mặt trong của nắp. Kết quả: Đúng như dự đoán, thành cốc có hơi nước mờ và giọt nước nhỏ. Kết luận: Trong đất có nước. Khi gặp nắng nóng, nước trong đất bốc hơi lên, gặp thành cốc lạnh thì đọng lại thành giọt.
Thảo luận: Qua hai thí nghiệm, theo em đất có những thành phần nào?
Qua hai thí nghiệm, em thấy trong đất có không khí (thí nghiệm 1) và nước (thí nghiệm 2).
b) Quan sát hình 5
Đề bài: Quan sát hình 5 và mô tả thí nghiệm. Theo em, thí nghiệm này cho biết thành phần nào của đất?
Mô tả thí nghiệm: - Bước 1 (5a): Cho đất vào cốc nước. - Bước 2 (5b): Dùng đũa khuấy đất đều trong nước. - Bước 3 (5c): Để yên cho lắng xuống. Khi lắng, đất chia thành các lớp: lớp nặng (cát, sỏi) nằm dưới, lớp nhẹ chất hữu cơ (mùn) nổi lên trên. Kết luận: Thí nghiệm này cho biết trong đất có chất hữu cơ (mùn) và chất khoáng (cát, sỏi). Vì các phần này nặng nhẹ khác nhau nên lắng thành từng lớp riêng.
🎯 Ghi nhớ: Đất gồm 4 thành phần chính là chất khoáng, chất hữu cơ (mùn), không khí và nước. Nhờ những thành phần này, đất nuôi cây lớn lên và là nơi sống của nhiều động vật nhỏ.