Giải Khoa_hoc_5-KNTT_61845 trang 62
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 62–63
Bài 16: Sự lớn lên và phát triển của động vật
Trước khi đi vào chi tiết, cô lưu ý nhỏ với các em: số trang in trên góc sách là 60 – 61, nhưng nội dung vẫn là Bài 16 mà chúng ta cần học nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Bài học này giúp các em tìm hiểu hai nội dung chính:
- Vòng đời của một số động vật đẻ trứng và sự lớn lên của con non nở ra từ trứng.
- Vòng đời của một số động vật đẻ con và sự lớn lên của con non được sinh ra từ thú mẹ.
Phần trang này tập trung vào động vật đẻ trứng. Kiến thức cốt lõi:
Đối với động vật đẻ trứng, trứng sau khi được thụ tinh nở thành con non hoặc ấu trùng. Chúng phát triển qua các giai đoạn trung gian để thành con trưởng thành.
Có hai kiểu con non/ấu trùng:
| Kiểu | Đặc điểm | Ví dụ |
|---|---|---|
| Ấu trùng khác hẳn con trưởng thành | Hình dạng rất khác bố mẹ | Ếch, bướm, muỗi |
| Con non/ấu trùng giống con trưởng thành | Hình dạng tương tự bố mẹ | Châu chấu, gián, gà, vịt, cá |
Câu hỏi mở đầu
Đề: Ếch là loài động vật đẻ con hay đẻ trứng? Hình dạng con non của ếch giống hay khác với bố mẹ của chúng?
Trả lời:
- Ếch là loài động vật đẻ trứng.
- Hình dạng con non của ếch (nòng nọc) rất khác với bố mẹ. Nòng nọc có đuôi, sống dưới nước và biết bơi như cá, trong khi ếch trưởng thành có 4 chân, không có đuôi và sống được cả trên cạn.
Hoạt động khám phá: Quan sát hình 2 đến 6
Câu 1: Nêu tên các giai đoạn phát triển chính trong vòng đời của con vật
Trả lời theo từng hình:
- Hình 2 – Vòng đời của ếch: Trứng → Nòng nọc (có đuôi) → Nòng nọc có chân → Ếch con → Ếch trưởng thành.
- Hình 3 – Vòng đời của châu chấu: Trứng → Ấu trùng (lột xác qua nhiều lần) → Châu chấu trưởng thành.
- Hình 4 – Vòng đời của muỗi: Trứng → Ấu trùng (bọ gậy) → Nhộng → Muỗi trưởng thành.
- Hình 5 – Vòng đời của cá hồi: Trứng → Cá con mới nở → Cá con → Cá trưởng thành.
- Hình 6 – Vòng đời của vịt: Trứng được thụ tinh → Vịt con mới nở từ trứng → Vịt con → Vịt trưởng thành.
Câu 2: Con non mới nở ra từ trứng có hoàn toàn giống với bố mẹ của chúng không?
Trả lời: Không hoàn toàn giống nhau. Có thể chia thành hai trường hợp:
- Khác hẳn bố mẹ: ếch, muỗi, bướm... Ví dụ nòng nọc của ếch hay bọ gậy của muỗi trông không giống bố mẹ chút nào.
- Giống bố mẹ (chỉ nhỏ hơn): châu chấu, gián, gà, vịt, cá... Con non chỉ nhỏ hơn và chưa hoàn thiện, nhưng hình dạng tổng thể đã gần giống bố mẹ.
Câu 3: Trình bày về sự lớn lên của con non hoặc ấu trùng nở ra từ trứng
Trả lời (lấy ví dụ con ếch theo SGK):
Ở ếch, trứng đã được thụ tinh nở ra thành nòng nọc có đuôi, biết bơi. Nòng nọc tiếp tục phát triển, bắt đầu mọc ra hai chân trước và hai chân sau, đuôi ngắn lại. Nòng nọc có chân phát triển thành ếch con với một mẩu đuôi nhỏ, hình dạng bên ngoài gần giống ếch trưởng thành. Cuối cùng ếch con hoàn tất quá trình phát triển trở thành ếch trưởng thành, có khả năng sinh sản.
Với các loài như châu chấu, cá, vịt thì con non lớn dần lên, các bộ phận hoàn thiện dần cho đến khi đạt kích thước và khả năng sinh sản của con trưởng thành.
Hoạt động vận dụng (cuối trang 61)
Đề: Tìm hiểu qua sách, báo, Internet về vòng đời của một số động vật đẻ trứng và vẽ sơ đồ đơn giản, ghi chú vòng đời của chúng.
Gợi ý làm bài: Các em có thể chọn một loài quen thuộc, ví dụ con bướm:
Trứng → Sâu (ấu trùng) → Nhộng (kén) → Bướm trưởng thành.
Sau đó vẽ 4 ô nối với nhau bằng mũi tên thành vòng tròn, mỗi ô ghi tên một giai đoạn kèm hình minh họa đơn giản. Các em cũng có thể chọn gà, rùa, kiến... và làm theo cách tương tự nhé.
Tóm lại, điểm quan trọng nhất của bài là: động vật đẻ trứng phát triển qua nhiều giai đoạn, và con non lúc mới nở có thể giống hoặc khác bố mẹ tùy loài. Các em nhớ phân biệt được hai nhóm này là nắm chắc bài rồi đó.