Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 49
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 49–50
Tóm tắt lý thuyết: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc
Đây là phần tiếp nối bài tập tìm hiểu cấu tạo đoạn văn. Điều quan trọng nhất nằm ở khung Ghi nhớ:
Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc thường có 3 phần:
- Mở đầu: Giới thiệu sự việc và nêu ấn tượng chung về sự việc.
- Triển khai: Nêu tình cảm, cảm xúc về những chi tiết nổi bật của sự việc.
- Kết thúc: Nêu ý nghĩa của sự việc; khẳng định lại tình cảm, cảm xúc đối với sự việc.
Bài 1 (phần b, c, d): Tìm hiểu đoạn văn
Câu b. Chọn nội dung tương ứng với mỗi phần của đoạn văn
Đề cho bảng ghép phần với nội dung. Em chú ý: nội dung trong bảng đề bị xếp lệch để mình ghép lại cho đúng theo Ghi nhớ.
| Phần | Nội dung đúng |
|---|---|
| Mở đầu | Nêu tên sự việc; thời gian, địa điểm diễn ra sự việc; ấn tượng chung về sự việc. |
| Triển khai | Nêu tình cảm, cảm xúc về những chi tiết nổi bật của sự việc (khung cảnh, hoạt động, người tham gia,…). |
| Kết thúc | Nêu ý nghĩa của sự việc; khẳng định lại tình cảm, cảm xúc đối với sự việc. |
Lý do: Cách ghép này khớp hoàn toàn với khung Ghi nhớ ở cuối trang. Mở đầu luôn giới thiệu sự việc và ấn tượng chung; phần triển khai đi sâu vào chi tiết và cảm xúc; phần kết thúc nâng lên ý nghĩa và khẳng định lại tình cảm.
Câu c. Trong phần triển khai, những chi tiết nào nói về ngày hội gây ấn tượng với người viết?
Đây là câu trả lời dựa trên đoạn văn cụ thể (không in đầy đủ trong ảnh). Cách làm:
- Đọc kỹ phần triển khai, gạch chân các chi tiết miêu tả ngày hội: khung cảnh (cờ hoa, không gian náo nhiệt), hoạt động (các trò chơi, biểu diễn, thi đấu), người tham gia (đông vui, hào hứng).
- Những chi tiết để lại ấn tượng thường là chi tiết được tả kỹ, có hình ảnh sinh động và đi kèm cảm xúc của người viết.
Câu d. Tình cảm, cảm xúc của người viết được bộc lộ qua những từ ngữ, câu văn nào?
Cách tìm:
- Chú ý các từ ngữ chỉ cảm xúc trực tiếp: vui sướng, háo hức, tự hào, xúc động, thích thú, khó quên,…
- Chú ý các câu cảm thán hoặc câu khẳng định bộc lộ tình cảm, ví dụ: "Em yêu biết bao ngày hội ấy!", "Đó là một kỉ niệm em không thể nào quên.".
Bài 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn
Đây là câu trao đổi, em dựa vào gợi ý (G) để trả lời:
- Đoạn văn có mấy phần? → Thường có 3 phần: mở đầu, triển khai, kết thúc.
- Nội dung chính mỗi phần? → Mở đầu giới thiệu và nêu ấn tượng chung; triển khai nêu cảm xúc về các chi tiết nổi bật; kết thúc nêu ý nghĩa và khẳng định lại tình cảm.
- Có những cách nào để thể hiện tình cảm, cảm xúc?
- Dùng từ ngữ chỉ cảm xúc trực tiếp (vui, tự hào, xúc động…).
- Dùng câu cảm thán.
- Miêu tả chi tiết khiến cảm xúc bộc lộ gián tiếp qua hình ảnh.
Phần vận dụng (biểu tượng ngôi nhà)
1. Nói với người thân về một việc em đã làm được trong ngày. Nêu tình cảm, cảm xúc khi thực hiện và hoàn thành công việc đó.
Gợi ý cho em một mẫu nói ngắn:
"Hôm nay con đã tự gấp gọn quần áo và sắp xếp lại góc học tập. Lúc làm, con thấy hơi mỏi tay nhưng rất chăm chú. Khi nhìn căn phòng gọn gàng, con thấy vui và tự hào vì mình đã làm được một việc có ích."
Em nhớ nêu rõ: việc đã làm + cảm xúc khi làm + cảm xúc khi hoàn thành.
2. Tìm đọc một cuốn sách viết về một miền đất.
Đây là yêu cầu đọc mở rộng. Em có thể chọn:
- Phía tây Trường Sơn của Vũ Hùng (NXB Kim Đồng)
- Quê nội của Võ Quảng (NXB Kim Đồng)
Khi đọc, em ghi lại tên sách, tác giả và một điều em ấn tượng nhất về miền đất trong sách.
Bài 10: Những búp chè trên cây cổ thụ (Phần ĐỌC)
Khởi động
Trao đổi với bạn về một đồ uống mà em yêu thích (tên gọi, nguồn gốc, cách pha, hương vị,…).
Gợi ý cách trả lời theo từng ý:
- Tên gọi: ví dụ nước cam, trà sữa, sữa đậu nành, nước chanh…
- Nguồn gốc: làm từ nguyên liệu gì (cam tươi, lá trà, đậu nành…).
- Cách pha: các bước đơn giản (vắt cam, pha với nước và đường…).
- Hương vị: chua ngọt, mát lạnh, thơm…
Mẫu ngắn:
"Em thích nhất là nước chanh. Nước chanh làm từ quả chanh tươi vắt lấy nước, pha thêm chút đường và nước lọc, thêm vài viên đá. Khi uống có vị chua chua, ngọt ngọt và rất mát, giúp em tỉnh táo vào những ngày nóng."
Mở đầu bài đọc
Trang này mới giới thiệu đoạn đầu của bài. Nội dung chính:
- Nhân vật "tôi" có một người bạn người Mông tên là Thào A Sùng.
- Mỗi lần gặp, "tôi" được nghe cậu kể về bản làng Tà Xùa quê hương cậu, về những cây chè cổ thụ cao lớn với giọng đầy tự hào.
- Cậu luôn trăn trở vì còn ít người biết đến chè Tà Xùa.
Phần bài tập đọc hiểu chi tiết sẽ nằm ở các trang sau, nên ở trang 48 này em chỉ cần nắm nội dung mở đầu và trả lời câu khởi động nhé.
Nếu em gửi tiếp các trang sau của bài "Những búp chè trên cây cổ thụ", cô sẽ giải đầy đủ phần câu hỏi đọc hiểu cho em.