Giải Tiếng Việt 5 - Tập Một trang 59
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 59–60
Tóm tắt lý thuyết
Trang 57 là phần cuối bài đọc về hang Sơn Đoòng kèm 5 câu hỏi tìm hiểu bài. Trang 58 là bài Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đồng nghĩa (từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau).
Câu 1: Những câu in đậm trong văn bản cho biết điều gì?
Hai câu in đậm là:
- "Sơn Đoòng là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới."
- "Sơn Đoòng sở hữu hệ sinh thái đặc biệt."
Những câu này là câu chủ đề của từng đoạn, cho biết nội dung chính mà đoạn văn sẽ nói tới (một câu nói về kích thước, một câu nói về hệ sinh thái). Nhờ vậy người đọc dễ nắm ý chính của mỗi đoạn.
Câu 2: Quá trình hình thành hang Sơn Đoòng được giới thiệu như thế nào?
Phần này nằm ở đoạn đầu bài đọc (trang trước). Theo bài, hang Sơn Đoòng được hình thành do nước chảy bào mòn lớp đá vôi trong lòng núi qua hàng triệu năm, tạo nên một hang động khổng lồ.
Câu 3: Những chi tiết nào cho thấy hang Sơn Đoòng rất lớn?
- Chiều dài lên tới 9 ki-lô-mét.
- Thể tích 38,5 triệu mét khối.
- Có thể chứa tới 68 máy bay cỡ lớn Bô-inh 777.
- Hoặc chứa cả một khu phố sầm uất với những toà nhà cao 40 tầng.
→ Tác giả dùng cách so sánh với những vật quen thuộc, to lớn để giúp ta hình dung được độ "khủng" của hang.
Câu 4: Nêu những điều đặc biệt của hệ sinh thái trong hang Sơn Đoòng.
- Có một khu rừng nguyên sinh tuyệt đẹp với thảm thực vật phong phú, khác lạ.
- Cây cối khá mỏng manh dù là cây thân gỗ.
- Là nơi trú ngụ của nhiều loài động vật (cá, nhện, cuốn chiếu, bọ cạp...) có đặc điểm chung là không có mắt và cơ thể trong suốt.
Câu 5: Tưởng tượng em là hướng dẫn viên du lịch, hãy giới thiệu hang Sơn Đoòng với du khách.
Gợi ý bài làm:
Kính chào quý khách! Hôm nay tôi xin giới thiệu với mọi người một kì quan của Việt Nam: hang Sơn Đoòng. Đây là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới, được ghi nhận từ năm 2013. Hang dài tới 9 ki-lô-mét, rộng đến mức có thể chứa cả một khu phố cao tầng. Đặc biệt, bên trong hang còn có cả một khu rừng nguyên sinh và nhiều loài sinh vật kì lạ không có mắt, cơ thể trong suốt. Năm 2020, Sơn Đoòng được vinh danh là một trong 20 kì quan phá vỡ kỉ lục tự nhiên. Mời quý khách cùng khám phá vẻ đẹp huyền bí này nhé!
Bài 1: Chọn từ thích hợp thay cho bông hoa trong mỗi thành ngữ
Các từ cho sẵn: lớn, nơi, ước, lượt, yên, lành
| Câu | Thành ngữ hoàn chỉnh | Từ điền |
|---|---|---|
| a | Ngày lành tháng tốt | lành |
| b | Năm lần bảy lượt | lượt |
| c | Sóng yên biển lặng | yên |
| d | Cầu được ước thấy | ước |
| e | Đao to búa lớn | lớn |
| g | Đi đến nơi về đến chốn | nơi |
Cách làm: từ cần tìm phải đồng nghĩa với từ in đậm trong từng thành ngữ (lành ↔ tốt, lượt ↔ lần, yên ↔ lặng, ước ↔ cầu, lớn ↔ to, nơi ↔ chốn).
Bài 2: Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ in đậm trong đoạn thơ
- nho nhỏ → nhỏ bé, nhỏ nhắn, be bé
- trông → nhìn, ngắm, ngó
- mênh mông → bao la, bát ngát, rộng lớn
Bài 3: Chọn từ thích hợp trong ngoặc đơn để hoàn thành đoạn văn
| Vị trí | Các từ cho sẵn | Từ chọn |
|---|---|---|
| (1) | bé mọn, bé con, bé nhỏ | bé nhỏ |
| (2) | khô cằn, khô khan, khô khốc | khô khan |
| (3) | trong sáng, trong lành, trong xanh | trong lành |
| (4) | dịu mềm, dịu nhẹ, dịu ngọt | dịu mềm |
| (5) | sức lực, sức vóc, sức sống | sức sống |
Giải thích: tuy các từ gần nghĩa nhau nhưng ta phải chọn từ hợp ngữ cảnh nhất. Ví dụ "giọt mưa bé nhỏ", "mặt đất khô khan", "không khí trong lành", "mặt đất dịu mềm", "mưa mang lại sức sống" đều là cách kết hợp tự nhiên, đúng nghĩa nhất.
Bài 4: Viết đoạn văn (4 – 5 câu) về một cảnh đẹp thiên nhiên, có sử dụng 2 – 3 từ đồng nghĩa
Gợi ý bài làm (từ đồng nghĩa được in đậm):
Quê em có một cánh đồng lúa mênh mông, bát ngát trải dài tới tận chân trời. Mỗi buổi sáng, mặt trời rực rỡ, chói chang chiếu xuống làm những giọt sương long lanh như hạt ngọc. Gió thổi nhè nhẹ, sóng lúa nhấp nhô trông thật êm đềm. Đứng giữa khung cảnh ấy, em cảm thấy lòng mình thật bình yên và yêu quê hương biết bao.
Trong đoạn trên, cô đã dùng các cặp từ đồng nghĩa: mênh mông – bát ngát và rực rỡ – chói chang. Em có thể thay bằng cảnh khác như biển, núi, dòng sông... mà em yêu thích nhé!
