Giải Tiếng Việt 5 - Tập Một trang 93

BÀI TẬP VỀ TỪ ĐIỂN

Câu 2

Đề bài: Đọc các thông tin về từ đọc trong từ điển dưới đây và trả lời câu hỏi.

[Hình ảnh cho thấy mục từ "đọc" với các nghĩa: 1. Phát thành lời những điều đã được viết ra theo đúng trình tự; 2. Tiếp nhận nội dung của một tập hợp kí hiệu bằng cách nhìn vào các kí hiệu; 3. Thu lấy thông tin từ một thiết bị lưu trữ của máy tính; 4. Hiểu rõ điều gì bằng cách nhìn vào những biểu hiện bên ngoài]

*a. Từ đọc là danh từ, động từ hay tính từ?*

Trả lời: Từ đọc là động từ. Giải thích: Từ đọc chỉ hành động, việc làm (đọc sách, đọc báo, đọc thông tin...) nên là động từ.

*b. Nghĩa gốc của từ đọc là gì?*

Trả lời: Nghĩa gốc của từ đọc là: Phát thành lời những điều đã được viết ra theo đúng trình tự. Giải thích: Trong từ điển, nghĩa gốc thường được đánh số 1 và là nghĩa cơ bản, thông dụng nhất của từ.

*c. Từ đọc có mấy nghĩa chuyển?*

Trả lời: Từ đọc có 3 nghĩa chuyển (nghĩa số 2, 3, 4). Giải thích: - Nghĩa 1 là nghĩa gốc - Nghĩa 2, 3, 4 là các nghĩa chuyển, mở rộng từ nghĩa gốc

d. Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ được sắp xếp như thế nào?

Trả lời: Nghĩa gốc và nghĩa chuyển được sắp xếp theo thứ tự đánh số (1, 2, 3, 4...). Giải thích: - Nghĩa gốc đứng đầu (số 1) - Các nghĩa chuyển theo sau (số 2, 3, 4...) - Sắp xếp từ nghĩa thông dụng đến nghĩa ít dùng hơn

---

Câu 3

Đề bài: Tra cứu nghĩa của các từ dưới đây:

học tập | tập trung | trôi chảy

Cách giải

Hướng dẫn tra cứu: 1. học tập: Động từ - Học hỏi và thực hành để có kiến thức, kĩ năng 2. tập trung: Động từ - Tụ họp lại một chỗ; chú ý, dồn hết sức vào một việc 3. trôi chảy: Tính từ - Nói hoặc viết một cách tự nhiên, dễ dàng, không vướng víu

🎯 Ghi nhớ: Khi tra từ điển, cần chú ý: loại từ (động từ, danh từ, tính từ), nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ.

---

Câu 4

Đề bài: Đặt câu với 1 nghĩa chuyển của mỗi từ ở bài tập 3.

Cách giải

Đặt câu với nghĩa chuyển: 1. học tập (nghĩa chuyển: noi theo, làm theo): - "Em học tập tấm gương chăm chỉ của chị." 2. tập trung (nghĩa chuyển: chú ý, dồn sức vào một việc): - "Em cần tập trung nghe giảng trong giờ học." 3. trôi chảy (nghĩa chuyển: diễn ra suôn sẻ, tự nhiên): - "Buổi biểu diễn văn nghệ diễn ra rất trôi chảy."

---

TÌM HIỂU CÁCH VIẾT ĐOẠN VĂN GIỚI THIỆU NHÂN VẬT TRONG MỘT CUỐN SÁCH

Câu 1

Đề bài: Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.

[Đoạn văn giới thiệu về nhân vật Mi-lô từ cuốn sách Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính]

a. Đoạn văn trên có nội dung chính là gì? Chọn đáp án đúng.

Trả lời: Đáp án đúng là B. Giới thiệu về nhân vật Mi-lô trong cuốn sách Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính. Giải thích: - Đáp án A chỉ nói về tình cảm, chưa đầy đủ - Đáp án B đúng vì đoạn văn giới thiệu toàn diện về Mi-lô - Đáp án C chỉ nói về độc giả, không phải nội dung chính - Đáp án D quá chung chung

b. Tìm phần mở đầu và kết thúc của đoạn văn. Mỗi phần cho biết thông tin gì?

Trả lời: Phần mở đầu: "Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính của tác giả E-lê-na Pha-vi-li và Phran-xét-ca Ca-va-lô là cuốn sách thú vị kể về 100 phụ nữ nổi tiếng toàn cầu. Trong đó, người để lại ấn tượng mạnh nhất là Mi-lô – nữ nghệ sĩ trống người Cu-ba." - Thông tin: Giới thiệu cuốn sách và nhân vật Mi-lô Phần kết thúc: "Nhờ tài năng, sự nỗ lực và niềm tin của Mi-lô, thế giới đã có một nghệ sĩ trống nổi tiếng. Mi-lô đã trở thành tấm gương về lòng quyết tâm theo đuổi ước mơ." - Thông tin: Khẳng định giá trị, ý nghĩa của nhân vật Mi-lô

c. Phần triển khai nói về những đặc điểm nào của nhân vật Mi-lô? Với mỗi đặc điểm, người viết đã đưa những dẫn chứng gì (về hành động, suy nghĩ,... của nhân vật)?

Trả lời: Đoạn văn triển khai 3 đặc điểm chính của Mi-lô: Đặc điểm 1: Có năng khiếu âm nhạc - Dẫn chứng 1: "Ngay từ nhỏ, Mi-lô đã bộc lộ rõ năng khiếu âm nhạc của mình." - Dẫn chứng 2: "Trong tim-pan-ni, công-ga, bông-gô,..., loại nào cô cũng chơi được." Đặc điểm 2: Có ước mơ và quyết tâm theo đuổi - Dẫn chứng 1: "Mi-lô mơ ước trở thành một nghệ sĩ trống, mặc dù ở quê hương cô, chỉ con trai mới được chơi trống." - Dẫn chứng 2: "Cô quyết tâm theo đuổi ước mơ của mình." Đặc điểm 3: Kiên trì, nỗ lực không ngừng - Dẫn chứng 1: "Hằng ngày, cô rèn khả năng cảm nhận âm thanh bằng cách lắng nghe những tiếng động xung quanh: tiếng lá đu đưa, tiếng chim rúc vỗ cánh,..." - Dẫn chứng 2: "Với sự kiên trì, cô đã thuyết phục được cha cho tham gia lớp học nhạc." - Dẫn chứng 3: "Trải qua bao khó khăn, Mi-lô vẫn tin: 'Sẽ đến một ngày mình được chơi trong một ban nhạc thứ thiệt!'"

🎯 Ghi nhớ: Đoạn văn giới thiệu nhân vật gồm 3 phần: Mở đầu (giới thiệu sách và nhân vật), Triển khai (nêu đặc điểm và dẫn chứng), Kết thúc (khẳng định giá trị nhân vật).