Giải Tiếng Việt 5 - Tập Một trang 135
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 135–136
TRANG 135
Trang này là phần cuối của bài đọc về tranh làng Hồ, kèm theo phần Từ ngữ giải thích và 5 câu hỏi cần giải.
Câu 1
Đề bài: Kể tên những bức tranh làng Hồ được nhắc tới trong bài.
Cách giải
Bước 1: Đọc lại đoạn văn, tìm những tên tranh được nhắc đến. Bước 2: Liệt kê theo thứ tự xuất hiện trong bài: - Lợn ăn cây ráy - Đàn gà mẹ con Đáp án: Hai bức tranh làng Hồ được nhắc tới trong bài là: - Lợn ăn cây ráy - Đàn gà mẹ con
🎯 Ghi nhớ: Khi tìm thông tin trong bài, em cần đọc kỹ và gạch chân những từ khóa quan trọng.
Câu 2
Đề bài: Hai bức tranh Lợn ăn cây ráy và Đàn gà mẹ con được miêu tả như thế nào?
Cách giải
Bước 1: Tìm đoạn văn miêu tả hai bức tranh này. Bước 2: Tóm tắt nội dung miêu tả: Bức tranh "Lợn ăn cây ráy": - Màu đen không pha bằng thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc thiết tha đến đồng quê đất nước - Chất rơm bếp, than của cỏi chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá Bức tranh "Đàn gà mẹ con": - Cái màu trắng điệp cũng là một sự sáng tạo góp phần vào kho tàng màu sắc của dân tộc trong hội họa - Màu trắng ấy càng ngậm càng ưa nhìn - Những hạt cát của điệp trắng nhập nhánh muôn ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ thẩm mỹ cho khuôn mặt, tăng thêm sống động cho dáng người trong tranh
🎯 Ghi nhớ: Khi miêu tả, cần chú ý đến màu sắc, chất liệu và cảm nhận về bức tranh.
Câu 3
Đề bài: Kĩ thuật tạo màu của tranh làng Hồ có gì đặc biệt?
Cách giải
Bước 1: Tìm những câu nói về cách tạo màu trong bài. Bước 2: Tóm tắt những điểm đặc biệt: Đáp án: Kĩ thuật tạo màu của tranh làng Hồ có những điểm đặc biệt sau: - Màu đen: Không pha bằng thuốc mà luyện bằng bột than của chất rơm bếp, than của cỏi chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá - Màu trắng điệp: Được tạo bằng bột lấy từ vỏ sò, vỏ điệp ở biển trộn với hồ loãng nấu bằng bột nếp tạo thành - Màu trắng này càng ngậm càng ưa nhìn, những hạt cát của điệp trắng nhập nhánh muôn ngàn hạt phấn làm tăng vẻ đẹp cho tranh
🎯 Ghi nhớ: Tranh làng Hồ dùng nguyên liệu tự nhiên từ thiên nhiên Việt Nam để tạo màu, rất độc đáo và đặc sắc.
Câu 4
Đề bài: Tác giả biết ơn những người nghệ sĩ dân gian làng Hồ vì điều gì? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.
A. Vì họ đã phản ánh cuộc sống rất chân thực, giản dị, hồm hỉnh.
B. Vì họ đã tạo nên những bức tranh từ tình yêu quê hương, đất nước tha thiết.
C. Vì kĩ thuật vẽ tranh của họ đã đạt đến mức độ sâu sắc, tinh tế.
Cách 1: Phân tích từng đáp án
Bước 1: Đọc lại đoạn văn cuối để hiểu ý tác giả. Bước 2: Xem xét từng đáp án: - Đáp án A: Đúng một phần, nhưng chưa đầy đủ - Đáp án B: Đúng nhất - tác giả nhấn mạnh tranh làng Hồ được tạo ra từ tình yêu quê hương đất nước, dùng nguyên liệu từ thiên nhiên Việt Nam - Đáp án C: Đúng một phần về kĩ thuật Đáp án đúng nhất: B Vì trong bài, tác giả nhấn mạnh rằng màu sắc của tranh làng Hồ được tạo từ những chất liệu "gợi nhắc thiết tha đến đồng quê đất nước", thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc của người nghệ nhân.
Cách 2: Dựa vào nội dung chính của bài
Nội dung chính của bài văn là giới thiệu về kĩ thuật tạo màu độc đáo của tranh làng Hồ, với những nguyên liệu từ thiên nhiên Việt Nam (than rơm, than lá tre, vỏ sò, vỏ điệp...). Điều này cho thấy người nghệ nhân đã dùng tình yêu quê hương để sáng tạo nên những bức tranh mang đậm bản sắc dân tộc. → Chọn đáp án B
🎯 Ghi nhớ: Khi đọc văn, cần nắm được ý chính và thông điệp mà tác giả muốn truyền tải.
Câu 5
Đề bài: Nêu cảm nhận của em khi ngắm những bức tranh làng Hồ.
Cách giải
Đây là câu hỏi mở, em có thể trả lời theo cảm nhận riêng của mình. Dưới đây là gợi ý: Gợi ý trả lời: Khi ngắm những bức tranh làng Hồ, em cảm thấy: - Thích thú và vui vẻ vì những hình ảnh trong tranh rất gần gũi, quen thuộc với cuộc sống nông thôn (gà mẹ con, lợn ăn cỏ...) - Ngưỡng mộ tài năng của các nghệ nhân đã tạo ra những bức tranh đẹp từ nguyên liệu đơn giản - Tự hào về nghề truyền thống của dân tộc, về sự khéo léo và sáng tạo của ông cha ta - Yêu quý hơn quê hương đất nước, muốn giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống này
🎯 Ghi nhớ: Khi viết cảm nhận, em nên nói rõ mình cảm thấy thế nào và tại sao lại có cảm giác đó.
TRANG 136
Trang này thuộc phần LUYỆN TỪ VÀ CÂU với chủ đề LUYỆN TẬP VỀ ĐIỆP TỪ, ĐIỆP NGỮ, gồm 3 bài tập.
Bài 1
Đề bài: Xác định điệp từ, điệp ngữ trong những câu thơ, đoạn văn ở cột A. Chọn câu, đoạn phù hợp với ý nêu tác dụng của biện pháp đó ở cột B.
Cách giải
Bước 1: Đọc từng câu ở cột A, tìm điệp từ/điệp ngữ (từ hoặc cụm từ lặp lại). Bước 2: Xác định tác dụng của điệp từ/điệp ngữ đó. Bước 3: Nối với ý phù hợp ở cột B.
| Cột A | Điệp từ/Điệp ngữ | Cột B (Tác dụng) |
|---|---|---|
| a. Ngủ yên, ngủ yên, cò ơi, chớ sợ Cành có mẹm mẹ đã sàn tay nặng | Điệp từ: "ngủ yên" (lặp 2 lần) | Lặp lại lời vỗ về của "cô mẹ", tạo nên âm hưởng của lời ru ngọt ngào, qua đó nhấn mạnh về đẹp bình dị mà thanh cao của loài hoa này |
| b. Trong đám gì đẹp bằng sen Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng Nhị vàng, bông trắng, lá xanh Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn | Điệp ngữ: "Lá xanh, bông trắng" và "Nhị vàng, bông trắng, lá xanh" (đảo ngược thứ tự) | Làm nổi bật các bộ phận của hoa sen, phần nào cũng đẹp đẽ, từ đó nhấn mạnh về đẹp bình dị mà thanh cao của loài hoa này |
| c. Thoắt cái, lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu. Thoắt cái, trăng lồng lành một con mưa tuyết trên những cánh đào, lê, mận. Thoắt cái, gió xuân hây hấy nồng nàn với những bông hoa lay ơn màu đen những hiểm quỷ | Điệp ngữ: "Thoắt cái" (lặp 3 lần) | Làm nổi bật sự thay đổi nhanh chóng của vạn vật |
Đáp án: - Câu a → Tác dụng: Lặp lại lời vỗ về của "cô mẹ", tạo nên âm hưởng của lời ru ngọt ngào, qua đó nhấn mạnh tình yêu thương của "cô mẹ" đối với con. - Câu b → Tác dụng: Làm nổi bật các bộ phận của hoa sen, phần nào cũng đẹp đẽ, từ đó nhấn mạnh vẻ đẹp bình dị mà thanh cao của loài hoa này. - Câu c → Tác dụng: Làm nổi bật sự thay đổi nhanh chóng của vạn vật.
🎯 Ghi nhớ: Điệp từ, điệp ngữ giúp nhấn mạnh ý nghĩa, tạo nhịp điệu và làm cho câu văn sinh động hơn.
Bài 2
Đề bài: Xác định điệp từ, điệp ngữ trong đoạn thơ dưới đây và nêu tác dụng của biện pháp điệp từ, điệp ngữ đó.
Nếu thế giới không có trẻ con
Ai sẽ dạy bông hoa học nói
Ai sẽ tô biến hoá màu vàng
Ai sẽ nhớt hương thơm vào túi?
Cách giải
Bước 1: Tìm từ hoặc cụm từ lặp lại trong đoạn thơ. Điệp ngữ: "Ai sẽ" (lặp lại 3 lần ở đầu 3 câu cuối) Bước 2: Xác định tác dụng: Tác dụng của điệp ngữ "Ai sẽ": - Nhấn mạnh vai trò quan trọng của trẻ con trong cuộc sống - Tạo nhịp điệu đều đặn cho đoạn thơ, giúp câu thơ dễ nhớ, dễ đọc - Thể hiện sự lo lắng, băn khoăn của tác giả về một thế giới không có trẻ con - Làm nổi bật những việc làm đáng yêu, trong sáng mà chỉ trẻ con mới làm được
🎯 Ghi nhớ: Điệp ngữ ở đầu câu giúp tạo nhịp điệu và nhấn mạnh ý nghĩa.
Bài 3
Đề bài: Viết 2 – 3 câu thể hiện tình cảm, cảm xúc về một đoạn thơ, đoạn văn ở bài tập 1 hoặc bài tập 2, trong đó có sử dụng biện pháp điệp từ, điệp ngữ.
Cách 1: Viết về bài thơ "Ca dao" (bài 1b)
Em rất thích bài thơ về hoa sen. Lá xanh, bông trắng, nhị vàng - ba màu sắc đẹp đẽ, hài hòa. Hoa sen đẹp, hoa sen trong sáng. Dù mọc trong bùn nhưng hoa vẫn thơm ngát, vẫn tươi đẹp. Em muốn học tập tinh thần cao đẹp của hoa sen.
Giải thích:
- Điệp từ: "hoa sen" (lặp 3 lần)
- Điệp từ: "vẫn" (lặp 2 lần)
- Tác dụng: Nhấn mạnh vẻ đẹp và tinh thần của hoa sen
Cách 2: Viết về bài thơ "Nếu thế giới không có trẻ con" (bài 2)
Bài thơ làm em suy nghĩ nhiều về trẻ con. Trẻ con thật quan trọng, trẻ con thật đáng yêu. Nếu không có trẻ con, cuộc sống sẽ buồn tẻ. Nếu không có trẻ con, thế giới sẽ thiếu đi tiếng cười. Nếu không có trẻ con, ai sẽ mang lại niềm vui cho mọi người?
Giải thích:
- Điệp ngữ: "trẻ con" (lặp nhiều lần)
- Điệp ngữ: "Nếu không có trẻ con" (lặp 3 lần)
- Tác dụng: Nhấn mạnh tầm quan trọng của trẻ con trong cuộc sống
🎯 Ghi nhớ: Khi viết văn có sử dụng điệp từ, điệp ngữ, em cần lặp lại từ hoặc cụm từ một cách tự nhiên, phù hợp với nội dung và cảm xúc muốn truyền tải.
✅ Đã giải xong tất cả các bài tập trên trang 135 – 136