Giải Giáo Dục Công Dân 6 trang 7
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 7–8
Bài: Truyền thống gia đình, dòng họ
Phần 2: Ý nghĩa của truyền thống gia đình, dòng họ
Câu a
Đề bài: Việc tự hào về truyền thống gia đình, dòng họ đã giúp ích gì cho Dung?
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ trường hợp của Dung
Dung xa nhà lên huyện học. Mỗi khi gặp khó khăn, Dung nhớ tới ông ngoại - người cần cù lao động, khai khẩn đất đai để trồng trọt, chăn nuôi. Bố mẹ Dung cũng không quản khó khăn, vất vả để phát triển kinh tế.
Bước 2: Xác định những lợi ích mà Dung nhận được
Đáp án: Việc tự hào về truyền thống gia đình, dòng họ đã giúp ích cho Dung: - Có động lực học tập: Dung cảm thấy tự hào về tinh thần lao động chăm chỉ, không ngại khó của ông ngoại và bố mẹ. Nhờ đó, bạn có thêm động lực để tiếp tục học tập tốt dù ở xa nhà. - Có niềm tin vượt qua khó khăn: Mỗi khi gặp trở ngại trong cuộc sống hay học tập, Dung lại nhớ đến tấm gương của người thân, từ đó có thêm nghị lực để vượt qua. - Hình thành nhân cách tốt đẹp: Dung học được đức tính cần cù, chịu khó từ truyền thống gia đình.
Câu b
Đề bài: Việc duy trì nền nếp, gia phong đã đem lại điều gì cho gia đình Nam?
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ trường hợp của gia đình Nam
Gia đình Nam có nhiều thế hệ sống chung một nhà. Họ duy trì nền nếp, gia phong "kính trên, nhường dưới", "uống nước nhớ nguồn". Mỗi thế hệ có nếp nghĩ, cách sống khác nhau nhưng mọi người biết chia sẻ, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của nhau.
Bước 2: Xác định những điều tốt đẹp mà gia đình Nam có được
Đáp án: Việc duy trì nền nếp, gia phong đã đem lại cho gia đình Nam: - Cuộc sống gia đình đoàn kết: Các thành viên gắn bó, yêu thương nhau. - Không khí gia đình vui vẻ, đầm ấm: Dù nhiều thế hệ sống chung nhưng vẫn hòa thuận. - Mọi người biết tôn trọng lẫn nhau: Dù có sự khác biệt về nếp nghĩ, cách sống giữa các thế hệ nhưng họ vẫn biết lắng nghe, chia sẻ. - Truyền thống tốt đẹp được gìn giữ: Gia phong "kính trên nhường dưới", "uống nước nhớ nguồn" được duy trì qua nhiều thế hệ.
Câu c
Đề bài: Theo em, truyền thống gia đình, dòng họ có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội?
Cách giải
Đáp án: Đối với cá nhân: - Giúp mỗi người có thêm kinh nghiệm sống và sức mạnh tinh thần - Tạo động lực phấn đấu, vượt qua khó khăn - Hình thành nhân cách, đạo đức tốt đẹp - Có niềm tự hào về nguồn gốc của mình Đối với gia đình: - Gắn kết các thành viên trong gia đình - Tạo nên cuộc sống gia đình đoàn kết, hạnh phúc - Giúp các thế hệ hiểu và tôn trọng lẫn nhau Đối với xã hội: - Góp phần làm phong phú truyền thống, bản sắc dân tộc Việt Nam - Xây dựng xã hội văn minh, giàu tình nghĩa - Bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp
Phần 3: Giữ gìn và phát huy truyền thống gia đình, dòng họ
Câu a
Đề bài: Theo em, việc làm của Linh và gia đình sẽ mang đến cảm xúc như thế nào cho người thân?
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ trường hợp của Linh
Linh háo hức mong chờ đến sáng mùng một Tết Nguyên đán. Khi đó, mọi thành viên trong gia đình đều tụ họp đông đủ, cùng nhau đi chúc tết ông bà và những người thân trong gia đình, dòng họ. Linh còn học được nhiều lời chúc ý nghĩa để chúc mừng ông bà, bố mẹ và người thân.
Bước 2: Xác định cảm xúc của người thân
Đáp án: Việc làm của Linh và gia đình sẽ mang đến cho người thân những cảm xúc: - Vui vẻ, hạnh phúc: Được sum họp cùng con cháu trong ngày Tết - Ấm áp, xúc động: Nhận được những lời chúc ý nghĩa từ con cháu - Tự hào: Thấy con cháu biết giữ gìn truyền thống tốt đẹp của gia đình - Yêu thương: Cảm nhận được tình cảm gắn bó giữa các thành viên trong gia đình
Câu b
Đề bài: Em có suy nghĩ gì về mong muốn của bạn An?
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ trường hợp của An
Tuổi thơ của An gắn bó với tiếng đàn bầu vì bà ngoại và mẹ đều là nghệ sĩ đàn bầu nổi tiếng. Từ nhỏ, An đã được tập đàn cùng bà và mẹ. Giờ đây, kĩ thuật đánh đàn của An đã khá điêu luyện. An luôn mong muốn sẽ có nhiều cơ hội mang nét độc đáo của tiếng đàn bầu Việt Nam giới thiệu với bạn bè trong nước và quốc tế.
Bước 2: Nêu suy nghĩ về mong muốn của An
Đáp án: Suy nghĩ của em về mong muốn của bạn An: - Đây là mong muốn rất đáng trân trọng và đáng ngưỡng mộ. An không chỉ giữ gìn truyền thống gia đình mà còn muốn phát huy, lan tỏa nét đẹp văn hóa dân tộc. - An là người biết trân trọng truyền thống gia đình. Bạn đã chăm chỉ học đàn từ nhỏ, tiếp nối nghề của bà và mẹ. - Mong muốn của An thể hiện lòng yêu nước. Bạn muốn giới thiệu nhạc cụ truyền thống Việt Nam ra thế giới, góp phần quảng bá văn hóa dân tộc. - Em ủng hộ và mong An sẽ thực hiện được ước mơ của mình.
Câu c
Đề bài: Từ việc làm của gia đình bạn Linh và bạn An, theo em mỗi người cần làm gì để giữ gìn, phát huy truyền thống gia đình, dòng họ?
Cách giải
Đáp án: Để giữ gìn, phát huy truyền thống gia đình, dòng họ, mỗi người cần: 1. Tìm hiểu về truyền thống gia đình, dòng họ: - Hỏi ông bà, cha mẹ về lịch sử, truyền thống của gia đình - Tìm hiểu về những người đi trước trong dòng họ 2. Tự hào về truyền thống tốt đẹp: - Trân trọng những giá trị tốt đẹp mà gia đình, dòng họ đã xây dựng - Kể cho bạn bè nghe về truyền thống đáng tự hào của gia đình mình 3. Thực hiện những việc làm cụ thể: - Tham gia các hoạt động sum họp gia đình (như Linh đi chúc Tết cùng gia đình) - Học hỏi, tiếp nối nghề truyền thống của gia đình (như An học đàn bầu) - Giữ gìn nền nếp, gia phong tốt đẹp - Kính trọng ông bà, cha mẹ, yêu thương anh chị em 4. Phát huy truyền thống: - Làm những việc phù hợp với khả năng để lan tỏa truyền thống tốt đẹp - Sống và học tập xứng đáng với truyền thống gia đình
Phần Luyện tập
Bài 1
Đề bài: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
Câu a
Ý kiến: Lao động cần cù, chăm chỉ là một nét đẹp của truyền thống gia đình, dòng họ.
Đáp án: ĐỒNG TÌNH Lí do: - Lao động cần cù, chăm chỉ là đức tính tốt đẹp, đáng trân trọng - Đây là truyền thống quý báu của nhiều gia đình, dòng họ Việt Nam - Nhờ lao động cần cù mà gia đình có cuộc sống ấm no, hạnh phúc - Đức tính này cần được gìn giữ và truyền lại cho các thế hệ sau
Câu b
Ý kiến: Giữ gìn truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ là thể hiện lòng trân trọng và biết ơn với cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
Đáp án: ĐỒNG TÌNH Lí do: - Truyền thống gia đình là những giá trị tốt đẹp do ông bà, cha mẹ, tổ tiên xây dựng và gìn giữ qua nhiều thế hệ - Khi ta giữ gìn truyền thống, tức là ta trân trọng công sức của những người đi trước - Đây cũng là cách thể hiện lòng biết ơn đối với ông bà, cha mẹ, tổ tiên - Phù hợp với đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam
Câu c
Ý kiến: Chỉ những gia đình, dòng họ giàu mới có truyền thống đáng tự hào.
Đáp án: KHÔNG ĐỒNG TÌNH Lí do: - Truyền thống gia đình không phụ thuộc vào giàu hay nghèo - Mọi gia đình đều có thể có truyền thống tốt đẹp như: yêu thương nhau, hiếu thảo, cần cù lao động, hiếu học, giữ nghề truyền thống... - Nhiều gia đình không giàu có nhưng vẫn có truyền thống rất đáng tự hào (ví dụ: truyền thống hiếu học, truyền thống yêu nước...) - Giá trị của truyền thống nằm ở ý nghĩa tinh thần, đạo đức chứ không phải ở vật chất
Bài 2: Xử lí tình huống
Đề bài: Dòng họ Nguyễn Huy của Bình có truyền thống hiếu học. Hằng năm, cứ vào đầu năm học, dòng họ lại tổ chức trao phần thưởng cho con cháu đạt thành tích cao trong học tập và thi đỗ đại học. Năm nay, Bình không được nhận phần thưởng vì kết quả học tập của bạn chưa cao.
Câu hỏi: Theo em, Bình cần làm gì để phát huy truyền thống hiếu học của dòng họ?
Cách giải
Đáp án: Để phát huy truyền thống hiếu học của dòng họ, Bình cần: 1. Về nhận thức: - Không nản chí, buồn bã vì chưa được nhận thưởng - Coi đây là động lực để cố gắng hơn - Tự hào về truyền thống hiếu học của dòng họ và quyết tâm tiếp nối 2. Về hành động cụ thể: - Xác định nguyên nhân khiến kết quả học tập chưa cao (chưa chăm chỉ, phương pháp học chưa đúng, môn nào còn yếu...) - Lập kế hoạch học tập cụ thể, khoa học - Chăm chỉ học tập hơn: Nghe giảng trên lớp, làm bài tập đầy đủ, ôn bài thường xuyên - Nhờ thầy cô, bạn bè giúp đỡ những môn còn yếu - Học hỏi kinh nghiệm từ anh chị em trong dòng họ đã đạt thành tích cao - Kiên trì, nỗ lực để năm sau đạt kết quả tốt hơn 3. Thái độ đúng đắn: - Vui mừng, chúc mừng những anh chị em được nhận thưởng - Lấy họ làm tấm gương để noi theo
💡 Mẹo nhớ: "Biết - Hiểu - Tự hào - Làm theo" - Biết: Tìm hiểu về truyền thống gia đình, dòng họ - Hiểu: Hiểu được ý nghĩa của truyền thống đó - Tự hào: Trân trọng và tự hào về truyền thống tốt đẹp - Làm theo: Thực hiện những việc làm cụ thể để giữ gìn và phát huy
🎯 Ghi nhớ: - Truyền thống gia đình, dòng họ là những giá trị tốt đẹp được gìn giữ qua nhiều thế hệ - Truyền thống giúp ta có thêm kinh nghiệm, sức mạnh và góp phần làm phong phú bản sắc dân tộc - Mỗi người cần tìm hiểu, tự hào và có những việc làm phù hợp để giữ gìn, phát huy truyền thống gia đình, dòng họ