Giải Giáo Dục Công Dân 6 trang 13
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 13–14
Hai trang này gồm phần cuối của Bài 2 "Yêu thương con người" (Luyện tập – Vận dụng) và phần mở đầu Bài 3 "Siêng năng, kiên trì". Cô sẽ tóm tắt lý thuyết và giải chi tiết từng câu nhé.
Tóm tắt lý thuyết (cuối Bài 2)
Tình yêu thương con người mang lại niềm vui, sự tin tưởng vào bản thân và cuộc sống; giúp con người có thêm sức mạnh vượt qua khó khăn; làm cho quan hệ giữa người với người thêm gần gũi, gắn bó; góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, lành mạnh. Người biết yêu thương sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng. Đây là truyền thống quý báu của dân tộc, cần được giữ gìn và phát huy.
Bài tập Luyện tập (trang 12)
Câu 1: Tìm câu ca dao, tục ngữ về yêu thương con người và thảo luận ý nghĩa
Một số câu tiêu biểu:
| Câu ca dao, tục ngữ | Ý nghĩa |
|---|---|
| Thương người như thể thương thân | Hãy yêu thương người khác như chính bản thân mình |
| Lá lành đùm lá rách | Người có điều kiện hơn nên giúp đỡ, che chở người khó khăn |
| Bầu ơi thương lấy bí cùng / Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn | Dù không cùng huyết thống, mọi người vẫn cần đùm bọc nhau |
| Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ | Khi một người gặp hoạn nạn, cả cộng đồng cùng cảm thông, lo lắng |
| Nhiễu điều phủ lấy giá gương / Người trong một nước phải thương nhau cùng | Cùng là người Việt thì phải biết yêu thương, đoàn kết |
Những câu này đều nhắc nhở ta sống nhân ái, biết chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau.
Câu 2: Em đồng tình hay không đồng tình với việc làm của bạn nào? Vì sao?
Tình huống 1: Hai chị em Hà mải chơi, để một mình bố lo việc nhà khi mẹ ốm, không giúp đỡ, không động viên mẹ.
- Đáp án: Không đồng tình.
- Lý do: Hai chị em ích kỷ, chỉ biết hưởng thụ, thiếu sự quan tâm và yêu thương đối với bố mẹ. Khi mẹ ốm, các bạn cần phụ giúp việc nhà và hỏi han, động viên mẹ.
Tình huống 2: Mai đến trò chuyện, cùng chơi với Lan – bạn học sinh khuyết tật mới chuyển đến lớp.
- Đáp án: Đồng tình.
- Lý do: Mai biết quan tâm, không kỳ thị bạn khuyết tật, giúp Lan bớt mặc cảm và hòa nhập với lớp. Đó là biểu hiện đẹp của tình yêu thương con người.
Tình huống 3: Phúc thường sang chơi, rủ các bạn quét dọn nhà, nhổ cỏ và trò chuyện với bà cụ neo đơn.
- Đáp án: Đồng tình.
- Lý do: Phúc biết quan tâm, giúp đỡ người già cô đơn cả về vật chất lẫn tinh thần. Việc làm này thể hiện lòng nhân ái và truyền cảm hứng tốt cho bạn bè.
Câu 3: Sắm vai xử lí tình huống
Tình huống 1: Bố mẹ cho tiền ủng hộ người khó khăn, nhưng bạn rủ em dùng tiền đó chơi điện tử.
- Cách xử lí: Em từ chối lời rủ rê và giải thích cho bạn hiểu số tiền này dành để giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, không được dùng sai mục đích. Em khuyên bạn cùng tham gia ủng hộ để chia sẻ với mọi người.
Tình huống 2: Lớp tổ chức thăm, tặng quà Hoa (mẹ bị bệnh hiểm nghèo) nhưng một số bạn không muốn tham gia.
- Cách xử lí: Em động viên các bạn cùng tham gia, giải thích rằng Hoa đang rất cần sự sẻ chia. Một món quà nhỏ hay lời động viên cũng giúp Hoa có thêm nghị lực. Giúp bạn lúc khó khăn chính là biểu hiện của tình yêu thương con người.
Bài tập Vận dụng (trang 12)
Câu 1: Vẽ tranh mang thông điệp yêu thương con người
Gợi ý: Em có thể vẽ cảnh các bạn nhỏ nắm tay nhau, cảnh giúp đỡ người già qua đường, quyên góp ủng hộ đồng bào lũ lụt, hoặc bàn tay đỡ trái tim. Kèm khẩu hiệu như "Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình" hay "Trao yêu thương – nhận hạnh phúc".
Câu 2: Lập kế hoạch giúp đỡ một bạn có hoàn cảnh khó khăn
Đây là bài thực hành, em tự thực hiện theo gợi ý sau:
| Nội dung | Cụ thể |
|---|---|
| Chọn đối tượng | Một bạn trong lớp/trường có hoàn cảnh khó khăn |
| Cách giúp đỡ | Tặng sách vở, quần áo; kèm bạn học bài; động viên tinh thần |
| Thời gian | Trong tuần / tháng |
| Người cùng làm | Nhóm bạn, lớp, thầy cô |
| Kết quả mong muốn | Bạn vui hơn, học tốt hơn, hòa đồng hơn |
Bài 3: Siêng năng, kiên trì (trang 13)
Mục tiêu bài học
Sau bài học, học sinh có thể:
- Nêu được khái niệm, biểu hiện của siêng năng, kiên trì.
- Nhận biết ý nghĩa của siêng năng, kiên trì.
- Siêng năng, kiên trì trong lao động, học tập và cuộc sống hằng ngày.
- Đánh giá được sự siêng năng, kiên trì của bản thân và người khác.
- Quý trọng người siêng năng, kiên trì; góp ý cho bạn còn lười biếng, nản lòng.
Khởi động: Trò chơi "Ai nhanh hơn"
Tìm câu ca dao, tục ngữ về siêng năng, kiên trì:
| Câu | Ý nghĩa |
|---|---|
| Có công mài sắt, có ngày nên kim | Kiên trì, bền bỉ thì việc khó cũng thành công |
| Kiến tha lâu cũng đầy tổ | Chăm chỉ làm dần dần sẽ có thành quả lớn |
| Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ | Chịu khó lao động mới có cái ăn |
| Cần cù bù thông minh | Siêng năng có thể bù lại sự kém thông minh |
| Năng nhặt chặt bị | Chăm chỉ góp nhặt sẽ tích lũy được nhiều |
Khám phá – Truyện "Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi"
Câu a) Mạc Đĩnh Chi đã nỗ lực như thế nào để thi đỗ Trạng nguyên?
Mạc Đĩnh Chi nhà nghèo không được đi học nên:
- Tranh thủ ghé qua lớp học gần nhà, đứng ngoài cửa nghe thầy giảng.
- Ban ngày đi nhặt củi kiếm sống, tối về lại lo ôn luyện, học bài.
- Không có đèn, cậu bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sáng để học.
- Không có giấy, cậu dùng lá để tập viết.
Nhờ siêng năng, kiên trì, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, ông đã thi đỗ Trạng nguyên – học vị Tiến sĩ cao nhất.
Câu b) Em hiểu thế nào là siêng năng, kiên trì?
- Siêng năng là đức tính chăm chỉ, cần cù, tự giác làm việc một cách thường xuyên, đều đặn.
- Kiên trì là sự quyết tâm làm đến cùng, không bỏ dở dù gặp khó khăn, gian khổ.
Như vậy, người siêng năng, kiên trì luôn miệt mài làm việc, học tập và bền bỉ vượt qua trở ngại để đạt được mục tiêu, giống như tấm gương Mạc Đĩnh Chi.
Nếu em muốn cô soạn thêm phần biểu hiện và ý nghĩa của siêng năng, kiên trì ở các trang tiếp theo, cứ gửi ảnh cho cô nhé.