Giải Ngữ Văn 6 - Tập 1 trang 39
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Ngữ Văn · Trang 39–40
PHẦN GIỚI THIỆU BÀI HỌC
Nội dung trang 39:
Trang này giới thiệu bài học với:
- Tên bài: Gõ cửa trái tim
- Câu thơ mở đầu:
- "Công cha như núi Thái Sơn
- Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra."
- (Ca dao Việt Nam)
Mục "GIỚI THIỆU BÀI HỌC" nêu rõ:
- Mỗi người cần có gia đình ấm áp, nhưng gia đình chỉ hạnh phúc khi mọi thành viên gắn kết và đáp ứng hạnh phúc cho nhau
- Bài học giúp học sinh "gõ cửa trái tim" mọi người, cảm nhận tình yêu thương trong gia đình và trân trọng những yêu thương đó
Mục "YÊU CẦU CẦN ĐẠT" liệt kê các mục tiêu học tập về:
- Nhận biết nét độc đáo của thơ qua ngôn từ, hình ảnh, biện pháp tu từ
- Nhận biết ẩn dụ và tác dụng của ẩn dụ
- Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ
- Trình bày ý kiến về vấn đề đời sống
- Nhận ái, yêu gia đình và vẻ đẹp thiên nhiên
PHẦN ĐỌC - TRI THỨC NGỮ VĂN (Trang 39)
Nội dung lý thuyết:
1. Một số đặc điểm của thơ
- Thơ được sáng tác theo thể thơ với đặc điểm về số tiếng, số dòng trong mỗi bài
- Ngôn ngữ thơ có đặc điểm: giàu nhạc điệu, hình ảnh, sử dụng nhiều biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, điệp ngữ...)
- Nội dung thơ là tình cảm, cảm xúc của nhà thơ. Thơ có yếu tố tự sự và miêu tả nhưng chủ yếu là phương tiện để bộc lộ tình cảm, cảm xúc
2. Ẩn dụ
Ẩn dụ là biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng, nhằm tăng khả năng gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
VÀN BẢN ĐỌC (Trang 39)
Trang này giới thiệu 3 văn bản sẽ học:
- Chuyện cổ tích về loài người - Xuân Quỳnh
- Mây và sóng - Rabindranath Tagore
- Bức tranh của em gái tôi - Ta Duy Anh
VÀN BẢN 1 - TRƯỚC KHI ĐỌC (Trang 39)
Câu 1
Đề bài: Nếu tên một truyện kể về nguồn gốc loài người trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam hoặc văn học nước ngoài mà em biết. Trong truyện kể đó, sự ra đời của loài người có điều gì kì lạ?
Cách giải
Bước 1: Nhớ lại các truyện kể về nguồn gốc loài người
Có nhiều truyện kể về nguồn gốc con người trong văn học dân gian:
- Truyện Lạc Long Quân - Âu Cơ (Việt Nam)
- Truyện Thần Nữ Oa tạo người (Trung Quốc)
- Truyện Adam và Eva (Kinh Thánh)
Bước 2: Chọn một truyện và nêu điều kì lạ
Đáp án: Em chọn truyện Lạc Long Quân - Âu Cơ trong văn học dân gian Việt Nam. Điều kì lạ trong truyện: - Lạc Long Quân là con rồng (thần biển), Âu Cơ là tiên nữ (thần núi) - Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng, nở ra trăm người con - Sau đó cha mẹ chia tay: 50 con theo cha về biển, 50 con theo mẹ lên núi - Đây là nguồn gốc của dân tộc Việt Nam - con Rồng cháu Tiên
Câu 2
Đề bài: Đọc một bài thơ hoặc đoạn thơ viết về tình cảm gia đình mà em biết.
Cách giải
Bước 1: Chọn một bài thơ về tình cảm gia đình
Có thể chọn các bài thơ quen thuộc như:
- Bếp lửa - Bằng Việt
- Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh
- Quê hương - Tế Hanh
- Hoặc các câu ca dao về cha mẹ
Bước 2: Trình bày bài thơ đã chọn
Đáp án: Em chọn đoạn thơ ca dao Việt Nam về công cha nghĩa mẹ: "Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra Một lòng thờ mẹ kính cha Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con." Bài thơ ca ngợi công lao to lớn của cha mẹ và nhắc nhở con cái phải biết hiếu thảo.
💡 Mẹo nhớ: Khi viết về tình cảm gia đình, hãy chọn những bài thơ, câu ca dao mà em thực sự cảm nhận được sự ấm áp, gần gũi. Điều đó giúp em diễn đạt chân thành hơn.
🎯 Ghi nhớ: Trang 39-40 là phần mở đầu bài học "Gõ cửa trái tim", giới thiệu kiến thức về thơ, ẩn dụ và hai câu hỏi chuẩn bị trước khi đọc văn bản chính. Các bài tập chính sẽ nằm ở các trang tiếp theo khi học sinh đọc và phân tích 3 văn bản.