Giải Ngữ Văn 6 - Tập 1 trang 81
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Ngữ Văn · Trang 81–82
Phần hướng dẫn: TÌM Ý VÀ LẬP DÀN Ý
b. Tìm ý
Nội dung hướng dẫn:
Sách giới thiệu các cách tìm ý cho bài kể chuyện:
Cách 1 — Đặt câu hỏi và trả lời
Tự đặt các câu hỏi: Chuyện gì? Khi nào? Ở đâu? Ai? Vì sao? Thế nào? Rồi trả lời từng câu.
💡 Mẹo nhớ: Nhớ công thức 5W1H (What - When - Where - Who - Why - How) để không bỏ sót chi tiết quan trọng.
Cách 2 — Hình dung, tưởng tượng
Nhắm mắt lại và hình dung về câu chuyện trong trí nhớ. Viết nhanh những gì xuất hiện trong tâm trí, dù thoáng qua, bằng vài cụm từ hoặc câu ngắn.
Cách 3 — Sử dụng kí vật
Tìm lại những kí vật (nếu có) liên quan đến câu chuyện em định kể: bức tranh, món quà, bài hát, đồng nhất kí... Những vật này sẽ gợi lại cho em những điều đã xảy ra.
Cách 4 — Phỏng vấn
Nếu có thể, hãy tới gặp những người có liên quan đến câu chuyện, phỏng vấn họ và ghi chép lại.
Cách 5 — Kể trải nghiệm cho bạn nghe
Kể trải nghiệm của em cho các bạn trong nhóm nghe. Các bạn sẽ hỏi em về những chi tiết quan trọng của câu chuyện. Hãy ghi lại để bổ sung cho câu chuyện của mình.
c. Lập dàn ý
Nội dung hướng dẫn:
Sách hướng dẫn cách sắp xếp các ý đã tìm được thành một dàn ý:
Cấu trúc dàn ý gồm 3 phần:
1. Mở bài: Giới thiệu câu chuyện
2. Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện
- Giới thiệu thời gian, không gian xảy ra câu chuyện và những nhân vật có liên quan
- Kể lại các sự việc trong câu chuyện theo trình tự hợp lí (thời gian, không gian, nguyên nhân – kết quả, mức độ quan trọng của sự việc...)
- Sự việc 1
- Sự việc 2
- Sự việc 3
- ...
3. Kết bài: Nêu cảm xúc của người viết và rút ra ý nghĩa, sự quan trọng của trải nghiệm đối với bản thân
💡 Mẹo nhớ: Dàn ý như bộ xương của bài văn - Mở (giới thiệu), Thân (kể chi tiết), Kết (cảm xúc và ý nghĩa).
Phần 2: VIẾT BÀI
Nội dung hướng dẫn:
Bám sát dàn ý khi viết bài. Xem lại những lưu ý khi viết bài ở bài Tôi và các bạn.
Ngoài ra, em cần lưu ý thêm:
- Sử dụng các chi tiết miêu tả thời gian, không gian, nhân vật và diễn biến câu chuyện
- Rút ra kết luận thuyết phục về ý nghĩa, sự quan trọng của trải nghiệm đối với bản thân
Phần 3: CHỈNH SỬA BÀI VIẾT
Nội dung hướng dẫn:
Rà soát, tự chỉnh sửa bài viết của em theo những gợi ý trong bảng sau:
Bảng kiểm tra chỉnh sửa bài viết:
| Yêu cầu | Gợi ý chỉnh sửa |
|---|---|
| Giới thiệu được trải nghiệm. | Nếu chưa giới thiệu được trải nghiệm, hãy viết một hoặc một vài câu giới thiệu câu chuyện em định kể. |
| Sử dụng nhất quán từ ngữ xưng hô. | Khoanh tròn những từ ngữ chỉ người kể chuyện trong bài viết. Nếu chưa nhất quán, cần sửa lại. |
| Tập trung vào sự việc đã xảy ra. | Bổ sung các thông tin cần thiết để người đọc hiểu được câu chuyện (nếu thấy thiếu); lược bớt các chi tiết thừa, dài dòng, không tập trung vào câu chuyện. |
| Sắp xếp các sự việc, chi tiết theo trình tự hợp lí. | Đánh số vào các sự việc. Nếu trình tự các sự việc, chi tiết chưa hợp lí, hãy sắp xếp lại. Có thể bổ sung từ ngữ để liên kết các sự việc, chi tiết. |
| Có các chi tiết miêu tả cụ thể về thời gian, không gian, nhân vật và diễn biến câu chuyện. | Bổ sung các chi tiết về thời gian, không gian, nhân vật và diễn biến câu chuyện (nếu thấy thiếu). |
| Thể hiện được cảm xúc trước sự việc được kể. | Gạch dưới những từ ngữ thể hiện cảm xúc trước sự việc. Nếu chưa có hoặc chưa đủ thì cần bổ sung. |
| Lí giải được ý nghĩa, sự quan trọng của trải nghiệm. | Đánh dấu những câu văn lí giải ý nghĩa, tầm quan trọng của trải nghiệm. Nếu chưa thuyết phục, hãy điều chỉnh. |
| Bảo đảm yêu cầu về chính tả và diện đạt. | Ra soát lỗi chính tả và diện đạt (dùng từ, đặt câu,...). Chỉnh sửa nếu phát hiện có lỗi. |
Hướng dẫn thêm:
Em có thể chỉnh sửa bài viết bằng cách nhờ bạn đọc, góp ý cho bài viết của mình bằng một số câu hỏi, chẳng hạn:
- Phần nào của bài viết bạn thấy còn chưa rõ?
- Cần bổ sung nội dung gì cho bài viết?
- Nên lược bỏ câu hay đoạn nào trong bài viết?
- Bài viết có mắc lỗi chính tả và diện đạt không?
🎯 Ghi nhớ: - Tìm ý bằng nhiều cách: đặt câu hỏi, hình dung, dùng kí vật, phỏng vấn, kể cho bạn nghe - Lập dàn ý theo cấu trúc: Mở bài - Thân bài - Kết bài - Viết bài với chi tiết miêu tả cụ thể về thời gian, không gian, nhân vật - Chỉnh sửa kỹ lưỡng theo bảng kiểm tra, nhờ bạn góp ý để hoàn thiện bài viết