Giải Giáo Dục Công Dân 7 trang 55

Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn GiĂ¡o Dá»¥c CĂ´ng DĂ¢n · Trang 55–56

Tóm tắt lý thuyết

Phần đầu (trang 54) gồm hình minh họa buổi tọa đàm "Phòng, chống tệ nạn xã hội" với các việc làm tích cực: tập thể thao, có lối sống giản dị, lành mạnh. Phần ghi nhớ tóm lại 3 ý chính:

Khái niệm và nguyên nhân

Tệ nạn xã hội là những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu cho đời sống.
Các loại phổ biến: ma túy, mại dâm, cờ bạc, mê tín dị đoan, nghiện rượu bia...
Nguyên nhân: thiếu kiến thức, thiếu kĩ năng sống; lười lao động, ham chơi, đua đòi, thích hưởng thụ; ảnh hưởng tiêu cực từ gia đình, xã hội.
Hậu quả: hại sức khỏe, tâm lí, tính mạng, kinh tế; gây rối loạn trật tự xã hội; cản trở sự phát triển đất nước.

Quy định pháp luật

Được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), Luật Phòng, chống ma túy 2021...
Pháp luật nghiêm cấm tham gia tệ nạn dưới mọi hình thức.
Hình thức xử lí: cảnh cáo, xử phạt hành chính, phạt tù, tử hình... tùy mức độ vi phạm.

Trách nhiệm của học sinh: chăm chỉ học tập, sống lành mạnh; tuân thủ và tuyên truyền pháp luật; phê phán, tố cáo hành vi vi phạm; tích cực tham gia hoạt động phòng chống.

Câu hỏi mở đầu (về các bức tranh)

a) Trong những bức tranh trên, các bạn đã làm gì để phòng, chống tệ nạn xã hội?

Các bạn đã:

Tập thể thao để rèn luyện sức khỏe.
Xây dựng lối sống giản dị, lành mạnh.
Tổ chức buổi tọa đàm tuyên truyền về phòng, chống tệ nạn xã hội.

b) Em hãy kể thêm những việc học sinh cần làm để phòng, chống tệ nạn xã hội.

Chăm chỉ học tập, tìm hiểu kiến thức và rèn kĩ năng sống.
Không tò mò, thử nghiệm ma túy, cờ bạc, rượu bia.
Tham gia các câu lạc bộ, hoạt động ngoại khóa bổ ích.
Tuyên truyền cho bạn bè, người thân về tác hại của tệ nạn.
Báo với thầy cô, người lớn hoặc cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm.

LUYỆN TẬP

Bài 1: Đồng tình hay không đồng tình với ý kiến

a) "Những người mắc tệ nạn xã hội đều là người xấu."

Không đồng tình. Người mắc tệ nạn có thể do bị lừa gạt, dụ dỗ, thiếu hiểu biết hoặc hoàn cảnh đẩy đưa. Họ cần được giúp đỡ, cảm thông và tạo điều kiện sửa chữa, chứ không nên quy chụp tất cả là người xấu.

b) "Trẻ em mắc vào tệ nạn xã hội sẽ ảnh hưởng không tốt đến tương lai của bản thân."

Đồng tình. Tệ nạn xã hội hủy hoại sức khỏe, tâm lí, làm sa sút việc học tập, đạo đức, khiến trẻ mất đi cơ hội phát triển và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai.

c) "Phòng, chống tệ nạn xã hội là trách nhiệm của riêng cơ quan công an."

Không đồng tình. Đây là trách nhiệm chung của toàn xã hội: gia đình, nhà trường, các tổ chức và mỗi công dân, trong đó có học sinh, đều phải chung tay phòng chống.

Bài 2: Đồng tình hay không đồng tình với hành vi

a) "L rủ các bạn trong lớp cá cược bóng đá, ai thua phải bỏ tiền mua đồ ăn sáng cho người thắng."

Không đồng tình. Đây là hành vi cá cược, đánh bạc – một dạng tệ nạn xã hội, dù số tiền nhỏ. Nó tạo thói quen xấu, dễ dẫn đến cờ bạc lớn hơn về sau.

b) "Bà N dùng bánh kẹo để dụ dỗ trẻ em vận chuyển ma túy hộ mình."

Không đồng tình. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, lợi dụng và đẩy trẻ em vào con đường phạm tội liên quan đến ma túy. Cần lên án và tố giác.

c) "H kiên quyết từ chối khi được các bạn cùng lớp rủ đi xem bói."

Đồng tình. Xem bói là mê tín dị đoan. Hành động từ chối của H thể hiện thái độ đúng đắn, biết tránh xa tệ nạn xã hội.

Bài 3: Xử lí tình huống

a) Tình huống của A (thầy mo bảo có ma quỷ, yêu cầu đóng tiền cúng trừ tà)

Nếu là A, em sẽ:

Giải thích cho người dân hiểu trẻ bị sốt, nổi ban đỏ là dấu hiệu bệnh tật, cần đưa đến cơ sở y tế khám chữa, không phải do "ma quỷ".
Khuyên mọi người không tin lời thầy mo, không đóng tiền cúng trừ tà vì đó là mê tín dị đoan, vừa tốn tiền vừa làm bệnh nặng thêm.
Báo với chính quyền, cán bộ y tế địa phương để tuyên truyền và xử lí hành vi lợi dụng mê tín để trục lợi.

b) Tình huống của M (phát hiện anh trai trồng cây giống cây cần sa)

Nếu là M, em sẽ:

Nói chuyện với anh trai, cho anh biết cây cần sa là cây dùng điều chế ma túy, trồng và buôn bán là vi phạm pháp luật, có thể bị phạt tù.
Khuyên anh dừng ngay và phá bỏ số cây đó.
Nếu anh không nghe, báo với bố mẹ hoặc người lớn đáng tin cậy, hoặc trình báo cơ quan chức năng để ngăn chặn kịp thời.

c) Tình huống của S (anh trai muốn mượn tiền mừng tuổi để đánh bài ăn tiền)

Nếu là S, em sẽ:

Kiên quyết từ chối không cho anh mượn tiền để đánh bài, vì đánh bài ăn tiền là cờ bạc – tệ nạn xã hội.
Giải thích cho anh hiểu tác hại của cờ bạc: mất tiền, dễ nghiện, vi phạm pháp luật.
Khuyên anh không tham gia và rủ anh cùng rời khỏi nơi tụ tập đánh bài.

Bài 4: Chia sẻ những việc bản thân đã làm để phòng, chống tệ nạn xã hội

Gợi ý (em có thể dựa vào thực tế của mình):

Chăm chỉ học tập, tham gia hoạt động thể thao, văn nghệ lành mạnh.
Không tò mò thử rượu bia, thuốc lá, các chất gây nghiện.
Từ chối khi bị bạn bè rủ chơi game cá cược, xem bói.
Tuyên truyền cho bạn bè, em nhỏ về tác hại của tệ nạn xã hội.
Báo thầy cô khi thấy bạn có dấu hiệu sa vào tệ nạn.

VẬN DỤNG

Bài 1: Xây dựng tiết mục văn nghệ / tiểu phẩm tuyên truyền

Đây là hoạt động thực hành theo nhóm. Gợi ý:

Chọn chủ đề rõ ràng: tác hại của ma túy, cờ bạc, hoặc mê tín dị đoan.
Hình thức: bài hát, nhảy, kịch ngắn (tiểu phẩm) có tình huống và thông điệp.
Ví dụ tiểu phẩm: một bạn bị rủ rê thử ma túy nhưng nhờ bạn bè và thầy cô giúp đỡ đã từ chối và tránh được, qua đó gửi thông điệp "Hãy nói không với tệ nạn xã hội".

Bài 2: Vẽ tranh phê phán tệ nạn xã hội và thuyết minh

Đây là hoạt động cá nhân. Gợi ý:

Nội dung tranh: thể hiện sự đối lập giữa cuộc sống lành mạnh (học tập, thể thao) và hậu quả của tệ nạn (sức khỏe suy kiệt, gia đình tan vỡ).
Có thể vẽ hình ảnh "bàn tay từ chối ma túy", "dấu cấm" lên các tệ nạn.
Khi thuyết minh: nêu rõ thông điệp bức tranh, giải thích tại sao cần tránh xa tệ nạn và kêu gọi các bạn cùng hành động.

Em chú ý: nội dung cô giải nằm ở trang 54 và 55 của sách. Hai bài Vận dụng là hoạt động thực hành nên em cần tự làm theo gợi ý để gắn với thực tế của bản thân nhé. Nếu cần cô triển khai chi tiết một tiểu phẩm hoặc ý tưởng tranh cụ thể, cứ nói với cô.

Chế độ đọc sách →