Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 47

Hai trang này thuộc bài học phần Viết: "Kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật lịch sử". Đây là phần lý thuyết và hướng dẫn thực hành viết, không có bài tập hỏi – đáp như sách bài tập. Mình sẽ tóm tắt nội dung và phân tích kĩ để em nắm chắc cách làm bài nhé.

Phần 1: Bài viết tham khảo – "Mặt Trời thứ hai" (về Ê-đi-xơn)

Đây là đoạn cuối của bài văn mẫu kể về sự kiện Ê-đi-xơn "trình diễn" bóng đèn điện. Mình tóm tắt mạch nội dung:

• Trong các phát minh của Ê-đi-xơn, nổi tiếng nhất là bóng đèn dây tóc, gắn với sự kiện "trình diễn" đèn điện ngoài trời ngày 31/12/1879.
• Bối cảnh: trước đó nhân loại dùng đèn khí đốt ánh sáng yếu, gây mùi khó chịu; đèn hồ quang (1860) cũng chưa tối ưu.
• Diễn biến: báo Niu Oóc Hê-rôn đưa tin (21/12/1879), công chúng hoài nghi → Ê-đi-xơn cho treo hàng trăm bóng đèn ở Men-lô Pác → chuyến xe lửa chở hơn ba nghìn người đến chiêm ngưỡng → mọi nghi ngại được xua tan.
• Ý nghĩa: đánh dấu mốc quan trọng trong phát minh và phân phối điện; một năm sau ông lập công ti chiếu sáng, năm 1882 trạm phát điện đầu tiên ở Niu Oóc hoạt động.
• Kết: ánh sáng Ê-đi-xơn mang đến được ví như "Mặt Trời thứ hai", mở ra kỉ nguyên ánh sáng mới.

Điểm đáng học từ bài mẫu (các ô chú thích bên lề):

Chú thích từ khó:

• Sợi carbon: sợi đường kính 5–10 μm, thành phần chính là nguyên tử carbon, chịu nhiệt cao.
• Sợi đốt vonfam: hợp kim làm dây tóc bóng đèn, chịu nhiệt cao nhưng tuổi thọ ngắn.
• Điốt phát quang (LED): linh kiện bán dẫn cho dòng điện một chiều đi qua, phát sáng khi có dòng điện, độ bền cao, bức xạ nhiệt thấp.

Phần 2: Thực hành viết theo các bước – Bước 1: TRƯỚC KHI VIẾT

a. Lựa chọn đề tài

Em cần chọn một nhân vật và một sự việc:

• Nhân vật lịch sử: nhà quân sự, chính trị, khoa học, phát minh hoặc văn hoá... có câu chuyện đáng nhớ. Có thể là người Việt Nam hoặc nước ngoài, có đóng góp lớn cho đất nước hoặc nhân loại.
• Hoặc một người có tài năng xuất chúng, sáng tạo sản phẩm có ích cho cộng đồng mà em từng biết, tiếp xúc.
• Sau đó chọn một sự việc liên quan đến cuộc sống, thành tựu, chiến công của nhân vật mà em thấy thú vị.

Lưu ý mục đích và người đọc (ô bên phải):

• Mục đích viết: kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật lịch sử để nhiều người cùng biết và truyền cảm hứng.
• Người đọc: thầy cô, bạn bè, những người quan tâm đến cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật.

b. Tìm ý

Trả lời ba câu hỏi để tìm ý:

1. Sự việc diễn ra ở đâu, khi nào? Diễn ra như thế nào?
2. Sự việc đó có ý nghĩa như thế nào?
3. Em có suy nghĩ gì về sự việc được kể?

c. Lập dàn ý

Sắp xếp các ý đã tìm thành dàn ý ba phần:

Mở bài

• Giới thiệu đôi nét về nhân vật.
• Giới thiệu sự việc liên quan đến nhân vật.

Thân bài

• Kể diễn biến của sự việc (lưu ý dùng yếu tố miêu tả).
• Nêu ý nghĩa của sự việc.

Kết bài

• Nêu suy nghĩ và ấn tượng của người viết về sự việc.

Gợi ý vận dụng

Để dễ hình dung, em hãy đối chiếu bài mẫu về Ê-đi-xơn với dàn ý:

• Mở bài: giới thiệu Ê-đi-xơn và phát minh bóng đèn dây tóc.
• Thân bài: kể diễn biến sự kiện "trình diễn" đèn điện ngày 31/12/1879 (có miêu tả ánh sáng dìu dịu, đoàn xe lửa chở ba nghìn người) → nêu ý nghĩa (mốc quan trọng của phát minh và phân phối điện).
• Kết bài: ấn tượng "Mặt Trời thứ hai", mở ra kỉ nguyên ánh sáng.

Khi viết bài của riêng mình, em chỉ cần thay nhân vật và sự việc nhưng giữ nguyên cấu trúc và nhớ ba yêu cầu cốt lõi: kể đúng sự thật, có yếu tố miêu tả, và bộc lộ cảm nghĩ của bản thân.

Một lưu ý nhỏ: phần em gửi tương ứng với trang 46–47 trong sách (số trang in ở góc), nội dung là lý thuyết hướng dẫn viết nên không có "bài tập giải" theo nghĩa thông thường. Nếu em cần mình viết thử một bài văn mẫu hoàn chỉnh theo dàn ý này, cứ cho mình biết nhân vật em muốn chọn nhé.