Giải Công Nghệ 8 trang 67

TRANG 66 — Bài 12: Dụng cụ bảo vệ an toàn điện (phần cuối)

Phần đầu trang là lý thuyết giới thiệu hai dụng cụ: bút thử điện (Hình 12.6) và kìm điện (Hình 12.7). Sau đó là hai hoạt động cần làm.

Câu 1 — Hoạt động THỰC HÀNH

Đề bài: Sử dụng một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện.

• Chuẩn bị: bút thử điện, kìm điện, nguồn điện 220 V.
• Thực hành dùng bút thử điện để kiểm tra rò điện của đồ dùng điện, kiểm tra cách điện của dây dẫn. Ghi lại lưu ý khi dùng bút thử điện.
• Thực hành dùng kìm điện để cắt dây điện, kẹp giữ đầu dây. Ghi lại lưu ý khi dùng kìm điện.

Cách giải

Đây là bài thực hành thao tác. Thầy hướng dẫn em các bước làm và những lưu ý cần ghi vào vở.

1. Dùng bút thử điện để kiểm tra rò điện và cách điện

Các bước thao tác:

• Đặt ngón tay cái chạm vào kẹp kim loại ở đuôi bút.
• Đưa đầu bút thử chạm vào vị trí cần kiểm tra (vỏ đồ dùng điện, dây dẫn).
• Quan sát đèn báo:
• Đèn báo sáng → vị trí đó có điện (đồ dùng đang bị rò điện hoặc dây bị hở).
• Đèn báo không sáng → vị trí đó không có điện (an toàn).

💡 Lưu ý ghi vào vở khi dùng bút thử điện: - Luôn để ngón tay chạm vào kẹp kim loại thì đèn mới sáng được. - Chỉ dùng cho điện áp thấp (mạng điện gia đình 220 V), không dùng cho điện cao áp. - Tay phải khô ráo, không cầm vào phần đầu kim loại của bút.

2. Dùng kìm điện để cắt dây, kẹp giữ đầu dây

Các bước thao tác:

• Cầm chắc vào phần tay cầm đã bọc cách điện.
• Đưa đầu kìm vào đúng vị trí dây cần cắt hoặc cần kẹp.
• Dùng lực vừa phải để cắt đứt dây hoặc kẹp giữ chi tiết.

💡 Lưu ý ghi vào vở khi dùng kìm điện: - Chỉ cầm vào phần tay cầm có lớp cách điện, không chạm vào phần kim loại. - Kiểm tra lớp cách điện còn nguyên vẹn, không bị nứt, rách. - Để ý ngưỡng điện áp cho phép ghi trên kìm (ví dụ 1 000 V) để dùng đúng giới hạn.

---

Câu 2 — Hoạt động VẬN DỤNG

Đề bài: Liệt kê các dụng cụ an toàn điện có trong gia đình em. Quan sát và cho biết việc sử dụng và sửa chữa điện trong gia đình em đã an toàn chưa?

Cách giải

Đây là câu liên hệ thực tế, mỗi gia đình sẽ khác nhau. Thầy gợi ý mẫu trả lời để em dựa vào và điền theo nhà mình.

Một số dụng cụ an toàn điện thường có trong gia đình:

• Bút thử điện
• Kìm điện (kìm có tay cầm bọc cách điện)
• Tua vít có cán bọc nhựa cách điện
• Găng tay cao su cách điện
• Băng dính cách điện (băng keo điện)
• Thảm cao su, dép, ủng cách điện
• Cầu dao, aptomat, cầu chì (thiết bị bảo vệ)

Đánh giá việc sử dụng và sửa chữa điện (ví dụ mẫu):

Việc sử dụng điện trong gia đình em cơ bản đã an toàn vì:

• Có lắp aptomat tự ngắt khi quá tải hoặc rò điện.
• Ổ cắm, dây dẫn còn nguyên vỏ cách điện, không bị hở.
• Khi sửa chữa điện thường ngắt cầu dao trước, dùng bút thử điện kiểm tra rồi mới làm.

Tuy nhiên còn một số điểm cần khắc phục (nếu có), chẳng hạn:

• Một vài ổ cắm còn lắp thấp, trẻ nhỏ dễ với tới.
• Có chỗ dây điện đi nổi, chưa luồn trong ống bảo vệ.

🎯 Ghi nhớ: Trước khi sửa điện phải ngắt nguồn, dùng bút thử điện kiểm tra, và luôn dùng dụng cụ có lớp cách điện.

---

TRANG 67 — Bài 13: Sơ cứu người bị tai nạn điện

Câu 3 — Câu hỏi mở đầu

Đề bài: Em cần phải làm gì khi gặp người bị tai nạn điện trong tình huống ở Hình 13.1 (người bị nạn do đến gần dây dẫn điện bị rơi xuống đất)?

Cách giải

Trong tình huống dây điện rơi xuống đất, vùng đất xung quanh dây có thể đang nhiễm điện, rất nguy hiểm. Vì vậy em cần làm theo các bước:

1. Không lao vào cứu ngay bằng tay không. Nếu chạm trực tiếp vào nạn nhân khi họ còn dính điện, em cũng sẽ bị điện giật.
2. Nhanh chóng cắt nguồn điện nếu có thể (ngắt cầu dao, báo cho cơ quan điện lực cắt điện đường dây).
3. Tránh xa khu vực dây điện rơi, không lại gần vũng nước hay nền đất ẩm gần dây.
4. Dùng vật cách điện khô (sào tre, gậy gỗ khô) để gạt dây điện ra xa nạn nhân, hoặc tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện.
5. Gọi người lớn và gọi cấp cứu (số 115), sau đó tiến hành sơ cứu khi nạn nhân đã an toàn khỏi nguồn điện.

💡 Mẹo nhớ: "Cắt – Tách – Gọi – Cứu" → Cắt điện, Tách nạn nhân, Gọi cấp cứu, rồi mới sơ Cứu.

---

Câu 4 — Hoạt động KHÁM PHÁ

Đề bài: Hãy cho biết cách xử lí nào trong các tình huống ở Hình 13.2 là đúng? Giải thích tại sao?

(Hình 13.2 gồm 3 tình huống tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện: a, b, c)

Cách giải

Thầy phân tích từng tình huống:

Tình huống a: Bạn nữ dùng tay trần nắm kéo nạn nhân ra khỏi chiếc quạt điện đang cắm điện.

→ SAI. Khi nạn nhân còn dính vào nguồn điện, dòng điện sẽ truyền qua người, nếu chạm trực tiếp bằng tay thì người cứu cũng bị điện giật theo.

Tình huống b: Bạn nam đứng trên vật cách điện (ghế/thảm khô) và dùng que (sào) gỗ khô để gạt dây điện, tách nạn nhân đang nằm dưới đất ra khỏi nguồn điện.

→ ĐÚNG. Người cứu đã tự cách li mình với mặt đất và dùng dụng cụ cách điện để tách nạn nhân, nên không bị điện truyền sang. Đây là cách xử lí an toàn.

Tình huống c: Người đàn ông dùng tay trần kéo nạn nhân đang bị điện giật ở tủ (gần ổ điện).

→ SAI. Lý do giống tình huống a: chạm trực tiếp vào nạn nhân còn dính điện sẽ làm người cứu bị điện giật.

Kết luận: Chỉ có tình huống b là đúng, vì người cứu đã dùng dụng cụ cách điện và đứng trên vật cách điện để tự bảo vệ mình.

🎯 Ghi nhớ: Khi cứu người bị điện giật, tuyệt đối không chạm tay trần vào nạn nhân. Phải ngắt nguồn điện hoặc dùng vật cách điện khô (gỗ, nhựa) và đứng trên chỗ khô ráo, cách điện rồi mới tách nạn nhân ra.