Giải Giáo Dục Công Dân 8 trang 35
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 35–36
Tóm tắt phần lý thuyết (phần cuối bài)
Trách nhiệm bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên gồm:
- Thường xuyên tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân, cộng đồng, doanh nghiệp; thực hiện tăng trưởng xanh, kinh tế ít chất thải, kinh tế tuần hoàn, trồng rừng.
- Nghiêm cấm mọi hoạt động làm suy kiệt tài nguyên, hủy hoại môi trường.
- Phê phán, đấu tranh với các hành vi gây ô nhiễm môi trường và phá hoại tài nguyên thiên nhiên.
Bài 1: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?
a) Muốn phát triển kinh tế thì phải chấp nhận môi trường bị ô nhiễm.
- Đáp án: Không đồng tình.
- Giải thích: Phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường phải song hành. Ô nhiễm gây hậu quả lâu dài về sức khỏe, làm cạn kiệt tài nguyên, kéo theo chi phí khắc phục rất lớn. Hướng đúng là phát triển bền vững, tăng trưởng xanh.
b) Sử dụng túi vải, giấy, một số loại lá… thay cho túi ni-lông là góp phần bảo vệ môi trường.
- Đáp án: Đồng tình.
- Giải thích: Túi ni-lông rất khó phân hủy (hàng trăm năm), gây ô nhiễm đất, nước. Dùng vật liệu dễ phân hủy, tái sử dụng là hành động thiết thực bảo vệ môi trường.
c) Để bảo vệ cây trồng thì phải phun thuốc trừ sâu hóa học diệt trừ hết các loại côn trùng.
- Đáp án: Không đồng tình.
- Giải thích: Lạm dụng thuốc trừ sâu hóa học làm ô nhiễm đất, nước, không khí, tiêu diệt cả côn trùng có ích, mất cân bằng sinh thái và để lại dư lượng độc hại trong nông sản. Nên ưu tiên biện pháp sinh học, dùng thuốc đúng cách, đúng liều.
d) Giáo dục, tuyên truyền, xây dựng ý thức bảo vệ môi trường chỉ là nhiệm vụ riêng của cán bộ quản lí môi trường.
- Đáp án: Không đồng tình.
- Giải thích: Bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung của toàn xã hội: mỗi cá nhân, gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, không của riêng ai.
Bài 2: Hành vi nào thực hiện đúng, hành vi nào vi phạm pháp luật về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên? Vì sao?
| Hành vi | Đánh giá | Lý do |
|---|---|---|
| a) Săn, bắn, bẫy, bắt động vật quý hiếm để bán | Vi phạm | Phá hủy đa dạng sinh học, vi phạm pháp luật bảo vệ động vật hoang dã, quý hiếm |
| b) Khai thác rừng trồng theo quy hoạch của Nhà nước | Đúng | Khai thác có kế hoạch, hợp pháp, không gây cạn kiệt tài nguyên |
| c) Dùng mìn, điện để đánh bắt cá | Vi phạm | Hủy diệt nguồn lợi thủy sản, làm chết cả cá nhỏ, phá môi trường sống |
| d) Tố cáo hành vi khai thác khoáng sản trái phép | Đúng | Là hành động đấu tranh, bảo vệ tài nguyên, đúng pháp luật |
| e) Phá rừng nguyên sinh để trồng cà phê | Vi phạm | Hủy hoại rừng nguyên sinh, gây xói mòn, lũ lụt, mất đa dạng sinh học |
| g) Sử dụng tiết kiệm điện, nước | Đúng | Góp phần bảo vệ, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên |
Bài 3: Đọc tình huống và trả lời câu hỏi
a) Tình huống ô tô đổ phế thải xuống bờ mương:
Nhận xét hành vi các nhân vật:
- Bạn H biết quan tâm, có trách nhiệm với môi trường, muốn báo công an để ngăn chặn hành vi sai trái. Đây là việc làm đúng và đáng khen.
- Bạn Đ thờ ơ, vô trách nhiệm khi cho rằng đó "không phải việc của mình". Suy nghĩ này sai vì bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung của mọi người.
Nếu là H, em sẽ làm gì?
- Em sẽ cố gắng ghi lại bằng chứng (biển số xe, chụp ảnh nếu có thể), nhanh chóng báo cho công an xã hoặc chính quyền địa phương để kịp thời xử lí. Đồng thời phân tích, thuyết phục Đ hiểu rằng bảo vệ môi trường là việc chung, cùng nhau hành động.
b) Cuộc thi "Sáng kiến tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên":
Gợi ý sáng kiến gia đình em có thể đề xuất:
- Lắp đặt hệ thống hứng và tái sử dụng nước mưa để tưới cây, rửa sân.
- Dùng đèn LED tiết kiệm điện, tận dụng ánh sáng tự nhiên.
- Phân loại rác tại nguồn, tái chế, ủ rác hữu cơ làm phân bón.
Vì sao: những việc này dễ thực hiện, ít tốn kém nhưng tiết kiệm đáng kể điện, nước, giảm rác thải, vừa bảo vệ tài nguyên vừa tiết kiệm chi phí cho gia đình.
Bài 4: Đưa ra lời khuyên cho mỗi nhân vật
a) Bác B định chặt cây gỗ quý trong rừng phòng hộ để bán lấy tiền đóng học phí, sẽ trồng cây con bù lại.
- Lời khuyên: Bác không nên chặt cây gỗ quý. Đây là rừng phòng hộ đầu nguồn, có vai trò giữ nước, chống xói mòn, lũ lụt. Chặt cây là vi phạm pháp luật, dù trồng bù cây con cũng không thay thế được giá trị của rừng tự nhiên trong thời gian dài. Bác nên tìm cách khác để có tiền đóng học phí như vay vốn ưu đãi cho học sinh, đề nghị hỗ trợ từ nhà trường, chính quyền địa phương.
b) Y hẹn V sáng hôm sau cùng đi vào núi đào vàng theo mọi người.
- Lời khuyên: Y và V không nên tham gia đào vàng trái phép. Việc này nguy hiểm đến tính mạng (sạt lở, sập hầm), vi phạm pháp luật và gây ô nhiễm môi trường, hủy hoại tài nguyên. Hai bạn nên từ chối và khuyên người khác không làm theo, đồng thời báo cho người lớn hoặc chính quyền nếu thấy hoạt động khai thác trái phép.
Bài 5: Kể những việc em đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
Gợi ý các việc làm:
- Vứt rác đúng nơi quy định, phân loại rác.
- Tắt điện, quạt khi ra khỏi phòng; khóa vòi nước khi không dùng.
- Trồng và chăm sóc cây xanh ở nhà, ở trường.
- Hạn chế dùng túi ni-lông, dùng túi vải, bình nước cá nhân.
- Tham gia dọn vệ sinh khu phố, trường lớp.
- Tuyên truyền, nhắc nhở bạn bè, người thân cùng bảo vệ môi trường.
VẬN DỤNG
1. Tham gia cuộc thi hùng biện về Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên:
- Gợi ý: Chọn một thông điệp rõ ràng (ví dụ "Hành động nhỏ – Thay đổi lớn"), nêu thực trạng ô nhiễm, hậu quả, rồi đề ra giải pháp cụ thể và kêu gọi mọi người cùng hành động. Dùng số liệu, hình ảnh thực tế để thuyết phục.
2. Thực hiện một dự án bảo vệ môi trường/tài nguyên ở nơi em sinh sống:
- Gợi ý dự án: "Ngày Chủ nhật xanh" dọn rác kênh mương; trồng cây tại khu dân cư; lập điểm thu gom pin, rác tái chế; làm góc tuyên truyền phân loại rác. Em nên lập kế hoạch (mục tiêu, phân công, thời gian), thực hiện và đánh giá kết quả.
Đây là bài học đề cao trách nhiệm công dân với môi trường. Các bài 3, 4, 5 và phần Vận dụng là câu hỏi mở, em hãy dựa vào gợi ý rồi liên hệ trải nghiệm bản thân để trả lời cho sinh động nhé.