Giải Giáo Dục Công Dân 8 trang 49
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 49–50
Phần Luyện tập (tiếp – trang 47)
Bài 2: Xếp hành vi bạo lực gia đình vào hình thức tương ứng
Nhắc lại 5 hình thức bạo lực gia đình trong sơ đồ:
- Bạo lực về thể chất
- Bạo lực về tinh thần
- Bạo lực về kinh tế
- Bạo lực về tình dục
| Trường hợp | Nội dung | Hình thức bạo lực |
|---|---|---|
| a) | Mỗi khi làm gì sai, bạn Y lại bị bố đánh | Bạo lực về thể chất |
| b) | Chị X ngăn cản chồng cũ không được đến thăm con | Bạo lực về tinh thần |
| c) | Bố mẹ bắt bạn C học quá nhiều, không nghỉ ngơi, khiến bạn trầm cảm | Bạo lực về tinh thần |
| d) | Bạn Q mới 14 tuổi bị bắt làm nhiều việc nặng nhọc, quá sức | Bạo lực về thể chất (kèm vi phạm quyền trẻ em) |
| e) | Ông M tức giận đập phá đồ đạc trong nhà | Bạo lực về kinh tế (gây tổn hại tài sản, đe dọa tinh thần) |
Giải thích: hành vi gây thương tích, đánh đập, ép lao động nặng → thể chất; hành vi gây áp lực, đe dọa, cô lập tinh thần → tinh thần; hành vi phá hoại tài sản, kiểm soát kinh tế → kinh tế.
Bài 3: Em đồng tình hay không đồng tình với cách xử lí? Vì sao?
a) Biết bố đang tức giận, bạn X vội chạy sang nhà hàng xóm đợi bố bình tĩnh.
- Đồng tình. Đây là cách tự bảo vệ an toàn thông minh, tránh để xảy ra xung đột, va chạm trực tiếp khi người lớn đang nóng giận. Khi bố đã bình tĩnh thì có thể nói chuyện hiệu quả hơn.
b) Thường xuyên bị chồng hành hạ nhưng chị H vẫn nín nhịn vì sợ người ngoài chê cười.
- Không đồng tình. Im lặng chịu đựng chỉ khiến bạo lực kéo dài và nghiêm trọng hơn. Chị H cần lên tiếng, tìm sự trợ giúp từ người thân, chính quyền, hội phụ nữ để bảo vệ bản thân.
c) Bạn Q ghi lại số điện thoại của ông bà, thầy chủ nhiệm để gọi nhờ trợ giúp nếu bị bạo hành.
- Đồng tình. Đây là cách chuẩn bị chủ động, biết tìm đến người tin cậy để được giúp đỡ kịp thời khi gặp nguy hiểm.
d) Chị T bị chồng coi thường vì không có việc làm, chị đã tự học và xin được việc làm.
- Đồng tình. Chị T đã chủ động vươn lên, tự lập về kinh tế, khẳng định giá trị bản thân. Đây là cách giải quyết tích cực, vừa cải thiện cuộc sống vừa thay đổi cách nhìn của người khác.
Bài 4: Em sẽ làm gì nếu ở trong những tình huống dưới đây?
a) Chị H bị bố mẹ ép nghỉ học để lấy chồng.
- Giải thích cho bố mẹ hiểu việc ép nghỉ học, tảo hôn là vi phạm pháp luật và quyền trẻ em.
- Nhờ thầy cô, nhà trường, hội phụ nữ, chính quyền địa phương can thiệp, thuyết phục.
- Kiên trì bày tỏ nguyện vọng được tiếp tục học.
b) Bạn B chứng kiến chú hàng xóm đánh con nhỏ nhưng chưa biết cách giúp.
- Báo cho người lớn tin cậy (bố mẹ, tổ trưởng dân phố, công an khu vực).
- Gọi tổng đài bảo vệ trẻ em 111.
- Không nên tự ý can thiệp trực tiếp gây nguy hiểm cho mình.
c) Bạn C bị mẹ kế mắng chửi, đánh đập khi bố vắng nhà.
- Tâm sự thật với bố để bố biết và bảo vệ.
- Chia sẻ với người thân (ông bà, họ hàng), thầy cô.
- Khi bị nguy hiểm, gọi 111 hoặc nhờ chính quyền giúp đỡ.
d) Bạn T bị bác họ bắt làm việc nặng nhọc, còi cọc như trẻ lên mười.
- Báo cho bố mẹ ruột hoặc người thân khác biết tình trạng của T.
- Nhờ thầy cô, chính quyền địa phương, tổng đài 111 can thiệp để bảo vệ T khỏi việc bị bóc lột sức lao động.
Phần Vận dụng (trang 47)
Đây là hai bài tập thực hành, cô gợi ý hướng làm:
- Thiết kế áp phích "Nói không với bạo lực gia đình"
- Hình ảnh: bàn tay đỡ trái tim, mái nhà ấm áp, gương mặt trẻ em cười.
- Khẩu hiệu: "Gia đình – nơi yêu thương, không phải nơi sợ hãi", "Hãy lên tiếng, đừng im lặng", số tổng đài 111.
- Xây dựng tiểu phẩm về "Phòng, chống bạo lực gia đình"
- Tình huống: một bạn nhỏ bị bạo hành → một bạn khác phát hiện → cùng nhau tìm đến thầy cô/chính quyền → vấn đề được giải quyết.
- Thông điệp: cần nhận biết, lên tiếng và tìm đúng nơi giúp đỡ.
Bài 8: Lập kế hoạch chi tiêu (trang 48)
Tóm tắt lý thuyết phần mở đầu
Trong cuộc sống, chúng ta luôn phải tính toán chi tiêu sao cho hợp lí, phù hợp với thu nhập và biết tiết kiệm để cuộc sống bản thân, gia đình ổn định và phát triển.
Mục tiêu bài học:
- Hiểu sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu.
- Biết cách lập kế hoạch chi tiêu.
- Lập được kế hoạch và tạo thói quen chi tiêu hợp lí.
- Giúp đỡ bạn bè, người thân chi tiêu hợp lí.
Câu hỏi Mở đầu
Đề: Mẹ đưa 150.000 đồng để mua thức ăn cho cả nhà trong một ngày. Em hãy nêu phương án và giải thích.
Gợi ý trả lời:
| Món | Số tiền (đồng) |
|---|---|
| Thịt/cá (món mặn chính) | 60.000 |
| Rau xanh | 20.000 |
| Đậu phụ, trứng | 20.000 |
| Trái cây tráng miệng | 30.000 |
| Gia vị, lặt vặt | 20.000 |
| Tổng | 150.000 |
Giải thích: em ưu tiên mua đủ nhóm chất dinh dưỡng (đạm – rau – trái cây), cân đối trong số tiền mẹ đưa, không mua đồ thừa thãi để vừa đủ ăn cho cả nhà, vừa đảm bảo sức khỏe và tiết kiệm.
Khám phá 1: Sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu
Đọc trường hợp của bạn Phương (được mẹ giao đi chợ, chi tiêu tùy tiện, thích gì mua nấy, mới 5 ngày đã hết tiền) và trả lời:
a) Việc Phương chi tiêu tùy tiện dẫn đến khó khăn gì? Nếu mẹ không đủ tiền đưa thêm thì sao?
- Sinh hoạt gia đình bị đảo lộn: thiếu thực phẩm thiết yếu (rau, quả, thịt, trứng) nhưng lại thừa đồ không cần thiết (nước ngọt, bánh kem, khoai tây chiên).
- Mới 5 ngày đã hết tiền, phải xin thêm.
- Nếu mẹ không có tiền đưa thêm thì cả nhà sẽ thiếu thức ăn, không đảm bảo bữa ăn và sinh hoạt những ngày còn lại.
b) Dự đoán khó khăn nếu Phương tiếp tục chi tiêu tùy tiện:
- Luôn rơi vào cảnh thiếu trước hụt sau, không đủ tiền cho nhu cầu thiết yếu.
- Lãng phí tiền vào những thứ không cần thiết.
- Hình thành thói quen tiêu xài bừa bãi, khó sửa về sau.
- Có thể phải vay mượn, gây căng thẳng trong gia đình.
c) Lí do cần phải lập kế hoạch chi tiêu:
- Giúp cân đối thu – chi, dùng tiền đúng mục đích, ưu tiên nhu cầu thiết yếu.
- Tránh lãng phí, tránh mua sắm tùy tiện.
- Tạo thói quen tiết kiệm, chủ động trong cuộc sống.
- Góp phần ổn định và phát triển kinh tế gia đình.
Nếu em cần cô giải tiếp các trang sau của Bài 8 (cách lập kế hoạch chi tiêu, luyện tập, vận dụng), gửi ảnh trang đó cho cô nhé.