Giải Giáo Dục Công Dân 8 trang 9
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 9–10
PHẦN 2: Biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam (trang 7)
Trước khi trả lời, ta đọc kỹ 2 thông tin:
- Thông tin 1: Lễ gặp mặt 300 Mẹ Việt Nam Anh hùng nhân 73 năm Ngày Thương binh liệt sĩ; các phong trào "Áo lụa tặng bà", "Tấm chăn tặng mẹ", Quỹ Đền ơn đáp nghĩa, Nhà tình nghĩa; chính sách chăm lo, phụng dưỡng các Mẹ.
- Thông tin 2: 82 tấm bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám là hình thức tôn vinh người tài; gợi niềm tự hào về truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, đề cao trí thức.
Câu a
Đề bài: Em hãy nêu biểu hiện của lòng tự hào về những truyền thống dân tộc Việt Nam qua những thông tin trên.
Cách giải
Ta tìm trong mỗi thông tin xem người dân, tổ chức, Nhà nước đã làm gì để thể hiện lòng tự hào, rồi liệt kê ra.
Qua thông tin 1 (truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", biết ơn):
- Tổ chức lễ gặp mặt, tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng.
- Có các chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước với người có công.
- Toàn xã hội chung tay qua các phong trào "Áo lụa tặng bà", "Tấm chăn tặng mẹ".
- Xây dựng Quỹ Đền ơn đáp nghĩa, Nhà tình nghĩa.
- Chăm lo, phụng dưỡng các Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Qua thông tin 2 (truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo):
- Dựng bia tiến sĩ để tôn vinh, lưu danh người tài.
- Gìn giữ, bảo tồn di sản văn hóa Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- Người dân tự hào, hãnh diện khi đứng trước vườn bia.
- Lấy đó làm nguồn cảm hứng để cố gắng học tập, trau dồi đạo đức theo gương người xưa.
Lòng tự hào được thể hiện qua thái độ trân trọng, biết ơn và những việc làm thiết thực để giữ gìn, phát huy hai truyền thống: biết ơn người có công và hiếu học, tôn sư trọng đạo.
Câu b
Đề bài: Em hãy nêu những việc học sinh cần làm để thể hiện lòng tự hào về truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Cách giải
Là học sinh, ta thể hiện lòng tự hào bằng những việc vừa sức nhưng có ý nghĩa:
- Tìm hiểu, học hỏi về lịch sử, truyền thống, phong tục, tập quán của dân tộc.
- Chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức để xứng đáng với truyền thống hiếu học.
- Tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa: thăm hỏi, giúp đỡ gia đình thương binh, liệt sĩ; dọn dẹp nghĩa trang liệt sĩ.
- Giữ gìn và giới thiệu các giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống cho bạn bè trong và ngoài nước.
- Có thái độ tôn trọng, trân quý di sản, di tích lịch sử khi đến tham quan.
- Phê phán, không làm những việc gây tổn hại đến truyền thống dân tộc.
🎯 Việc nhỏ nhất mà ý nghĩa nhất của học sinh chính là học tốt và sống tử tế, đó cũng là cách giữ gìn truyền thống.
Câu c
Đề bài: Em hãy chỉ ra những hành vi, việc làm tốt và chưa tốt của bản thân và những người xung quanh trong việc thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam.
Cách giải
Em tự liên hệ thực tế bản thân và mọi người xung quanh. Dưới đây là gợi ý mẫu để em tham khảo:
Hành vi, việc làm tốt:
- Tham gia dọn dẹp, thắp hương ở nghĩa trang liệt sĩ vào dịp 27/7.
- Tích cực học tập, tham gia thi tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc.
- Mặc trang phục truyền thống, giới thiệu món ăn, lễ hội quê hương cho bạn bè.
- Lễ phép, kính trọng thầy cô, ông bà, cha mẹ (tôn sư trọng đạo, hiếu thảo).
- Giúp đỡ, thăm hỏi các gia đình có công với cách mạng.
Hành vi, việc làm chưa tốt (cần sửa):
- Lười học, thờ ơ với lịch sử, không biết về các nhân vật, sự kiện của dân tộc.
- Viết, vẽ bậy, xả rác làm hư hỏng di tích lịch sử khi đi tham quan.
- Chê bai, coi thường nghệ thuật truyền thống (chèo, tuồng, cải lương...).
- Sính ngoại quá mức, quay lưng với văn hóa của dân tộc mình.
🎯 Ghi nhớ: Nhận ra việc tốt để phát huy, thấy việc chưa tốt để sửa đổi, đó mới là người biết tự hào về dân tộc một cách thật sự.
PHẦN GHI NHỚ (trang 8)
📌 Trang này có phần lý thuyết tóm tắt (không phải bài tập), thầy tóm gọn lại để em nắm chắc:
- Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống đáng tự hào: yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa, cần cù lao động, hiếu học, tôn sư trọng đạo, hiếu thảo, uống nước nhớ nguồn...
- Truyền thống dân tộc là nền tảng cho sự phát triển của mỗi cá nhân và của đất nước, là sức mạnh và bản sắc riêng của Việt Nam khi hội nhập quốc tế.
- Lòng tự hào về truyền thống thể hiện qua thái độ, cảm xúc, lời nói, việc làm để giữ gìn và phát huy giá trị truyền thống.
- Việc làm cụ thể: tìm hiểu truyền thống, tôn trọng – giữ gìn nghệ thuật truyền thống, biết ơn người có công, tham gia đền ơn đáp nghĩa; đồng thời phê phán hành vi gây tổn hại đến truyền thống.
💡 Mẹo nhớ: "Yêu – Đoàn – Nhân – Cần – Hiếu – Tôn" → Yêu nước, Đoàn kết, Nhân nghĩa, Cần cù, Hiếu học, Tôn sư trọng đạo.
LUYỆN TẬP (trang 8)
Câu 1
Đề bài: Em tán thành quan điểm nào dưới đây? Vì sao?
a) Truyền thống dân tộc là những giá trị tốt đẹp, quý giá của đất nước.
b) Trong thời đại mở cửa, hội nhập quốc tế, truyền thống dân tộc không còn quan trọng nữa.
c) Nhờ có truyền thống, mỗi dân tộc mới có được bản sắc riêng.
d) Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống tốt đẹp, đáng tự hào với bạn bè quốc tế.
Cách giải
Ta xét từng quan điểm xem đúng hay sai, rồi giải thích lý do:
a) Tán thành. Vì truyền thống dân tộc (yêu nước, hiếu học, nhân nghĩa...) được hình thành và gìn giữ qua bao đời. Đó là những giá trị tốt đẹp, là vốn quý của đất nước.
b) Không tán thành. Vì càng hội nhập, truyền thống càng quan trọng. Nó giúp ta giữ được bản sắc riêng, không bị hòa tan, "hòa nhập mà không hòa tan". Đánh mất truyền thống là đánh mất chính mình.
c) Tán thành. Vì mỗi dân tộc có truyền thống, phong tục, văn hóa riêng. Chính những điều đó tạo nên bản sắc, giúp phân biệt dân tộc này với dân tộc khác.
d) Tán thành. Vì Việt Nam có nhiều truyền thống quý: yêu nước, chống giặc ngoại xâm, hiếu học, nhân ái... Đây là điều ta hoàn toàn có thể tự hào và giới thiệu với bạn bè thế giới.
Tán thành các quan điểm a, c, d. Không tán thành quan điểm b.
Câu 2
Đề bài: Những thái độ, hành vi nào dưới đây thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam?
a) Tìm hiểu và giới thiệu với bạn bè quốc tế về nghệ thuật truyền thống của dân tộc như: chèo, tuồng, hát xẩm, đờn ca tài tử,...
📌 Lưu ý: Trong ảnh, câu 2 mới hiện phần a), các phương án b), c), d)... bị che ở cuối trang. Thầy giải phần a) đang có; nếu em chụp thêm trang sau, thầy sẽ giải tiếp các phần còn lại nhé.
Cách giải
a) Có thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc.
Vì:
- Chèo, tuồng, hát xẩm, đờn ca tài tử là những loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc của Việt Nam.
- Việc tìm hiểu cho thấy thái độ trân trọng, muốn hiểu sâu về văn hóa dân tộc.
- Việc giới thiệu với bạn bè quốc tế cho thấy sự hãnh diện, mong muốn lan tỏa, quảng bá nét đẹp của dân tộc mình ra thế giới.
→ Đây là việc làm vừa giữ gìn, vừa phát huy giá trị truyền thống, nên rất đáng khích lệ.
🎯 Ghi nhớ: Tự hào về truyền thống không chỉ là "nói", mà là hiểu nó, giữ nó và lan tỏa nó đến mọi người, kể cả bạn bè năm châu.
Em kiểm tra lại giúp thầy: nếu em đang cần đúng trang 9 – 10 (chứ không phải 7 – 8), hãy chụp lại hai trang đó để thầy giải chính xác phần em cần nhé.