Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 8 trang 37
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Hoạt Äá»™ng Trải Nghiệm · Trang 37–38
⚠️ Lưu ý nhỏ: Hai trang trong ảnh được đánh số là 35 và 36. Nội dung mình giải bám sát đúng phần in trong ảnh nhé.
Hai trang này thuộc cuối Chủ đề 4 (phần luyện tập, đánh giá) và mở đầu Chủ đề 5: Em với gia đình. Phần cần làm chính là xử lí 3 tình huống để rèn luyện sự tự chủ trong các mối quan hệ.
💡 Tự chủ là gì? Là khả năng làm chủ cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của bản thân; biết bình tĩnh, chủ động và đưa ra lựa chọn đúng đắn, không bị hoàn cảnh hay lời người khác chi phối.
PHẦN A — Xử lí tình huống (Hoạt động rèn luyện sự tự chủ)
Câu 1 — Tình huống 1
Đề bài: Lan mới tham gia câu lạc bộ tiếng Anh của trường. Qua quan sát cách giao tiếp, ứng xử của Mai, Lan có thiện cảm và muốn kết bạn với bạn ấy. Nếu là Lan, em sẽ làm gì để thể hiện sự tự chủ?
Cách 1 — Chủ động làm quen một cách tự nhiên
- Bước 1: Lan giữ tâm thế bình tĩnh, tự tin, không e dè hay chờ Mai bắt chuyện trước.
- Bước 2: Tìm điểm chung để mở lời, ví dụ rủ Mai cùng luyện hội thoại tiếng Anh hoặc hỏi Mai về một hoạt động của câu lạc bộ.
- Bước 3: Lắng nghe, cư xử chân thành, vui vẻ; không vồ vập cũng không gượng ép.
- Bước 4: Để tình bạn phát triển dần qua những lần học nhóm, sinh hoạt chung.
Nếu là Lan, em sẽ chủ động đến chào và bắt chuyện với Mai một cách thân thiện, rủ bạn cùng tham gia các hoạt động của câu lạc bộ. Em giữ thái độ tự tin, chân thành, để tình bạn lớn lên tự nhiên chứ không nóng vội.
Cách 2 — Thể hiện qua hành động chung
Thay vì chỉ nói chuyện, Lan có thể xung phong làm cùng nhóm với Mai trong một nhiệm vụ của câu lạc bộ (chuẩn bị tiết mục, làm bài thuyết trình). Khi cùng làm việc, hai bạn hiểu nhau hơn và tình bạn hình thành tự nhiên. Đây cũng là biểu hiện của sự tự chủ: chủ động tạo cơ hội thay vì ngồi chờ.
Câu 2 — Tình huống 2
Đề bài: Nhóm của Thắng đạt giải Nhất cuộc thi sáng tạo khoa học kĩ thuật và đăng ảnh lên mạng xã hội. Bên cạnh lời khen, vẫn có bình luận cho rằng nhóm chỉ may mắn, sản phẩm chưa phải tốt nhất. Nếu là Thắng, em sẽ ứng xử thế nào?
Cách 1 — Bình tĩnh, không phản ứng tiêu cực
- Bước 1: Thắng hít thở sâu, giữ bình tĩnh, không nóng giận hay tranh cãi tay đôi trên mạng.
- Bước 2: Hiểu rằng mỗi người có quan điểm riêng; lời nhận xét trái chiều là điều bình thường.
- Bước 3: Cảm ơn những lời chúc mừng; với bình luận chưa thiện chí thì đáp lại lịch sự hoặc bỏ qua, không sa đà tranh luận.
- Bước 4: Coi ý kiến góp ý như động lực để nhóm tiếp tục cải thiện sản phẩm.
Nếu là Thắng, em sẽ giữ bình tĩnh, không để lời bình luận tiêu cực làm mất vui. Em vui vẻ cảm ơn mọi người, đáp lại các ý kiến trái chiều một cách lịch sự, và xem đó là động lực để nhóm làm tốt hơn nữa. Em làm chủ cảm xúc, không tranh cãi hơn thua trên mạng.
Cách 2 — Chuyển hướng tích cực
Thắng có thể đăng một lời chia sẻ chung: cảm ơn sự cổ vũ của mọi người, đồng thời nói nhóm sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm. Cách này vừa thể hiện sự tự tin, vừa cho thấy tinh thần cầu thị, khiến cả những người bình luận chưa thiện chí cũng phải nể trọng.
💡 Mẹo nhớ: Trên mạng xã hội, "Dừng – Hít thở – Suy nghĩ" trước khi gõ phím. Một phút bình tĩnh tránh được nhiều rắc rối dài lâu.
Câu 3 — Tình huống 3
Đề bài: Cường là đội trưởng đội văn nghệ, phải chọn người dẫn chương trình chào mừng ngày 22 – 12. Lớp có hai bạn muốn nhận vai trò, trong đó Mai là bạn thân của Cường nhưng khả năng dẫn không tốt bằng bạn kia. Nếu là Cường, em sẽ làm gì?
Cách 1 — Đặt lợi ích chung lên trên tình cảm riêng
- Bước 1: Cường xác định mục tiêu: chương trình thành công là quan trọng nhất, nên cần chọn người phù hợp nhất.
- Bước 2: Đánh giá khách quan, công bằng năng lực của cả hai bạn, không vì Mai là bạn thân mà thiên vị.
- Bước 3: Chọn bạn dẫn tốt hơn để đảm nhận vai trò chính.
- Bước 4: Nói chuyện riêng, chân thành với Mai để bạn hiểu; có thể đề nghị Mai đảm nhận một công việc khác phù hợp (hỗ trợ hậu cần, đọc lời bình, phụ dẫn...).
Nếu là Cường, em sẽ chọn người dẫn chương trình một cách công bằng, khách quan, dựa vào năng lực chứ không vì tình cảm bạn bè. Em sẽ giải thích nhẹ nhàng để Mai hiểu, đồng thời mời Mai tham gia một phần việc khác phù hợp. Như vậy chương trình thành công mà tình bạn vẫn được giữ gìn.
Cách 2 — Để tập thể cùng quyết định
Cường có thể tổ chức cho cả hai bạn thử dẫn một đoạn ngắn, rồi để cả đội văn nghệ góp ý, lựa chọn. Cách này vừa công bằng, vừa giúp Mai chấp nhận kết quả thoải mái hơn vì đó là quyết định chung của tập thể, không phải Cường "bỏ" bạn thân.
💡 Mẹo nhớ: "Việc chung – chọn người giỏi; việc riêng – giữ chân tình." Công bằng không có nghĩa là mất bạn, nếu mình ứng xử khéo léo.
PHẦN B — Đánh giá Chủ đề 4
Đề bài: Tự đánh giá mức độ em đạt được theo các tiêu chí sau (Đạt / Chưa đạt).
Cách giải
Đây là bảng để em tự đánh giá. Em đọc từng tiêu chí, đối chiếu với bản thân và đánh dấu mức độ. Gợi ý cách tự kiểm tra:
| Tiêu chí | Tự kiểm tra bằng câu hỏi |
|---|---|
| Nhận ra ảnh hưởng của tiếp thị, quảng cáo đến chi tiêu cá nhân | Em có biết phân biệt nhu cầu thật với việc mua theo quảng cáo không? |
| Lập được kế hoạch kinh doanh phù hợp lứa tuổi | Em đã từng lập một kế hoạch bán hàng/gây quỹ nhỏ chưa? |
| Nêu được ít nhất 3 biểu hiện của sự tự chủ | Em có kể được 3 biểu hiện không? (Ví dụ bên dưới) |
| Thể hiện được sự tự chủ trong đời sống và trên mạng xã hội | Em có giữ bình tĩnh, làm chủ cảm xúc khi gặp tình huống khó không? |
Gợi ý 3 biểu hiện của sự tự chủ:
- Giữ được bình tĩnh, không nóng giận khi bị trêu chọc hay nhận lời nhận xét trái chiều.
- Chủ động đưa ra quyết định đúng đắn, không làm theo đám đông hay bị bạn bè rủ rê.
- Suy nghĩ kĩ trước khi đăng bài, bình luận trên mạng xã hội; không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng.
Em tự khoanh Đạt hoặc Chưa đạt cho từng tiêu chí một cách trung thực. Nếu còn tiêu chí "Chưa đạt", hãy đặt mục tiêu rèn luyện thêm cho phần đó.
PHẦN C — Mở đầu Chủ đề 5: Em với gia đình (trang 36)
Trang 36 là trang mở đầu chủ đề, chỉ giới thiệu mục tiêu, chưa có bài tập. Mục tiêu của Chủ đề 5 gồm:
- Thực hiện được những việc làm và lời nói để người thân hài lòng.
- Thể hiện cách sống tiết kiệm trong sinh hoạt gia đình.
- Tôn trọng ý kiến khác nhau của các thành viên trong gia đình và thể hiện được khả năng thuyết phục.
- Biết sắp xếp công việc và hoàn thành các công việc trong gia đình.
🎯 Ghi nhớ: Tự chủ là làm chủ cảm xúc, suy nghĩ và hành động của mình. Trong đời sống và trên mạng xã hội, hãy luôn: bình tĩnh trước lời trái chiều, công bằng khi quyết định, và chân thành khi cư xử. Giữ được sự tự chủ, em vừa bảo vệ được bản thân, vừa giữ gìn các mối quan hệ tốt đẹp.