Giải Ngữ Văn 8 - Tập 2 trang 33

Hai trang này thuộc phần Nói và nghe và Củng cố, mở rộng của bài học. Mình giải thích lý thuyết và hướng dẫn làm các bài tập nhé.

(Lưu ý nhỏ: số trang in trên ảnh là 31 và 32, không phải 33–34. Mình bám theo nội dung ảnh để giải.)

Phần Nói và nghe: Giới thiệu về một cuốn sách (truyện)

Mục tiêu của phần này là rèn kỹ năng giới thiệu một cuốn sách trước người nghe. Bài giới thiệu tốt cần cung cấp thông tin quan trọng, khẳng định và lan tỏa giá trị cuốn sách, giúp người nghe hiểu và muốn tìm đọc.

Tóm tắt ba bước:

Trước khi nói

• Chọn cuốn sách em yêu thích và cho rằng nhiều người chưa biết.
• Ghi ngắn gọn các ý: lí do giới thiệu; nhan đề, thể loại, tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang, sự đón nhận; đề tài, nội dung, bối cảnh, cốt truyện, nhân vật, chủ đề, nét nghệ thuật nổi bật; nhận xét, đánh giá của em.
• Chuẩn bị sách, tranh ảnh minh họa nếu có.

Trình bày bài nói

• Mở đầu: nêu tên sách và lí do giới thiệu.
• Triển khai: trình bày thông tin quan trọng (tác giả, năm xuất bản, nội dung, nghệ thuật, sự đón nhận).
• Kết luận: nêu cảm nghĩ, đánh giá, khích lệ người nghe tìm đọc.
• Điều chỉnh giọng nói, cử chỉ, điệu bộ và phương tiện hỗ trợ cho hấp dẫn, thuyết phục.

Sau khi nói

• Người nghe trao đổi với tinh thần xây dựng, tôn trọng.
• Người nói lắng nghe, phản hồi với tinh thần cầu thị, tiếp thu góp ý xác đáng, tự rút kinh nghiệm.

Phần Củng cố, mở rộng

Bài 1: Lập bảng thông tin về hai văn bản Mắt sói và Lặng lẽ Sa Pa

Đề: Kẻ bảng theo mẫu vào vở và điền thông tin ngắn gọn về hai văn bản Mắt sói, Lặng lẽ Sa Pa.

Gợi ý điền bảng:

Bài 2: Diễn tả sự việc/chi tiết tiêu biểu bằng một hình thức nghệ thuật

Đề: Hãy diễn tả sự việc hay chi tiết tiêu biểu trong văn bản Mắt sói, Lặng lẽ Sa Pa hoặc Bếp lửa bằng một hình thức nghệ thuật mà em thích (tranh, truyện tranh, nhạc, kịch bản,...).

Đây là bài tập thực hành sáng tạo, không có đáp án cố định. Mình gợi ý cách làm:

• Bước 1: Chọn một chi tiết giàu hình ảnh, cảm xúc. Ví dụ:
• Mắt sói: cảnh cậu bé Phi Châu nhìn vào con mắt Sói Lam và "thấy" cả câu chuyện cuộc đời của nó.
• Lặng lẽ Sa Pa: cảnh anh thanh niên một mình làm việc giữa mây mù, hoặc khoảnh khắc anh tặng hoa cho cô kĩ sư.
• Bếp lửa: hình ảnh bà nhóm bếp trong sương sớm, ngọn lửa gắn với tình bà cháu.
• Bước 2: Chọn hình thức phù hợp với sở trường (vẽ tranh, viết lời bài hát, dựng đoạn kịch ngắn...).
• Bước 3: Khi thực hiện, cần làm nổi bật được cảm xúc và ý nghĩa của chi tiết, không chỉ tả lại bề ngoài.

Ví dụ ngắn (kịch bản hóa chi tiết Bếp lửa):

Cảnh sáng sớm, sương phủ. Bà ngồi bên bếp, tay nhóm từng que củi. Cháu (giọng kể): "Mỗi sáng, bà nhóm bếp là nhóm cả niềm yêu thương, nhóm cả những ước mơ cháu chưa biết gọi tên..."

Bài 3: Vẽ, chụp ảnh hoặc miêu tả một hình ảnh về "chân dung cuộc sống"

Đề: Từ góc nhìn của mình, em hãy vẽ, chụp ảnh hoặc miêu tả bằng ngôn ngữ một hình ảnh thể hiện được một khía cạnh chân thực và sinh động của "chân dung cuộc sống".

Đây cũng là bài thực hành mở. Gợi ý hướng làm:

• Chọn một khoảnh khắc đời thường mà em thấy ý nghĩa: bà cụ bán hàng rong buổi sớm, người công nhân vệ sinh quét đường lúc tờ mờ, nụ cười của trẻ em vùng cao, bữa cơm gia đình...
• Nếu miêu tả bằng ngôn ngữ, hãy chú ý: tả cụ thể bằng các giác quan (hình ảnh, âm thanh, màu sắc), nêu cảm xúc và suy nghĩ của em về hình ảnh đó.

Đoạn miêu tả mẫu:

Góc phố lúc năm giờ sáng, một bác lao công lặng lẽ đẩy chiếc xe rác. Ánh đèn vàng hắt lên chiếc áo phản quang đã sờn. Tiếng chổi tre xào xạc đều đều, dọn sạch một ngày mới cho cả thành phố còn say ngủ. Hình ảnh ấy bình dị mà đẹp, như một nét vẽ chân thực trong "chân dung cuộc sống".

Hai bài 2 và 3 chú trọng vào trải nghiệm và sáng tạo cá nhân, nên em hãy chọn chi tiết mình thực sự rung động để bài làm tự nhiên và thuyết phục nhé.