Giải Công Nghệ 9 (Trồng cây ăn quả) trang 51
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 51–52
Hai trang này không có bài tập hay câu hỏi, mà là phần lý thuyết thuộc Bài 6 nói về sâu, bệnh hại cây sầu riêng và biện pháp phòng trừ. Mình tóm tắt và hệ thống lại nội dung cho dễ học nhé.
Phần d) Một số sâu, bệnh hại và biện pháp phòng trừ
I. Một số loại sâu hại
Sách giới thiệu 5 loại sâu hại chính trên cây sầu riêng. Mình lập bảng để bạn so sánh nhanh:
| Loại sâu hại | Tên khoa học | Đặc điểm gây hại | Hình |
|---|---|---|---|
| Sâu đục hoa, quả | Conogethes punctiferalis Guen | Trưởng thành đẻ trứng trên chùm hoa, quả non. Sâu non ăn bên trong làm hoa, quả hư hỏng, biến dạng, rụng. Vết sâu ăn tạo điều kiện cho nấm bệnh tấn công gây thối quả, giảm giá trị thương phẩm. | Hình 6.4 |
| Rầy phấn | Allocaridara malayensis Crawford | Trưởng thành và ấu trùng sống ở mặt dưới lá, chích hút lá non. Lá có chấm nâu, nặng thì rụng hàng loạt, ảnh hưởng ra hoa đậu quả. Rầy tiết mật ngọt tạo điều kiện cho nấm bồ hóng. Phát triển mạnh trong các tháng mùa nắng. | Hình 6.5 |
| Bọ trĩ | Scirtothrips dorsalis | Gây hại chủ yếu mùa nắng, trên lộc non, hoa và quả non. Làm lá non rụng, không phát triển, hoa phát triển bất thường hoặc rụng. | Hình 6.6 |
| Rệp sáp hại quả | Planococcus sp. | Gây hại suốt giai đoạn phát triển của quả (từ nhỏ đến chín). Chích hút làm quả rụng sớm. Chất bài tiết có đường tạo môi trường cho nấm bồ hóng, làm quả phủ lớp đen bẩn, giảm phẩm chất. | Hình 6.7 |
| Sâu đục thân | Batocera rufomaculata De Geer | Trưởng thành là con xén tóc, đẻ trứng trong vết nứt/vết thương trên thân. Sâu non ăn vỏ cây thành đường ngoằn ngoèo, rồi đục vào gỗ tạo đường hầm bên trong. Cành bị đục có thể gãy hoặc chết. | Hình 6.8 |
Điểm chung dễ nhớ: phần lớn sâu hại tấn công vào bộ phận non (lộc non, lá non, hoa, quả non) và phát triển mạnh trong mùa nắng.
II. Biện pháp phòng, trừ
Sách nêu 4 nhóm biện pháp, theo hướng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM):
- Vệ sinh vườn, cắt tỉa tạo độ thông thoáng để hạn chế nơi trú ngụ của sâu hại. Ngắt bỏ, thu gom và tiêu huỷ những bộ phận bị nhiễm sâu hại nặng.
- Bảo vệ các loài thiên địch như kiến sư tử, chim sâu, bọ ngựa, bọ rùa...
- Kiểm tra, phát hiện sớm để bắt sâu bằng biện pháp thủ công (ngắt bỏ ổ trứng, ổ sâu non, bắt trưởng thành). Dùng bẫy để bắt và diệt sâu hại.
- Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục được phép, ưu tiên thuốc có nguồn gốc sinh học.
Cách nhớ thứ tự: làm sạch vườn trước → tận dụng thiên địch → bắt thủ công → cuối cùng mới dùng thuốc. Đây chính là tinh thần ưu tiên biện pháp an toàn, hạn chế hóa chất.
III. Một số bệnh hại (mở đầu)
Trang 50 bắt đầu giới thiệu bệnh hại, mới nêu được bệnh đầu tiên:
Bệnh xì mủ chảy nhựa
- Tác nhân: do nấm Phytophthora palmivora gây ra.
- Điều kiện phát triển mạnh: nhiệt độ thấp, độ ẩm cao, mưa nhiều, mật độ trồng cây quá dày.
- Bộ phận bị hại: hầu hết các bộ phận như rễ, thân (Hình 6.9a), cành, lá và quả (Hình 6.9b).
- Triệu chứng: ban đầu vết bệnh màu nâu đen, về sau có hiện tượng chảy nhựa (trên thân) hoặc quả bị thối.
Nội dung bệnh hại còn tiếp tục ở trang sau, nên phần này chỉ là khởi đầu.
Nếu bạn gửi tiếp trang 51–52 thật (phần bệnh hại và bài tập luyện tập), mình sẽ giải chi tiết từng câu cho bạn.