Giải Công Nghệ 9 (Định hướng nghề nghiệp) trang 55
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 55–56
Tóm tắt lý thuyết
I. Đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh
- Đặc điểm thực vật học (cây chuối – Musa sp.)
| Bộ phận | Đặc điểm chính |
|---|---|
| Bộ rễ | Rễ chùm, gồm rễ ngang (mọc quanh củ, ở lớp đất mặt, hút nước và dinh dưỡng) và rễ thẳng (mọc dưới củ, giúp cây đứng vững). |
| Thân, cành | Thân thật là thân củ nằm dưới đất; thân giả trên mặt đất hình trụ do bẹ lá xếp chồng, cao 3–4 m, đường kính 20–30 cm, chứa tới 90% nước. |
| Lá | Có 10–15 lá tuỳ giống; phiến lá rộng tới 0,6 m, dài tới 3 m; diện tích lớn nên dễ thoát hơi nước. |
| Hoa | Hoa chùm, gồm hoa cái, hoa lưỡng tính và hoa đực; chỉ hoa cái phát triển thành quả. |
| Quả | Ra thành nải trên trục hoa tạo buồng chuối; khi chín màu vàng, thịt mềm, vị ngọt. |
- Yêu cầu ngoại cảnh
| Yếu tố | Yêu cầu |
|---|---|
| Nhiệt độ | Thích hợp 25–35 °C; dưới 16 °C sinh trưởng chậm; dưới 12 °C ngừng sinh trưởng. |
| Lượng mưa, độ ẩm | Cần nhiều nước nhưng không chịu ngập úng; lượng mưa 1 200–2 400 mm/năm, phân bố đều. |
| Ánh sáng | Thích ứng rộng, từ 1 000–10 000 Lux; thời kì ra hoa, mang quả cần nhiều ánh sáng. |
| Đất trồng | Dễ trồng, hợp đất thịt nhẹ, pha cát, phù sa; cần thoát nước tốt, pH 6,0–7,4. |
Giải các câu hỏi
Câu hỏi mở đầu (hộp "?")
Đề: Quan sát Hình 7.1 và nêu đặc điểm thực vật học của cây chuối. Theo em, hình này là chuối tiêu hay chuối tây?
Trả lời:
Đặc điểm thực vật học quan sát được ở Hình 7.1:
- Thân giả hình trụ thẳng đứng, do các bẹ lá xếp chồng lên nhau tạo thành.
- Lá to bản, phiến lá rộng và dài, mọc toả ra từ ngọn thân giả.
- Buồng chuối gồm nhiều nải xếp dọc theo trục hoa; quả còn xanh ở phía trên, một số quả phía dưới đã chuyển vàng.
Nhận định giống chuối: Đây nhiều khả năng là chuối tiêu. Lý do:
- Quả chuối tiêu thường cong hình lưỡi liềm, dài, đầu thon, vỏ nhẵn — đúng như hình dáng quả trong ảnh.
- Quả chuối tây thường ngắn, mập, hơi có cạnh và thẳng hơn, không cong nhiều như trong ảnh.
(Đây là câu hỏi quan sát, em có thể nêu thêm nhận xét dựa trên buồng và dáng quả thực tế nhìn thấy.)
KHÁM PHÁ
Đề: Mô tả đặc điểm thực vật học của một số giống chuối đang được trồng phổ biến ở gia đình, địa phương em.
Gợi ý trả lời (em điều chỉnh theo giống thực tế ở địa phương):
| Giống chuối | Đặc điểm thực vật học nổi bật |
|---|---|
| Chuối tiêu | Thân giả cao, lá dài; quả cong hình lưỡi liềm, dài, khi chín vỏ vàng, thịt mềm, thơm ngọt; mỗi buồng nhiều nải. |
| Chuối tây (chuối sứ) | Cây thấp và mập hơn; quả ngắn, mập, hơi có cạnh, thẳng; thịt quả chắc, vị ngọt dịu hơi chua nhẹ. |
| Chuối ngự | Cây nhỏ, quả nhỏ và ngắn, vỏ mỏng, khi chín vàng tươi, thịt thơm, vị rất ngọt. |
| Chuối hột | Thân và lá lớn; quả to, có nhiều hạt cứng màu đen bên trong; ít ăn tươi, thường dùng làm thuốc, ngâm rượu. |
Cách trình bày khi mô tả một giống: nêu lần lượt về thân (cao/thấp), lá, buồng (số nải, số quả), hình dạng và màu sắc quả khi chín, mùi vị.
Em ở vùng nào thì chọn 2–3 giống đang trồng nhiều quanh nhà để mô tả cho sát thực tế nhé. Nếu cần, cô hướng dẫn em viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh.