Giải Khoa học tự nhiên 9 trang 85
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 85–86
Hai trang ảnh hiển thị số trang là 83 và 84 (dù đề bài ghi 85–86), nên cô sẽ dùng đúng số trang trong sách nhé. Nội dung thuộc bài "Một số dạng năng lượng tái tạo" – phần năng lượng từ sóng biển và năng lượng từ dòng sông.
Tóm tắt lý thuyết
Năng lượng từ sóng biển
- Phao nổi chuyển động lên xuống theo sóng làm quay tuabin của máy phát điện, biến năng lượng sóng thành điện.
- Có nhiều công nghệ khai thác:
- Attenuator: thiết bị nhiều phân đoạn nổi song song với sóng, chuyển động uốn dẫn động tuabin. Chỉ cần đặt nổi trên mặt biển, dễ lắp đặt.
- Point Absorber: phao đơn gắn với đáy biển, chuyển động lên xuống theo phương thẳng đứng.
- Oscillating water surge: thiết bị thẳng đứng gắn vào đáy biển, dao động theo phương ngang.
- Ở Việt Nam, mùa đông (gió mùa đông bắc) là thời điểm khai thác thuận lợi nhất; vùng biển miền Trung từ Đà Nẵng đến Ninh Thuận có tiềm năng lớn nhất.
Năng lượng từ dòng sông
- Là năng lượng lấy từ sức chảy của dòng nước, có sẵn trong tự nhiên, ít tác động tiêu cực hơn năng lượng hóa thạch.
- Người ta xây nhà máy thủy điện: dùng đập/hồ tích nước rồi xả nước làm quay tuabin máy phát điện (ví dụ Thủy điện Hòa Bình).
- Việc xây đập cũng gây tác động tới môi trường, sinh thái, đa dạng sinh học và đời sống dân cư.
Câu hỏi trang 83 – Năng lượng từ sóng biển
Câu 1: Nêu đặc điểm của năng lượng từ sóng biển
Đặc điểm:
- Là dạng năng lượng tái tạo, lấy từ chuyển động lên xuống (hoặc dao động ngang) của sóng biển.
- Rất dồi dào ở nước ta vì có đường bờ biển dài.
- Không ổn định: phụ thuộc nhiều vào mùa trong năm và thời tiết, chịu ảnh hưởng của thiên tai.
- Muốn có công suất lớn cần đặt nhiều máy phát điện trên không gian rộng.
Câu 2: Nêu ưu điểm và nhược điểm của việc khai thác và sử dụng năng lượng từ sóng biển
| Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|
| Là năng lượng sạch, tái tạo, không gây ô nhiễm | Giá thành đầu tư ban đầu cao |
| Nguồn năng lượng dồi dào ở vùng biển nước ta | Công suất không ổn định, phụ thuộc mùa và thiên tai |
| Không tốn nhiên liệu, không phát thải khí nhà kính | Cần không gian rộng, ảnh hưởng giao thông đường biển và hệ sinh thái |
| Một số công nghệ (Point Absorber, Oscillating water surge) phải gắn xuống đáy biển nên khó lắp đặt, thi công |
Câu hỏi trang 84 – Năng lượng từ dòng sông
Câu 1: Việc sử dụng năng lượng từ dòng sông ảnh hưởng đến môi trường như thế nào?
Nếu vỡ đập thủy điện
- Một lượng nước khổng lồ đổ xuống hạ nguồn gây lũ lụt nghiêm trọng, cuốn trôi nhà cửa, mùa màng.
- Gây thiệt hại lớn về người và tài sản, phá hủy môi trường sống của con người và sinh vật ở vùng hạ lưu.
Nếu động vật không di chuyển được từ hạ nguồn lên thượng nguồn
- Đập chắn ngăn đường di cư của các loài (đặc biệt là cá đi đẻ trứng).
- Làm suy giảm số lượng, thậm chí khiến một số loài có nguy cơ tuyệt chủng, mất cân bằng và giảm đa dạng sinh học của dòng sông.
Nếu diện tích rừng thay đổi khi xây dựng nhà máy thủy điện
- Phải chặt phá rừng để làm lòng hồ và công trình, làm giảm diện tích rừng.
- Mất rừng dẫn đến xói mòn đất, lũ quét, sạt lở; làm mất nơi sống của nhiều loài sinh vật và giảm khả năng điều hòa khí hậu.
Câu 2: Nêu ưu điểm của việc khai thác và sử dụng năng lượng từ dòng sông
- Là năng lượng tái tạo, có sẵn trong tự nhiên, không cạn kiệt.
- Ít tác động tiêu cực đến môi trường hơn so với năng lượng hóa thạch (không đốt nhiên liệu, không phát thải khí nhà kính).
- Không tốn chi phí nhiên liệu khi vận hành.
- Hồ chứa của nhà máy thủy điện còn giúp điều tiết lũ, cung cấp nước tưới tiêu, nuôi trồng thủy sản và phục vụ giao thông đường thủy.
Cô lưu ý nhỏ: tuy thủy điện và điện sóng biển đều là năng lượng "sạch", nhưng vẫn có những tác động tới sinh thái và đời sống. Khi làm bài, con nên nêu cân đối cả ưu lẫn nhược điểm để bài trả lời đầy đủ và thuyết phục hơn nhé.