Giải Ngữ Văn 9 - Tập 1 trang 137

Phần 1: TRƯỚC KHI VIẾT

Câu a: Lựa chọn đề tài

Đề bài:

• Liệt kê một số kịch bản văn học em đã học hoặc đã đọc.
• Bài viết tham khảo phân tích một vở bị kịch. Tuy nhiên, em có thể chọn một vở kịch hay trích đoạn kịch thuộc bất kì thể loại nào.

Cách giải

Bước 1: Liệt kê các kịch bản văn học đã học

Em có thể liệt kê các tác phẩm kịch đã học trong chương trình Ngữ văn lớp 8, 9:

Danh sách gợi ý: - Yêu Ly (Kịch bản vở bị kịch) - Lưu Quang Thuận - Tô Ánh Nguyệt (Trích đoạn kịch) - Nguyễn Huy Tưởng - Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Kịch) - Lưu Quang Vũ - Cô gái đến từ hôm qua (Kịch bản phim) - Các trích đoạn kịch khác trong SGK

Bước 2: Chọn đề tài phù hợp

Em nên chọn một vở kịch mà:

• Em hiểu rõ nội dung và thông điệp
• Có nhiều điểm đặc sắc để phân tích (nhân vật, xung đột, nghệ thuật)
• Em có cảm xúc, suy nghĩ riêng về tác phẩm

💡 Mẹo chọn đề tài: Chọn vở kịch mà em thấy ấn tượng nhất, có thể là vở kịch làm em suy ngẫm nhiều hoặc có nhân vật em yêu thích.

---

Câu b: Tìm ý

Đề bài:
Dựa vào những đặc trưng thể loại của vở kịch, hãy xác định những phương diện cần phân tích.

Cách giải

Các phương diện cần phân tích một vở kịch:

1. Xác định nội dung chủ đề qua xung đột kịch

Phân tích: - Đọc kỹ toàn bộ vở kịch để nắm nội dung - Xác định xung đột chính (mâu thuẫn giữa các nhân vật, giữa nhân vật với hoàn cảnh) - Tìm chủ đề, thông điệp tác giả muốn gửi gắm - Phân tích cách xung đột được thể hiện qua lời thoại và hành động

2. Xác định các phương diện đặc trưng của thể loại kịch

Các yếu tố cần xem xét: - Nhân vật: Tính cách, vai trò, mối quan hệ giữa các nhân vật - Xung đột kịch: Loại xung đột (nội tâm, xã hội...), cách xung đột diễn ra và phát triển - Lời thoại: Đặc điểm ngôn ngữ, cách nhân vật nói chuyện - Hành động sân khấu: Cử chỉ, động tác, biểu cảm của nhân vật - Kết cấu: Cách bố cục các sự kiện, cao trào, kết thúc

3. Chọn một số phương diện nổi bật của vở kịch để đi sâu phân tích

*Gợi ý phương diện phân tích vở Yêu Ly:* - Xung đột giữa tình chồng vợ và khát vọng lập công - Hình ảnh người phụ nữ hy sinh thầm lặng (Yêu Ly) - Hình ảnh người đàn ông giữa sự nghiệp và tình cảm (Khánh Ký) - Nghệ thuật sử dụng lời thoại giàu cảm xúc - Kết cấu bi kịch: từ hạnh phúc đến đau khổ

💡 Mẹo phân tích: Nên chọn 2-3 phương diện nổi bật nhất để phân tích sâu, tránh nói chung chung về nhiều vấn đề.

---

Hộp thông tin bên lề

Mục đích viết:

Phân tích để làm rõ một số nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của một kịch bản văn học.

Người đọc:

Những người quan tâm tới thể loại văn học kịch và có nhu cầu tìm hiểu sâu về tác phẩm được phân tích.

Khẳng định ý nghĩa, giá trị của vở kịch:

Phần kết của bài phân tích cần khẳng định ý nghĩa, giá trị nghệ thuật và nhân văn của vở kịch, đồng thời nêu cảm nhận cá nhân của người viết.

---

🎯 Ghi nhớ: - Chọn vở kịch em hiểu rõ và có nhiều điểm đặc sắc - Phân tích theo các yếu tố: nội dung - nhân vật - xung đột - lời thoại - nghệ thuật - Luôn gắn phân tích với dẫn chứng cụ thể từ văn bản - Thể hiện cảm nhận và đánh giá cá nhân về tác phẩm