Giải Tiếng Việt 1 - Tập Hai trang 133
Lời giải chi tiết SGK Lớp 1 · Môn Tiếng Việt · Trang 133–134
Bài 4: HỎI MẸ
Câu 1: Quan sát tranh dưới đây
Đề bài:
a. Em nhìn thấy những gì trong tranh?
b. Hãy nói về một trong những điều em thấy.
Gợi ý trả lời
a. Những điều em nhìn thấy trong tranh: - Bầu trời đêm màu xanh, có nhiều ngôi sao nhỏ lấp lánh. - Mặt trăng tròn, to và sáng vàng. - Trên mặt trăng có cây đa và bóng một người ngồi (chú Cuội). - Có mấy đám mây trắng bay trên trời. - Một chiếc máy bay (tàu vũ trụ) đang bay lên trời. - Hai mẹ con đang ngồi trên đồi cỏ ngắm trăng, bạn nhỏ đang hỏi mẹ điều gì đó. - Một ngôi nhà nhỏ có ánh đèn sáng.
b. Nói về một điều em thấy (ví dụ về mặt trăng): Em thấy mặt trăng tròn và sáng. Trên trăng có cây đa thật to. Dưới gốc cây có một người ngồi, đó là chú Cuội. Trăng đẹp làm em rất thích ngắm.
Câu 2: Đọc
Đề bài: Đọc bài thơ Hỏi mẹ (Nguyễn Xuân Bồi)
Bài thơ kể chuyện một bạn nhỏ hỏi mẹ nhiều điều về thiên nhiên: - Ai quạt thành gió thổi mây trên trời? - Ai nhuộm cho bầu trời màu xanh? - Vì sao ông sao thì bé mà trăng rằm lại tròn to? - Chú Cuội ngồi gốc cây đa, phải chăn trâu mãi. - Cuội có buồn không? Hay là chú phi công bay lên thăm Cuội?
Từ ngữ cần hiểu:
| Từ | Nghĩa đơn giản |
|---|---|
| nhuộm | làm cho có màu (như nhuộm vải, nhuộm tóc) |
| trăng rằm | mặt trăng tròn nhất, sáng nhất vào đêm rằm (ngày 15 âm lịch) |
| Cuội | chú Cuội trong truyện cổ tích, ngồi dưới gốc cây đa trên mặt trăng |
Câu 3: Tìm ở cuối các dòng thơ những tiếng cùng vần với nhau
Đề bài: Tìm ở cuối các dòng thơ những tiếng cùng vần với nhau. (Mẫu: không ~ công)
Cách giải
Tiếng cùng vần là những tiếng có phần vần giống nhau (đọc nghe giống nhau). Các cặp tiếng cùng vần ở cuối dòng thơ: - trời ~ ơi (vần "ơi") - to ~ đa ... (xét tiếp) - không ~ công (vần "ông") → đây là mẫu cho sẵn
Cặp dễ thấy và đúng nhất theo mẫu:
| Cặp tiếng | Vần giống nhau |
|---|---|
| trời ~ ơi | ơi |
| không ~ công | ông |
👉 Đáp án chính: trời ~ ơi và không ~ công.
Câu 4: Trả lời câu hỏi
Đề bài:
a. Bạn nhỏ có những thắc mắc gì?
b. Theo bạn nhỏ, vì sao chú phi công bay lên thăm Cuội?
c. Em muốn biết thêm điều gì về thiên nhiên?
Gợi ý trả lời
a. Những thắc mắc của bạn nhỏ: - Ai quạt thành gió thổi mây ngang trời? - Ai nhuộm cho bầu trời màu xanh? - Vì sao ông sao thì bé mà trăng rằm lại tròn to? - Chú Cuội ngồi gốc đa, chăn trâu mãi có buồn không?
b. Vì sao chú phi công bay lên thăm Cuội: Bạn nhỏ nghĩ chú Cuội ngồi một mình trên cung trăng nên rất buồn. Vì thế chú phi công bay lên trời để thăm Cuội, cho Cuội đỡ buồn, có bạn chơi cùng.
c. Em muốn biết thêm về thiên nhiên (ví dụ): - Vì sao trời có mưa? - Vì sao có cầu vồng nhiều màu sau cơn mưa? - Vì sao ban ngày có mặt trời, ban đêm có mặt trăng?
Câu 5: Học thuộc lòng bài thơ
Đề bài: Học thuộc lòng bài thơ.
Cách làm
Em đọc bài thơ nhiều lần cho thật trôi chảy. Học thuộc từng khổ một: - Khổ 1: Ai quạt thành gió / Thổi mây ngang trời? / Ai nhuộm mẹ ơi / Bầu trời xanh thế? - Khổ 2: Ông sao thì bé / Trăng rằm tròn to. / Cuội ngồi gốc đa / Phải chăn trâu mãi. - Khổ 3: Mẹ ơi có phải / Cuội buồn lắm không? / Nên chú phi công / Bay lên thăm Cuội? Thuộc xong từng khổ thì ghép lại đọc cả bài. Em có thể đọc cho mẹ nghe để nhớ lâu hơn.
Câu 6: Quan sát tranh và nói về một hiện tượng thiên nhiên mà em đã thấy
Đề bài: Quan sát tranh và nói về một hiện tượng thiên nhiên mà em đã thấy.
Các hiện tượng thiên nhiên trong tranh
- Nắng (mặt trời chiếu sáng) - Sấm chớp, sét (mây đen, tia sét) - Gió (gió thổi lá cây bay) - Cầu vồng (bảy màu trên trời) - Mưa (mây và những hạt mưa rơi) - Tuyết rơi (trời lạnh, có bông tuyết, cây thông) - Đêm trăng sao (trăng lưỡi liềm và các ngôi sao)
Gợi ý nói (ví dụ về cầu vồng)
Em đã từng thấy cầu vồng sau cơn mưa. Cầu vồng có bảy màu rất đẹp: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím. Cầu vồng cong cong như chiếc cầu bắc trên trời. Em thấy cầu vồng rất thích.
🎯 Ghi nhớ: Bài thơ Hỏi mẹ nói về sự tò mò của bạn nhỏ với thiên nhiên: gió, mây, bầu trời, mặt trăng, sao và chú Cuội. Hai tiếng cùng vần là hai tiếng có phần vần đọc nghe giống nhau (như không ~ công). Quanh ta có nhiều hiện tượng thiên nhiên thú vị: nắng, mưa, gió, sấm chớp, cầu vồng, tuyết, trăng sao.
