Giải Công Nghệ 10 trang 77

ℹ️ Lưu ý: Hai trang trong ảnh là trang 76 và 77 (Bài 13 - Biểu diễn quy ước ren). Phần bài tập "Khám phá" nằm ở trang 76, còn trang 77 chủ yếu là phần lý thuyết về quy ước vẽ ren.

🔍 Kiến thức cần nhớ

1. Khái niệm về ren:

• Ren ngoài (ren trục): ren được hình thành ở mặt ngoài của chi tiết (ví dụ: bu lông, vít).
• Ren trong (ren lỗ): ren được hình thành ở mặt trong của chi tiết (ví dụ: đai ốc).

2. Công dụng của ren:

• Ghép nối các chi tiết máy với nhau.
• Truyền chuyển động (biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến).

3. Quy ước vẽ ren (TCVN 5907:1995):

💡 Mẹo nhớ: "Đỉnh - Giới hạn đậm, Chân mảnh; Vòng chân vẽ hở ¾". Còn ren khuất thì tất cả đều dùng nét đứt mảnh.

---

⚙️ Bài tập – Phần Khám phá (trang 76)

Câu 1

Đề bài: Quan sát trong ngôi nhà của mình và phát hiện những chi tiết có ren.

Cách 1 — Liệt kê theo khu vực sử dụng

Trong ngôi nhà có rất nhiều chi tiết có ren, có thể kể đến:

a) Trong nhà bếp:

• Vòi nước rửa chén (đầu nối có ren để lắp với ống dẫn).
• Bình gas và van khóa gas (nối với ống dẫn bằng ren).
• Nắp bình đun siêu tốc, nắp chai nước.

b) Trong phòng tắm:

• Vòi sen, vòi nước (ren nối với đường ống).
• Bình nóng lạnh (các đầu nối ống nước ra/vào).
• Nắp chai dầu gội, sữa tắm, kem đánh răng.

c) Trong phòng khách – phòng ngủ:

• Bóng đèn (đui xoáy có ren).
• Quạt điện (các bu lông, đai ốc cố định cánh và lồng quạt).
• Chân bàn, chân ghế (vít ren cố định).
• Bản lề tủ, tay nắm cửa (vít gỗ).

d) Ngoài sân – nhà xe:

• Xe đạp, xe máy (bu lông, đai ốc bắt bánh xe, ghi-đông).
• Khóa cửa (vít cố định).
• Vòi nước tưới cây.

Cách 2 — Phân loại theo chức năng của ren

• Nhóm dùng để ghép nối: bu lông, đai ốc, vít trong các đồ nội thất, thiết bị điện, xe cộ.
• Nhóm dùng để đóng – mở (vặn xoáy): nắp chai, đui đèn, vòi nước, van gas.
• Nhóm dùng để truyền chuyển động: ê tô bàn (nếu có), kích nâng, máy ép trục vít.

💡 Mẹo nhận biết: Cứ chỗ nào có "vặn – xoáy" được hoặc dùng cờ-lê – tua vít để tháo lắp thì hầu hết đều có chi tiết ren.

---

Câu 2

Đề bài: Quan sát Hình 13.4 và cho biết vai trò của ren trong từng trường hợp.

Cách 1 — Phân tích từng hình theo công dụng

a) Cái kích (kích nâng ô tô):

• Ren ở trục kích có vai trò truyền chuyển động và biến chuyển động quay của tay quay thành chuyển động tịnh tiến lên xuống của trục nâng.
• Nhờ ren mà lực tay quay nhỏ có thể tạo ra lực nâng rất lớn (do nguyên lý đòn bẩy kết hợp ren), giúp nâng được ô tô tải nặng.

b) Ê tô (đồ kẹp trên bàn thợ):

• Ren trong trục vít của ê tô có vai trò truyền chuyển động và tạo lực kẹp chặt chi tiết gia công.
• Khi quay tay vặn, trục ren biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến của má kẹp, giữ chặt vật cần gia công.

c) Bu lông và đai ốc:

• Ren trên bu lông (ren ngoài) và ren trong đai ốc (ren trong) có vai trò ghép nối các chi tiết máy với nhau một cách chắc chắn.
• Bộ đôi này có thể tháo lắp nhiều lần, dùng phổ biến nhất trong cơ khí, xây dựng (ví dụ: ghép các tấm gỗ, tấm thép như hình minh họa bên cạnh).

Cách 2 — Tổng hợp theo 2 vai trò chính của ren

⚠️ Lưu ý thi: Khi đề hỏi "công dụng của ren", phải nêu đủ 2 vai trò: 1. Ghép nối chi tiết máy. 2. Truyền chuyển động (đặc biệt là biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến). Nếu chỉ nêu 1 vai trò sẽ bị mất điểm.

---

📝 Phần lý thuyết trang 77 (không có câu hỏi)

Trang 77 trình bày quy ước biểu diễn ren theo TCVN 5907:1995, gồm:

Đối với ren nhìn thấy (Hình 13.5 – ren ngoài, Hình 13.6 – ren trong):

• Đường đỉnh ren: nét liền đậm.
• Đường giới hạn ren: nét liền đậm.
• Đường chân ren: nét liền mảnh.
• Vòng đỉnh ren: nét liền đậm (vẽ kín).
• Vòng chân ren: nét liền mảnh, vẽ hở khoảng ¾ vòng.

Đối với ren khuất (Hình 13.7):

• Tất cả các đường (đỉnh ren, chân ren, giới hạn ren) đều vẽ bằng nét đứt mảnh.

💡 Mẹo phân biệt nhanh: - Nhìn thấy → có nét liền đậm + nét liền mảnh. - Bị che khuất → tất cả đổi sang nét đứt mảnh. - Vòng chân ren luôn vẽ hở ¾ – đây là đặc điểm dễ nhận diện nhất trên bản vẽ.

---

🎯 Ghi nhớ: 1. Ren có 2 loại: ren ngoài (trên trục) và ren trong (trong lỗ). 2. Ren có 2 công dụng: ghép nối chi tiết và truyền chuyển động. 3. Quy ước vẽ ren: đỉnh – giới hạn vẽ đậm, chân vẽ mảnh, vòng chân vẽ hở ¾. Ren khuất → tất cả nét đứt mảnh. 4. Trong đời sống, ren xuất hiện ở khắp nơi: bu lông, đai ốc, đui đèn, nắp chai, vòi nước, kích nâng, ê tô…