Giải Công Nghệ 10 trang 123
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 123–124
Tóm tắt lý thuyết
Phần này nói về việc áp dụng các phương pháp, phương tiện vào thiết kế kĩ thuật. Các ý chính:
- Mọi vật xung quanh đều ẩn chứa dấu hiệu của khoa học kĩ thuật, được tạo ra để đáp ứng nhu cầu và giải quyết những bất tiện trong đời sống.
- Quá trình thiết kế thường gồm các bước: Xác định vấn đề → Tìm hiểu tổng quan → (và các bước tiếp theo).
Hai bước đầu được trình bày như sau:
| Bước | Nội dung chính | Công cụ/phương pháp hỗ trợ |
|---|---|---|
| 1. Xác định vấn đề | Quan sát mọi vật, mọi người xung quanh; trò chuyện; phát hiện nhu cầu và khó khăn | Kĩ thuật đặt câu hỏi 5W1H, bản khảo sát, chụp ảnh, ghi hình |
| 2. Tìm hiểu tổng quan | Nghiên cứu thêm thông tin về vấn đề: kiến thức liên quan, đã có ai giải quyết chưa, giải pháp của họ ra sao | Phương pháp điều tra (bảng hỏi, phỏng vấn), công cụ tìm kiếm, sơ đồ tư duy, bảng phân tích điểm mạnh/điểm yếu |
Một mẹo nhỏ: 5W1H là bộ câu hỏi What (cái gì), Who (ai), Where (ở đâu), When (khi nào), Why (tại sao) và How (như thế nào) – dùng để hiểu rõ vấn đề.
Khám phá (trang 122)
Đề bài: Quan sát Hình 21.2c, hãy gọi tên và mô tả công dụng của một số dụng cụ, thiết bị gia công vật liệu em biết.
Trả lời: Trong hình có nhiều dụng cụ và máy gia công. Em có thể kể tên và nêu công dụng như sau:
Dụng cụ cầm tay:
- Búa và đe: dùng để rèn, gò, nắn, tạo hình kim loại.
- Êtô (kẹp bàn): giữ chặt chi tiết khi gia công.
- Kìm cộng lực, kìm cắt, kìm mỏ nhọn: cắt dây kim loại, kẹp, giữ, uốn chi tiết.
- Cờ lê, mỏ lết: tháo lắp bu lông, đai ốc.
- Tua vít: vặn vít.
- Cưa sắt: cắt kim loại, ống.
- Thước cuộn, thước cặp (thước kẹp), thước góc (eke): đo kích thước, kiểm tra góc vuông với độ chính xác cao.
Thiết bị và máy gia công:
- Mặt nạ hàn, máy hàn: bảo vệ mắt khi hàn và nối kim loại bằng nhiệt.
- Máy cắt cầm tay, máy mài góc: cắt và mài kim loại.
- Máy khoan cầm tay: khoan lỗ.
- Máy mài hai đá: mài sắc dụng cụ, mài bóng chi tiết.
- Máy tiện: gia công chi tiết tròn xoay (trục, bạc...).
- Máy khoan bàn (khoan đứng): khoan lỗ chính xác.
- Máy nén khí (compressor): cung cấp khí nén cho dụng cụ khí nén, phun sơn.
Vận dụng (trang 123)
Đề bài: Em hãy chọn một không gian, một chủ đề hoặc một đối tượng xung quanh em để quan sát và tập đặt câu hỏi, phát hiện điều bất tiện hay một vấn đề cần giải quyết (nhà ăn của trường học, nhà bếp, mùa màng, người lao động, các vật dụng...).
Đây là bài thực hành cá nhân nên không có đáp án cố định. Cô gợi ý một bài làm mẫu để em tham khảo cách trình bày:
Đối tượng chọn: Góc học tập tại nhà.
Quan sát và đặt câu hỏi theo 5W1H:
- What (Cái gì gây bất tiện?): Bàn học không có chỗ để sách vở gọn gàng, sách thường rơi và chiếm hết mặt bàn.
- Who (Ai gặp vấn đề?): Học sinh, đặc biệt là người có nhiều sách vở.
- Where (Ở đâu?): Trên mặt bàn học, không gian hẹp.
- When (Khi nào?): Khi học nhiều môn cùng lúc, phải thay sách liên tục.
- Why (Tại sao bất tiện?): Vì thiếu giá kệ sắp xếp, dây đèn và đồ dùng lộn xộn.
- How (Giải quyết thế nào?): Thiết kế một giá đựng sách kết hợp khay đựng bút có thể gắn trên bàn để tiết kiệm diện tích.
Vấn đề cần giải quyết: Bàn học chật và bừa bộn, cần một sản phẩm sắp xếp sách vở, đồ dùng gọn gàng.
Em hãy thay bằng đối tượng thực tế quanh mình (nhà bếp, lớp học, sân trường...) rồi đặt câu hỏi tương tự để tìm ra vấn đề riêng của em nhé.